قاضی نوشته ها

نامه جمعی از وبلاگ نویسها، کنشگران آنلاین و گردانندگان وبسایتهای سبز به خانوادههای رهبران جنبش

2012-02-14T05:39:00.003-08:00

نامه دردمندانه شما را خواندیم و ندای حق‌طلبانه‌تان را شنیدیم که یادآور پیام دل‌نشین بزرگ‌همراهان سبزمان بود. همراهان شریف و بزرگواری که امروز در بند و حصری غیرقانونی و ظالمانه‌ گرفتارند تا صدایشان خاموش و پیام‌شان در دل‌ها فراموش شود. و چه سودای خامی که استبداد در سر پرورانده‌ است. یک سال است که ما شاهد این بی‌داد هستیم، همان‌گونه که از نخستین روزهای پس از کودتای انتخاباتی شاهد سرکوب خونین هم‌وطنان‌مان بودیم. پس اکنون به عنوان شاهدان عینی تمامی این حوادث شهادت می‌دهیم. شهادت می‌دهیم که بزرگ‌همراهان سبزمان جز به ندای مردم و به نمایندگی از مطالبات آنان قیام نکردند. شهادت می‌دهیم که آنان با مردم خود صادق بودند. صادقانه پیمان بستند و شرافتمندانه بر سر پیمان ایستادگی کردند. شهادت می‌دهیم که آنان جز دغدغه اصلاح امور کشور و آسایش و رفاه مردم را نداشتند. شهادت می‌دهیم که جز به دلسوزی، خیرخواهی و از سر احساس وظیفه قدم در این راه دشوار نگذاشتند. شهادت می‌دهیم که آنان هیچ نگفتند و هیچ نکردند، مگر در چهارچوب «قانون اساسی». و شهادت می‌دهیم که آنان هیچ نخواستند جز در راه تحقق شعار «اجرای بدون تنازل قانون اساسی» و احیای حق حاکمیت مردم بر سرنوشت خویش و اصلاح روند انحراف از مسیر تحقق آرمان‌های انقلابی که با رویای شیرین آزادی و استقلال شکل گرفته بود اما امروز به اسارتی در حقارت وابستگی و ضعف و انزوا انجامیده است. ما بر همه این حقایق شهادت می‌دهیم و اکنون، در آستانه 25 بهمن ماه و نخستین سالگرد حبس غیرقانونی بزرگ‌همراهان سبزمان، نه تنها با شما، که با خانواده تمامی اسرای جنبش و با بازماندگان تک‌تک شهدای سبزمان پیمان می‌بندیم. با شما پیمان می‌بندیم که همچنان بر سر آرمان‌های سبز خویش ایستاده‌ایم و همراهان خود را تنها نخواهیم گذاشت. با شما پیمان می‌بندیم که یاس و ناامیدی در قلوب ما راهی نخواهد داشت. سرشار از امیدیم و مومن به روز پیروزی. با شما پیمان می‌بندیم که خستگی در ما راه نخواهد یافت که ما مبارزه را زندگی می‌کنیم. با شما پیمان می‌بندیم که جای خالی همراهانمان را پر خواهیم کرد. که زدن و بریدن و کشتن چاره‌گر نیست تا آن زمان که ما تبلور «رویش دوباره جوانه» باشیم. با شما پیمان می‌بندیم که قلم‌های خود را بر زمین نگذاریم که شعار ما آگاهی بخشی است و این قلم‌ها تنها سلاح ما در مبارزه با جهل و جور و فساد برآمده از حاکمیت استبداد است. پس هرکجا که باشیم و با هر روش که بتوانیم ندای مظلومیت همراهان‌مان خواهیم شد. پیام‌رسانان آزادگی سرافرازان در بند و میراث‌داران جاودانگی شهدای سبز تا آن روز که دوباره بهار سبز آزادی ایرانمان را در بر بگیرد.

جمعی از وبلاگ‌نویسان، گردانندگان سایتهای سبز و کنشگران فضای آنلاین وبلاگنویسها و کنشگران آنلاین:

علی حسین قاضی زاده نویسندهء وبلاگ قاضی نوشته ها / آزاده اسدی وبلاگ «آزاده گریزپا»/ میراردوان اسدی / رشید اسماعیلی نویسنده وبلاگ «یک کلمه» / سید کوهزاد اسماعیلی نویسنده وبلاگ «تاسیان» / مرتضی اصلاحچی نویسنده وبلاگ «کورسو» / آرمان امیری نویسنده وبلاگ «دیوانه سرا» / میثم بادامچی نویسنده وبلاگ «نیکوماخوس» / فاریا بارلاس نویسنده وبلاگ «فاریا» / احمد باطبی نویسنده وبلاگ «احمد باطبی» / کامیار بهرنگ نویسنده وبلاگ «دلشوره» / رضا بهزادیان نژاد / آرش بهمنی نویسنده وبلاگ «مرثیه های خاک» / علی تقیپور / فرشاد توماج نویسنده وبلاگ «شوره زار» / هَماد جمشیدی / لیدا حسینینژاد / احمدرضا حکمی / محمدحافظ حکمی / آرش حسینیپژوه نویسنده وبلاگ «سائس نبشت»/ اشکان ذهابیان / امیر رشیدی نویسنده وبلاگ «ورق پاره های زندان» / مهدی سحرخیز / صدرا سمنانی رهبر / روحالله شهسوار وبلاگ «روح سوار» / شهابالدین شیخی / محمد صادقی وبلاگ «منبر آنلاین» / سامان صفرزایی وبلاگ «محاوره»/ علی طباطبایی / علی عبدی نویسنده وبلاگ «گاه نوشته های علی» / ساجده عربسرخی / مسیح علی نژاد نویسنده «نوشته های مسیح علی نژاد» / محسن عمادی / حمزه غالبی نویسنده وبلاگ «رتوریک» / علی فتوتی وبلاگ «کاکتوس» / آیدا قجر نویسنده وبلاگ «زن فردا» / علی قلیزاده / مهدی قلیزاده اقدم / آرش کمانگیر نویسنده وبلاگ «کمانگیر» / حنیف مزروعی / علی مزروعی نویسنده وبلاگ «متولد ماه مهر» / میثم مشایخ نویسنده «تارنمای میثم مشایخ» / احسان مقدسی / سمانه موسوی وبلاگ «کابوس کبوتر» / علی نکویی نویسنده «وبنوشتههای نمنم» / فرخ نگهدار نویسنده تارنمای «فرخ نگهدار» / شاهین نوربخش / علی هنری نویسنده وبلاگ «از سرزمین پست» / مهدی یارمحمدی

گردانندگان وبسایت های: ادوارنیوز / امروز / تحول سبز / جمهوریخواهی / چمران نیوز / شبکه اجتماعی سبزلینک / ندای آزادی / ندای سبز آزادی / نوروز

گردانندگان صفحات فیسبوک: 10 اسفند / اگر بازداشت شدیم، چه کنیم؟ / ایران برای همه ایرانیان / ایرانیان فیسبوک / ایستاده با مشت / بابا اقتدار / برابریطلبان مخالف زنستیزی و مردستیزی / برای آزادی میرحسین موسوی از حصر خانگی عضو شوید / به یاد هاله سحابی / به یاد هدی صابر / پی‌گیری وضعیت زندانیان سیاسی استان فارس / تحریم فعال انتخابات مجلس / جنبش دانشجویی / حامیان مجتبی واحدی / حصرشان را خواهیم شکست / حمایت از رامین پرچمی، هنرمند سبزمان / حمایت از محمود وحیدنیا / حمایت از هنرمندان سبز / دموکراسی سکولار برای ایران / سال 90 سال آگاهی تا رهایی / ستاد سبز امید / شهروند سبز / کمپین خانواده زندانیان سیاسی / کمپین درخواست از هنرمندان برای شکستن سکوت / گروه فیسبوکی ایرانیش نیوز / گروه هنری عصیان / گرینتوث؛ رسانه شهروندی / گزارش یک آدم ربایی-حال و هوای یک رئیس جمهوری درحصر / ما مخالف حمله نظامی به ایران هستیم / مجید توکلی-شرف جنبش دانشجویی- را آزاد کنید / من در انتخابات شرکت نمیکنم / من میرحسین موسوی هستم / مهدی کروبی / مهدی کروبی را آزاد کنید / نهضت بازگشتهای غیرمقوایی / The Green Movement of Iran Supports the Syrian Revolution

نشانه های زوال

2012-02-13T15:12:00.000-08:00

مهم نیست که چه می گویی. مهم چگونه گفتن آن است. هیچ رسالتی هم از بابت انتقال حقیقت بر دوشت نیست. می توانی دروغ بگویی. دروغ بزرگ هم بگویی، باورپذیر می شود اگر که آن را درست بگویی. محکم و قاطع. با گردنی افراشته و با هیبتی مثال زدنی. این ضرب آهنگین ادای کلماتت هست که بر جان و بر دل می نشیند و نه مفهوم نهفته در پیام.

این منطق تمام آنانی است که دیگر کارشان با راستی، راست نمی آید. این روش همهء آنانی است که صداقت، منصب را از دستانشان می رباید. این مسلک همهء آنانی است که تنها ضامن بقایشان در قدرت، دروغ است و دیگر هیچ و این مرام تمام جباران تاریخ است.

رهبر امروز ایران، در خطبه های نماز جمعهء این هفته، به سان روزهایی که گذشت، این نمایش را بی کم و کاست، بر روی صحنه برد. با سری افراشته، صدایی ضرب دار و آهنگین و چشمانی که از آن برق اطمینان می بارید. رجز خواند و سخن راند و جماعتی که برای دیدن یک نمایش اقتدار سر از پا نمی شناختند، با تکبیرهای پیاپی، صاحب سخن را بر سر ذوق آوردند که یعنی قاطع تر رجز بخوان ای پیشوای بی همتا.

رهبر ایران، این بار هم چون گذشته، خود را در داخل و خارج از مرزهای ایران، مقتدر نشان داد و آمریکا را رو به زوال و فروپاشی، اروپا را سرسپردهء آمریکا و در شرف سقوط اقتصادی و ایران را رو به عزت و اقتدار و غربیان در هراس از ایران و ایران هم آرام و مطمئن.

وی در بخشی از سخنان خود گفت: «می خواهند به هر وسیله ثابت کند که در ایران بحران هست». سپس به همان سان که رسم تمام دیکتاتورهای رو به سقوط تاریخ است، با صلابتی کم نظیر ادامه داد: « کدام بحران؟ کشور آرام، ملت قوی، با نشاط....»

پرسش این است که آیا رهبر نمی بیند که ظرف ده روز چه بر سر پول ملی آمد؟ آیا نمی بیند که گماشته هایش برای حل بحران ارزی ، همچون سالهای جنگ هشت ساله، به دستگیری ارز فروشان و ضبط دلارهای آنان و تهدید رسانه های منتشر کنندهء نرخ ارز و دهها روش قرون وسطایی دیگر روی آورده اند؟ آیا نمی بیند که موسوی و کروبی، که بنا به ادعای حکومتیان، بیش از 14 میلیون رأی مردم را پشتوانهء خویش دارند، ربوده شده اند و دستگاه قضایی این حکومت مقتدر، حتی شهامت محاکمهء اینان را نیز ندارد؟ آیا نمی بیند که هنوز در هر مناسبتی که یادآور جنبش سبز مردم ایران باشد، فوج فوج روزنامه نگار و وبلاگ نویس و فعال سیاسی و دانشجویی است که بازداشت و زندانی می شوند؟ آیا فقر و تورم و فساد و اختلاس و ...را نمی بیند؟

نیک می بیند و نیک می داند. اما این رسم جباران تاریخ است که هر اندازه که در مصیبت و فساد فرو روند، از صداقت می کاهند و بر صلابت می افزایند.

نشانه های زوال حکومتهای خودکامه، بی نهایت شبیه و یکسان است. بزرگترین اشتراکشان ترس است و احساس حقارت. و همین ترس تا سرحد نابودی می کشانندشان. ترس از دشمنانی که هر روز بیشتر می شوند. ترس از دشمنانی که هر روز نزدیکتر می شوند. دشمنانی که در میان یاران نیز آمده اند. از این رو یاران را می رانند. از موافق، مخالف می سازند و از مخالف، معاند. حلقهء یارانشان قلیل می شود. به دور خود دیواری می شکند و از آن لحظه می شوند، ملعبهء دست همان یاران قلیل. سخنرانی هایشان را آنان می نویسند و حرفی می زنند که یاران می خواهند. آنان می شوند، مشاورانی امین و بیرون از آن، همه دشمن. همه در حال خدعه و توطئه. این یعنی ، پله پله تا زوال و نابودی.

والی پیر شهر ما، گرفتار آمده در میان خیل گماشته هایی که هر روز قلیل تر از دیروز می گردند، حتی باور ندارد که گرد پیری، قدرت خطابه و امکان فصاحت و بلاغت سخن را از وی ستانده. و والی نمی داند که چند صباح دیگر، همین یاران قلیل، که نیک تر از هر کس می دانند که در پس این صلابت دروغین، چه ترس و اندوهی نهفته گشته، چاره را در رفتن وی و آمدن چهره ای جوان تر می بینند که شاید ترمیم کند اعتماد از دست رفتهء مردم را.

و در روزهایی نه چندان دور، والی صورت در خاک می کشد با دلی نا آرام، قلبی نا مطمئن، روحی نا شاد و ضمیری نا امید به فضل الهی.

بشارت دهندگان نابودی

2012-01-21T05:43:00.000-08:00

چشمها و گوشهایشان را بسته اند. شاید دیگر توان شنیدن پچ پچ های مردمی را ندارند که پنهان و آشکار خود را آمادهء وقوع حادثه ای دهشتناک می کنند. شاید دیگر توان دیدن چهرهء کسانی را ندارند که با سیمایی هراسناک، ذره ذره های پس اندازشان را هم به ارزهای معتبر خارجی بدل می کنند. از کوچک و بزرگ، وقوع واقعه را باور کرده اند . کمترینش سالهای قحطی هست و تکرار روزهای حسرت و نایابی. و بیشترینش، جنگی خانمان سوز.

مردان رجز خوان حکومت، حتی حفظ ظاهر هم نمی کنند. وقتی به سان روزهای جنگ، با ارعاب و تهدید، از کف خیابانهای شهر، دلارها را به هزار دغل و حیله، از کف مردم می ربایند، از صرافی چهار راه استانبول گرفته تا آنها یی که خواب تحریم و جنگ را برایمان دیده اند، در می یابند که این بار، ضربت، بر هدف وارد آمده.

منتها ضربت از جایی وارد آمده، که انتظارش نمی رفت. این بار، این آمریکا و غربیان نبودند که ایران را به مرز ورشکستگی و اتخاذ راه حلهای احمقانه کشانده اند. بلکه این عربستان سعودی، همسایه جنوبی عزیزمان است که همه گونه تضمینی برای پر کردن خلاء نفتی ایران، به دنیا داده است. تضمینی که اگر داده نمی شد، تحریم نفت ایران را نا ممکن می ساخت. دشمن بیخ گوش ماست و ما حتی کوچکترین ابزاری برای تهدید منافع وی در دست نداریم. پول نفتمان هم کم کمک دارد بر سر سفرهء مردم عربستان می رود.

این حق مسلم هم عجب وبال گردنمان شده. محاسبات آن طوری که گمان می شد درست از آب در نیامده. شعارها داده شده و رجزها هم خوانده شده. نه توان رفتن هست و نه پای برگشت. این بار سر کشیدن جام زهر هم چارهء کار نیست که فراغت از دشمن خارجی هم ضامن بقای دولت کودتا در برابر رقیب داخلی نیست.

ازپرچمدار سیاست معاوضهء مروارید و آبنبات هم صدایی برنمی خیزد. منادیان عزت و اقتدار با سرعتی کم نظیر ایران را به مرز نابودی و جنگ می کشانند و آنهایی که می بایست صدایی به اعتراض بلند می کردند، همچون دروازه بانی گشته اند که دستانش به علامت تسلیم بالا رفته است و به تماشای ورود توپ به دروازه نشسته.

اروپا و آمریکا، رأی به تحریم بانک مرکزی داده اند. خریداران نفت، یکی یکی پا پس می کشند. آنهایی هم که مانده اند، به هزار بهانه و دلیل، پولی به تهران روانه نمی کنند. کمترین چیزی که انتظارمان را می کشد، فروش نفت در برابر غذا و دارو و کالاست، اما بی آنکه آمریکا به خود زحمت به تصویب رساندن مصوبه ای در شورای امنیت بدهد.

اگر دست از پا خطا نکنیم و موی دماغ کسانی نشویم که در برابر چشمانمان، نفتهایشان را تانکر تانکر به فروش می رسانند، باید تن دهیم به سالها قحطی و عقب ماندگی و بمانیم تماشاگر کرور کرور پولی که به لطف تحریم ما به جیب همسایگانمان سرازیر می شود.

اگر صدایمان را بلند کنیم و بخواهیم سدی شویم بر سر فروش نفت همسایگان جنوبی و اقدامی کنیم در جهت نقض امنیت خلیج فارس. پاسخ، جنگ است و نابودی.

گیرم که توان موشکی ما محیرالعقول باشد و مثال زدنی. گیرم که زورمان آن قدر باشد که یک تنه از پس آمریکا و عربستان و امارات و قطر و انگلستان هم بر آییم. کمترین هزینهء این جنگ برای ما فرود آمدن هزاران موشک کروز است و هزاران تن بمب ، بر سر سکوهای نفتی مان. و بیشترین آن هم نابودی است و شکست و خفت.

واقعیت همین است که می بینیم. دیگر هیچ کس با ما نیست. همه بر سر نابودی مان شرط بسته اند. این است همهء دستاورد دستگاه دیپلماسی ما که روزی مدعی بود، دیگران زنبیل گذاشته اند تا در میان خیل طرفداران ما در صف مقدم جای بگیرند.

سوال اینجاست که این مملکت غمخواری ندارد؟ دستگاه تشخیص مصلحت ندارد؟ مجلس ندارد؟ دلسوز ندارد؟ آیا کسی صدای شیپورهای جنگ را نمی شنود؟ آیا کسی یافت نمی شود که افسار مملکت را از دست این نئوکانهای وطنی برباید؟ یکی نیست به این تشنگان جنگ و خونریزی بگوید که انتهای این رجز خوانی های مکرر، وقوع جنگی نا خواسته و ویرانگر است؟

آیا یکی نیست که به این نئوکانهای ایرانی بفهماند که دنیا منتظر یک لحظه اشتباه تهران نشسته است تا ایران را شروع کنندهء جنگ بداند و با همین حربه کمر به نابودی اش ببندد؟

و آیا زمان آن نرسیده که مردمان ایران زمین، با ستاندن عنان اختیار یک کشور از کف نالایق ترین مردمان تاریخ این مرز و بوم، یک ایران را از بیم جنگ و نابودی رها سازند؟ و آیا غفلت امروز ما، حاصلی جز پشیمانی و حسرت و افسوس در فردا در برخواهد داشت؟

به راستی، فرزندانمان، فعل امروز مان را چگونه به قضاوت خواهند نشست؟ کسی چه می داند؟ شاید کتاب تاریخ فرزندانمان را احمدی نژاد ها ننویسند.

رساترین اعتراض

2012-01-17T09:06:00.001-08:00

«تمامی تلاشهایی که این روزها در مخالفت با شما صورت می گیرد برای آن است که از ثمربخش بودن اعتراضات قانونی خود نا امید شوید، زیرا تا ما ناامید نشویم، این دولت از اعتبار قانونی برخوردار نخواهد شد. امید به آینده، رساترین اعتراض ماست...........میر حسین موسوی، بیانیه شماره 9»

جنبش سبز در کما؛ توهم یا واقعیت؟

آیا جنبش سبز رو به زوال است؟ برای پاسخ به این سوال باید به پرسش دیگری پاسخ گفت. آیا خواسته های جنبش برآورده گشته؟ آیا به سوالات معترضین سبز، پاسخی گفته شده؟ آیا حکومت وارد گفتگو با بخشی از جنبش گشته و با برآوردن خواسته های آنان، آنان را از جنبش جدا ساخته؟

نه تنها پاسخ تمام سوالات فوق منفی است، بلکه اتفاقات دیگری نیز روی داده است که از جنس رو به زوال بردن جنبش نیست. اگر پس از خرداد 88، معترضین بر این باور بودند که حکومت با تقلب، نتیجهء یک انتخابات را جابجا کرده، امروز بر این باورند که حاکمیت متقلب، سرکوبگر، قاتل، متجاوز، آدم ربا و .... هم هست. حکومت تنها کاری که به انجام رسانده این بوده که دلایل و انگیزه های مخالفین را برای مخالفت بیشتر ساخته و کاری کرده که گرهی که دیروز با دست باز میشد، امروز با دندان هم باز نمی شود. بدون تردید، بازگشت مجدد مخالفین به خیابانها همراه خواهد بود با خواسته هایی رادیکال تر و مطالباتی بنیادین تر از دیروز.

خیابانهای خلوت، آرامش پیش از طوفان

حکومت به جای پاسخ گویی به خواسته های معترضین، راه سرکوب آنان را برگزید. حکومت کوشید تا به هر ابزار و هر روش، معترضین را از خیابانها به خانه ها روانه سازد. هدف موافق ساختن یک مخالف نبود. هدف تنها منهدم کردن سازماندهی مخالفان و گرفتن امکان گردهمایی از آنان بود. در واقع حکومت مشکل را حل نکرد. تنها آن را به تعویق انداخت. و باور داشت که این به تعویق انداختن مشکل، سبب فرسایش نیروی مخالفین و نا امید ساختن آنان از ادامهء مسیر می گردد. اما مقاومت و ایستادگی مخالفین، فراتر از حد انتظار کودتاچیان بود.

حکومت پس از 9 دی، جنبش را پایان یافته تلقی می کرد و بر این باور غلط باقی ماند تا روز 25 بهمن، که واقعه ای رخ داد، خارج از تمام محاسبات کودتاچیان. اما افسوس که باز هم نیاموختند. باز هم بر همان سیاق تاختند. هر کسی را که قابلیت سازماندهی و راهبری داشت، یا به بند کشیدند و یا مرعوب ساختند. در تعطیلی و انهدام هرنهاد و گروه و حزب و شبکه ای، که کوچکترین احتمالی می رفت که محلی برای سازماندهی سبزها باشند، لحظه ای تردید نکردند. و در این مسیر آنقدر احکام قضایی ناعادلانه نگاشتند و اعمال غیر انسانی مرتکب گردیدند که تنها اندوخته شان، خشم روز افزون بود و کینهء انباشته شده.

آنهایی که آمده بودند رأی خود را بستانند، امروز دیگر شاید به رأی خویش هم بسنده نکنند. مردان و زنان خشمگینی که به انتظار یک لحظه غفلت حاکمان نشسته اند تا روایت گر روز واقعه باشند.

ما و نمایشنامهء 12 اسفند

آنهایی که با سرهای فرو رفته در برف، در حال نگاشتن نمایشنامهء 12 اسفندند، بر این باورند تا فردای انتخابات با عدد و رقم و فیلمهای مونتاژ شده، شکست سبزپوشان را فریاد کنند. آنها نمی دانند که ما برای طی این مسیر، به انتظار اعداد ساختگی آنان نمی نشینیم. صد البته برای حکومتی که با تقلب، یک رئیس جمهور را جابجا کرد، بالا بردن میزان شرکت کنندگان سهل ترین کار است.

اعلام عدم شرکت در انتخابات، اسم رمز ماست. رمز اتحاد ماست. میزان تجدید پیمان ماست. شاخص باقی ماندن بر مسیر روز نخست است. ما را با اعداد و ارقام دولت دروغ چه کار، که بیش از دو سال است که به گاه عمل، کمیتمان را با نشان های سبزمان می سنجیم.

روزهای سبز

روزهای پیش رو، روزهایی هست که یاران موسوی و کروبی، می توانند امید وقوع روز واقعه را در دل بپرورانند. اما کسی چه می داند؟ شاید ماشین سرکوب، به یاری ثروت هنگفت به تاراج رفتهء این مرز و بوم، بر ما چیره گردد. شاید وقوع روز واقعه، به روزی دیگر محول گردد. روزی خارج از تمام محاسبات کودتاچیان. مهم این نیست که ما حتما در یک روز مشخص، ماشین کودتا را به زانو درآوریم. مهم بذر امید است که هویت ماست. روز واقعه می آید. مهم آمادگی ماست. مهم این است که ما برنامه ریزی خود را با نهایت دقت به انجام رسانیم. هسته هایمان را شکل دهیم. شبکه هایمان را بسازیم و آگاهی و بصیرت را ترویج سازیم و ظرفیت و توانایی خود را ارتقاء دهیم و .....و به انتظار یک فرصت بنشینیم که دیر یا زود مهیا می گردد. به انتظار روز واقعه.

نشان های سبز

روزهای پیش رو، روزهای تجدید پیمان ماست. روزهایی است که به یاد یکدیگر می آوریم که هنوز بر سر همان پیمانیم. به یاد یکدیگر می آوریم که هنوز بذر امید در دلهای ماست. به یاد یکدیگر می آوریم که هنوز با هم هستیم.

روزهای در پیش رو، روزهایی است که هر کداممان که به خیابانهای این شهر پا می گذاریم، نشانهای سبزمان را به جا می گذاریم و نشانهای سبز دیگران را به تماشا می نشینیم.

بر روی اسکناسها شعار سبز می نگاریم، بر دیوار کوچه های خلوت و شلوغ از میر و شیخ دربندمان می نویسیم. بر پارچه های آویزان بر شاخه های درخت از رفتنی بودن ظلم سخن می گوییم. بر بامهای شهر بانگ تکبیر را فریاد می کنیم. در کوی و برزن، دستبندهای سبز به یادگار می گذاریم. و صدها نشان دیگر را به تصویر می کشیم تا..... تا یارانمان بدانند که دیگرانی هستند مصمم و پرامید و مترصد یک لحظه غفلت زندانبان. تا زندانبان بداند، که آنهایی که از مرگشان سخنها رانده، زنده تر از آنند که گمان می برد.

و شاید حاکمان سنگدل ایران زمین بدانند که ما دوست تر می داریم که با آنان با زبان صندوقهای رأی سخن بگوییم. و شاید هنوز فرصتی باشد برای برگرداندن اعتماد از دست رفتهء مان. شاید هنوز فرصتی باشد برای توبه در پیشگاه ملتی که سبوعیت عریانشان را دیده اند.

و ای کاش بدانند که صبح روز واقعه، دیگر زمانی برای بازگشت نیست

نئوکانهای ایرانی

2012-01-05T15:09:00.000-08:00

حقیقت نخست

ایران به خط قرمز جامعهء جهانی نزدیک می گردد. گام به گام و لحظه به لحظه. مشکل دیگر فقط در مواضع آمریکا و متحدانش نیست. مشکل همین بیخ گوش ماست. مشکل درهمین کشورهای رنگارنگ خلیج است که سالهاست دغدغهء تقابل با بلندپروازیهای امپراطوری پارس، خواب را از چشمانشان ربوده. مشکل در تهدیدهایی است که در پشت درهای بسته، پنهان و آشکار عنوان می گردد که اگر دنیا به ایران اتمی گردن نهد، به طرفه العینی، خاورمیانه را به زرادخانهء اتمی بدل خواهند کرد. دول غربی نیک می دانند که اگر دنیا بخواهد ایران اتمی را پذیرا گردد، با هیچ روشی نمی توان خللی در ارادهء عربستان و امارات و قطر وارد آورد تا آنها نیز به همین راه نروند. آیا دنیایی که از پس ایران برنیامد، از پس عربستان برخواهد آمد که ذخیرهء ارزی اش دهها برابر ایران است و منابع نفتی اش فراوان تر موقعیت ممتازش به دلیل بهره مندی از موسم حج و زیارت، منحصر به فرد؟ آیا اسرائیل تماشاگر این مسابقهء اتمی در خاورمیانه خواهد بود؟

در یک کلام، حقیقت نخست چیزی نیست جز اینکه دنیا به نقطه ای رسیده است که می گوید: توقف پروژهء هسته ای ایران، ”به هر روش و به هر شکل و به هر هزینه".

حقیقت دوم

دنیا دلایل ایران را برای دستیابی به تکنولوژی هسته ای می داند. هرچند که طرفین، این دلایل را به روی یکدیگر نمی آورند، اما فردای دستیابی ایران به توان هسته ای- به همان سان که غرب از آن می هراسد- ایران به کشوری بدل می گردد که دیگر گزینهء نظامی بر علیه ایران، روی میز هیچ سیاستمداری در دنیا نخواهد بود. از آن روز بعد تنها از تحریم می توان سخن راند و انزوای مطلق. اما به یک دلیل روشن ایران هرگز به روزی گرفتار نخواهد آمد که کرهء شمالی گرفتار شد و آن چیزی نیست جز نفت و شاهراه عبور نفت.

حقیقت دوم این است که اگر ایران از مرحلهء دستیابی به توان هسته ای گذر کند، تحریم نمی تواند حربهء موثری برای تقابل با آن باشد.

حقیقت سوم

وقتی تحریم و انزوای مطلق هم سدی بر سر راه کشوری چون ایران نباشد، وقتی سیاستمداران ایرانی بر این باورباشند که باید زمان خرید و این دوره را طی کرد تا فردایی که دور نیست، تنها راهی که پیش روی غربیان می ماند، اعمال گزینهء نظامی است پیش از آنکه دیر شود. اما وقتی کشوری مثل آمریکا بخواهد گزینهء نظامی را بر علیه کشوری به کار گیرد، باید از موفقیت آن مطمئن باشد. سالها است که آمریکا و متحدانش وارد جنگی نگشته اند که کمترین احتمالی برای شکست موجود باشد. نه تنها باید از پیروزی مطمئن بود، بلکه حتی از کوتاه مدت بودن جنگ هم باید مطمئن شد، تا هزینه های مترتب بر آن، به کمترین حد تقلیل یابد. از سوی دیگر، جغرافیای جنگ باید به طور مشخص در کنترل باشد تا در خلال جنگ، کشورهای مهاجم مجبور به تخصیص منابع فراوان در اقصی نقاط جهان نگردند.

حقیقت سوم این است که ذخیرهء ارزی ایران و توان نظامی مقبولی که ایران برای خویش فراهم آورده و از همه مهمتر، نفوذی که در اقصی نقاط جهان به چنگ آورده، این جنگ را فاقد شرایطی می کند که آمریکا برای آغازیدنش نیازمند آن است.

مجموعهء مواردی که ذکر گردید، آمریکا و متحدانش را به این نکته می رساند که در ابتدا باید همهء پروژه های ایرانیان را در فرای مرزهایش شناخت و با آن مقابله کرد. طرح انزوای مطلق ایران را به اجرا درآورد. شریانهای اقتصادی ایران را نابود کرد. عرصه را به حدی بر ایرانیان تنگ آورد که همهء ذخیرهء ارزی اش به پایان رسد. توان نظامی اش تقلیل یابد. روحیهء جنگندگی اش کاهش یابد. جنبش های اعتراضی متعددی شکل گیرد تا حکومت برای تقابل با آنان مجبور به صرف منابع مالی و انسانی گردد. گسست بین ملت و حاکمیت گسترده تر گردد. زمینه پذیرش نیروی خارجی در نزد افکار عمومی حاصل شود و آنگاه پیش از آنکه دیرشود با یک حملهء نظامی کار فیصله یابد.

سناریوی فوق، روشن و واضح و بدون هیچ پرده پوشی، خط به خط در حال وقوع است و از دید هیچ سیاستمداری نه در داخل و نه در خارج ایران پنهان نمانده است. اما هر چقدر که آمریکا و متحدانشان، گام به گام، پروژهء وقوع گزینهء نظامی را با دقت و وسواس فراوانی به پیش می برند، به همان اندازه در داخل مرزهای ایران، برای تقابل با چنین واقعهء شومی، سردرگمی حکمفرماست.

در تهران، بر سر تنها چیزی که اتفاق نظر هست، پیشبرد پروژهء هسته ای ایران با نهایت سرعت است. اما برای اینکه تا زمان رسیدن به نقطهء مطلوب، چگونه باید کشور را از بلایای احتمالی مصون نگاه داشت، هیچ استراتژی منسجمی، مشاهده نمی گردد.

عده ای که دیگر صدایشان در بین همهمهء اصولگرایان حاکم پنهان گشته، معتقد به گفتگوی سازنده با گروه 1+5 هستند. گروهی دیگر معتقد به وقت کشی هستند و به همان روشهای نخ نما شده، همچون از سرگیری مذاکرات و سپری کردن زمان، بدون حصول نتیجه را پیشنهاد می دهند. گروهی معتقد به دور زدن کشورهای غربی هستند و بهره بردن از شکاف بین دول غربی و روسیه و چین. گروهی معتقد به بکار بستن واژه هایی هستند که نشان از اقتدار و بی هراسی مان باشد. گروهی معتقد به رجز خوانی هستند و گروهی معتقد به لابی کردن با همهء دولتهایی که مواضع ضد غربی دارند و ....

اما در میان این همه تشتت، هر اندازه که از قدرت اثر گذاری نیروهای معتقد به تنش زدایی و حل دیپلماتیک مسئله کاسته می گردد، هر اندازه که سکان هدایت این داستان، هم در داخل و هم در خارج از مرزهای ایران، از دست سیاستمداران خارج گشته و به دست نظامیان می افتد، نغمه هایی نرم نرمک شنیده می گردد که اگر بستر لازم برای رشد و نمو آنان فراهم گردد، می توانند کشور را به مرز یک فاجعهء بزرگ رهنمون گردند.

جنگ 33 روزهء لبنان

نیت اسرائیل برای آغاز جنگ 33 روزهء لبنان، که با چراغ سبز آمریکا نیز همراه شد، محو کامل حزب الله لبنان بود. اسرائیل در آن جنگ تخمین بسیار اشتباهی از توان دفاعی و قدرت مقاومت حزب الله داشت. با همین تخمین اشتباه، اسرائیل به استقبال جنگ رفت و علیرغم همهء هزینه هایی که به لبنان و حزب الله تحمیل کرد، از به انجام رساندن هدف اصلی عاجز ماند.

نتیجهء این جنگ، علیرغم همهء هزینه هایی که بر لبنان رفت، بیمه گشتن بقای حزب الله بود برای زمانی طولانی و نا معلوم. زرادخانهء نظامی حزب الله هم اکنون غنی تر از گذشته گشته و احتمال حملهء مجدد به لبنان نیازمند دلایلی بسیار بیشتر از گذشته است.

عده ای در ایران، با الهام گرفتن از این واقعه، بر این باورند که آمریکا به دلایلی که درهمین نوشته آمده، توان یک پیروزی نظامی را در مقطع کنونی ندارد. اما بسیار محتمل است که با فراهم آوردن شرایطی، این امکان را در مدتی دورتر به کف آورد. پس اگر قرار است که به انتظار بتشینیم که آمریکا عرصه را چنان بر ایران تنگ آورد که در آینده ای نه چندان دور جنگی را با احتمال پیروزی بالا بیآغازد، زمان وقوع این جنگ را به جلو بیاندازیم تا دشمن نتواند ساز و کار مناسب برای پیروزی در جنگ را فراهم آورد. این گروه بر این باورند که جنگ زود هنگام، همانند وقوع یک زلزلهء زود هنگام است که می تواند از وقوع زلزله ای در آیندهء دور با قدرت تخریب بالا پیشگیری نماید.

به باور اینان، وقوع جنگ اجتناب ناپذیر است و وقوع یک جنگ محدود بدون حصول برتری مشخص برای هر یک از طرفین، می تواند از وقوع جنگ اصلی، که می تواند به بهای نابودی پروژه هسته ای و یا حتی حکومت فعلی نیز باشد، پیشگیری نماید.

اما از آنجایی که آغازگر جنگ بودن، دربردارندهء هزینه های گزافی است، لاجرم به ارسال سیگنالهایی مبادرت می ورزند که طرف آمریکایی را به وقوع زود هنگام جنگ ترغیب نمایند. بزرگنمایی و قریب الوقوع بودن دستیابی ایران به بمب هسته ای از یک سو و تحریکات نظامی در خلیج فارس از سوی دیگر، فراهم کردن بهانه های لازم برای کشورهای غربی، همچون اشغال سفارت انگلستان، طرح ترور سفیر عربستان در آمریکا و بهانه های دیگری که به زودی خواهند آمد، همه و همه در این راستا است که ایران در حال گردآوری دلایلی است که دولتهای غربی را برای وقوع زودهنگام جنگ مجاب سازد.

نظریه پردازان این بازی خطرناک بر این باورند که در صورت نیاز حتی باید به غرور ملی کشورهای غربی لطمه وارد کرد، تا آنها، تحت فشار نیروهای تندرو خود، پیش از آنکه درک درست و صحیحی از توان نظامی و عکس العمل جامعهء ایرانی نسبت به جنگ و نیروی خارجی بدست آورند، به آن ورود کنند.

جنگی که در صورت وقوع و عدم حصول پیروزی غربیان، برای صاحبان این اندیشه، دستاوردهای چشمگیری در داخل و خارج از مرزهای ایران به همراه دارد و تضمین گر بقای نئوکانهای ایرانی، در هر دو جبههء داخل و خارج خواهد بود.

پرواضح است که جدا از لطمات جبران ناپذیری که این بازی خطرناک حتی در صورت اجرای موفقیت آمیز آن، به کشور و مردم ایران وارد می گرداند، این امکان وجود دارد که شرایط آن گونه که اینان پیش بینی می کنند، محقق نگردد و همین جنگ زود هنگام نیز به بهای نابودی ایران منجر گردد.

این نغمه های ناموزون که کم کمک می رود تا به مواضع رسمی حکومت نیز بدل گردد، همهء تلاش دیپلماتیک کسانی را که در طی 15 سال اخیر کوشیده اند تا آغاز یک جنگ را برای آمریکا و متحدانش پرهزینه کنند را ناکام می گرداند. تحولات چند ماه آینده ایران، به ویژه پس از انتخابات مجلس، تعیین کنندهء وزن جنگ افروزان وطنی، در آیندهء ایران خواهد بود. گروهی که تسلطشان بر ارکان سیاسی و نظامی، بهترین هدیه ای خواهد بود که در تاریخ ایران زمین، از تهران به سمت واشنگتن ارسال گشته.

لزوم بازخوانی مجدد گفتمان میر حسین موسوی

2011-10-02T15:26:00.000-07:00

در این روزها که گرد روزمرگی بر پیکره ی ایرانیان چنان خوش نشسته که کسی را یارای زدودن آن نیست، زیاد نیستند کسانی که مردانه بر پای هدفی بایستند که در روزگاری نه چندان دور، شماری از پاک ترین مردمان ایران زمین، برای نیل بدان برخاستند. و از قضا پاکبازترینشان اینک یا دربند زندانند و یا جان بر سر راه نهادند و یا در سوگ رفتن عزیزی نشسته اند.
در این روزهای رخوت و تشتت و نارفیقی، دشوارترین عمل، ماندن و پا پس نکشیدن است. اما به پستو خزیدن یاران و خریدن آسایش و قربان کردن آزادگی، همه ی مصیبت امروز ما نیست.

درمیان همه ی یارانی که مانده اند، آنچه که کمتر به چشم می آید همراهی و یکدلی است. شماری به بیراهه می روند، شماری در جا نشسته اند و دیگران را به همراهی می خوانند، شماری به آنانی که عزم رفتن کرده اند، سنگ می کوبند و شاید شماری هم باشند که راه را یافته اند. در این بازار مکاره، کسی نمی داند که دلیل این همه تشتت، قصه ی نفوذ دشمنانی است که به قصد تاراندنمان در میانمان رخنه کرده اند یا حدیث جهل و کم دانی ماست که راه را نمی یابیم.

برای رهایی از این همه سردرگمی، راهی نداریم جز آنکه به مبدأ و مسیر و مقصد بیاندیشیم. راهی نداریم جز آنکه در لابلای تاریخ بگردیم تا به یاد آوریم که راه را از کجا آغازیدیم. تا به یاد آوریم که قصدمان رفتن به کدام منزل بود و به یاد آوریم که برای این سفر، باید از کدام طریق گذر می کردیم. به یاد آوریم که نطفه ی عظیم ترین جنبش تاریخ معاصر ایران زمین، چگونه منعقد گشت.

به یاد آوریم که آنچه که ما را به "موسوی درآمده از انزوای بیست ساله" پیوند داد، کدامین هدف بود. به یاد آوریم که راه نیل بدان را از کدامین مسیر می دیدیم. و به یاد آوریم آنچه را که قرار بود به انجام رسانیم. به یاد آوریم آنچه را که باید منادی اش می بودیم و آنچه را که باید مراقبتش می کردیم. به یاد آوریم آنچه را که باید از آن دوری می گزیدیم. به یاد آوریم آنچه را که باید نهی اش می کردیم و به یاد آوریم راه مشترکمان را با موسوی و به یاد آوریم گفتمان مشترکی که ما را هم مسیر موسوی ساخت.

اینک، میر حسین موسوی در بند است و ما را یارای رهانیدن او از بند نیست.مهمترین نیت در یند کشندگان موسوی ، قطع ارتباط وی با همراهانش و گم کردن مسیر است. تفرقه و چند دستگی، ماحصل همین انقطاع تاریخی است. آنان که مانده اند و به قول اخوان، در خونشان، همچنان طلا هست و شرف، باید مروج گفتمانی باشند که روزی شانه به شانه ی همراه بی ادعایشان، فریادگرش بودند. آنچه که ما را امروز از تشتت می رهاند، بازگشت به گفتمان مشترک ما و موسوی است. برای یافتن آن نیازی به رمل و اسطرلاب نیست. بیانیه های موسوی، سخنرانی های وی و منشور جنبش سبز، همه ی مولفه های این گفتمان را در خود دارد. مبدأ و مسیر و مقصد، در میان همه ی بیانیه های موسوی هویداست. تاریخ دوساله ی ما و موسوی - از روزی که به میدان انتخابات آمد، تا روزی که به حصر خانگی افتاد- بهترین معیار ماست برای پیشگیری از انحراف بزرگیرین جنبش تاریخ معاصر. بنشینیم و دوباره بخوانیم تاریخ دوساله ی مان را. بنشینیم و بخوانیم آنچه را که برسرمان آمده است. بنشینیم و دوباره بخوانیم سخنان موسوی را که در بزنگاه های تاریخی یاری رسان مان بود.

آیا زمان آن نرسیده است که لختی بایستیم و بیاندیشیم که به کجا می رویم؟

پاسخی بر نوشتهء خانم مهرانگیز کار

2011-06-07T02:46:00.000-07:00

«به محتوای بیانیه تان کاری نداریم. به اینکه فراخوان حضورخیابانی مردم برای روز 22 خرداد داده اید و مسیر حضور تعیین کرده اید هم کاری نداریم. اما به این کار داریم که ترکیب انسانی "شورای سیز امید" که زیر آن پنهان شده اید چگونه است؟ آیا این حق را برای مردم قبول دارید که بخواهند شما را بشناسند و بر پایه عقل و شعوراقدام کنند؟ منظورم که روشن است.»

اینها نخستین جملات نوشتهء خانم مهرانگیز کار خطاب به شورای هماهنگی راه سبز امید است که همانند خیلی های دیگر، هویت اعضای آن را طلب می کند. منتها این همهء حرف خانوم کار نیست. موارد دیگری هم هست که ایشان و دیگر همفکرانش به آن کاری ندارند.

مثلا ایشان کاری ندارند که این شورا از کرهء مریخ بر جنبش سبز نازل نگشته و منصوبان مهندس میرحسین موسوی هستند. کاری هم ندارند که معرفی اعضای آن، می تواند به بهای رفتنشان به پشت میله های زندان باشد. کاری هم ندارند که در صورت بازداشت اعضای آن، نه توانی برای رهانیدن آنان دارند و نه اراده ای برای انجام واکنشی درخور. شورای راه سبز امید لطف کند همهء اعضای خود را معرفی کند تا دوستان خانوم کار آنها را به سمت اوین بدرقه کنند. بعدش هم بیرون از ایران بیست نفر با ماسک سبز دور هم جمع شوند و عکسشان را در دست بگیرند و آزادی شان را طلب کنند و به شکلی رزومهء مبارزاتی خود را پر مایه تر کنند. اشکالی هم ندارد. می روند کنار صدها تن از دیگر مبارزین جنبش سبز. اگر هم کسی بپرسد که به ازای افشای نام اینان و به مخاطره افکندن امنیتشان، چه آورده ای نصیب جنبش سبز می گردد، پاسخ مهرانگیز خانوم هم روشن است. چه آورده ای بالاتر از این که ما بالاخره فهمیدیم اسمشان را. حالا می خواهد در زندان باشند یا بیرون از زندان. مهم این است که ما نادانسته از دنیا نرویم.

بد نیست خانوم کار و همهء کسانی که امروز از عدم شفافیت این شورا گلایه مندند، لطف کنند و به چند سوال ناقابل ما هم پاسخ دهند.

اول اینکه اگر فردای افشای نام اینان، همه شان به زندان و حبس خانگی رفتند و دیگر شورایی هم وجود خارجی نداشت، تکلیف جنبش سبز و ادامهء مسیر مبارزاتی آن چیست؟ فراخوان ها و بیانیه و مسیر کلی جنبش را باید از کدام مرجع رصد کرد؟

دوم اینکه از میان این همه مخالف شناسنامه دار، از برانداز گرفته تا اصلاح طلب، چرا تنها مرجعی که هنوز می تواند با فراخوانی، عده ای را به خیابانها بکشاند و قدرت جنبش را به رخ حکومت کودتا بکشد، همین شورای مخفی و بی نام و نشان است؟

سوم اینکه فرض می کنیم که این شورا به دلیل عافیت طلبی یا هر چیز دیگر حاضر به افشای نام اعضای خود نیست. مخاطب قرار دادن این شورا از سوی شما نشانهء چیست؟ این به این معنا نیست که شما نیز این شورا را تنها مرجع ذیصلاح جنبش سبز می شمارید؟ و اگر جز این است، چرا مردم را خطاب نمی کنید و آنها را به تمرد از خواسته های این شورا فرا نمی خوانید؟ چرا مرجع ذیصلاح دیگری برای جنبش معرفی نمی کنید؟ چرا همانند دوستان پوپولیست خود مردم را به بی رهبری و انجام واکنشهای خودجوش دعوت نمی کنید؟

عبارات توهین آمیز پاراگراف پایانی نوشته خانوم کار را که می خوانیم به یاد نوشتهء علیرضا رضایی می افتیم که پرسیده بود" ما دقیقا داریم چه کار می کنیم که اصلاح طلبها نمی گذارند انجامش دهیم؟"

ای کاش مهرانگیز خانوم و دیگر دوستانشان کمی چشمشان را باز می کردند تا ببینند که ما دقیقا کجا هستیم. ببینند که در شرایط کنونی، مخفی بودن اعضای این شورا، کمترین اهمیت را دارد. ببینند که که اگر این شورا هم نباشد تا فراخوان راهپیمایی دهد، در دل منصب نشینان حکومت کودتا، آب هم تکان نمی خورد.

دشمن شناسی شرط اول یک مبارزهء طولانی و هدفمند است. نیک که بنگری، 30 سال نغمهء ناموزون اپوزیسیونی را می شنوی که تنها هنرش دشمن تراشی است. دشمن اصلی دور است و نیرومند. از روی ضعف و ناتوانی دشمنی می تراشند در همین نزدیکی ها. ژست مبارز می گیرند و نق می زنند و دیگر هیچ. 30 سال بر این دور باطل گردیدند. چند صباح دیگر صورت در خاک می کشند، در غربت و بی نشانی. حاصل تمام عمرشان را که ببینی از میان آن یک برگ پرثمر در نمی آید که سوای غرزدن و بی عملی، درسی باشد برای مبارزه ای تا صندلی را زیر پای ستمگری بلرزاند و تا اینان برجایند، مفلسان منصب نشین در نمی مانند.

فراخوان "کمپین حمایت سبز" برای تجمع گسترده روز شنبه

2011-03-09T13:48:00.001-08:00

"کمپین حمایت سبز" متشکل از برخی فعالان دانشجویی، سیاسی و کوشندگان حقوق بشر با انتشار فراخوانی از همه فعالین سیاسی، تشکل‌ها و گروه‌های حقوق بشر، دانشجویان خارج از کشور و ایرانیان مقیم کشورهای خارجی خواسته‌اند که شنبه (۱۲مارس-۲۱ اسفند) با تجمع گسترده در مراکز شهرهای مهم جهان، و با در دست داشتن پوستر‌ها و نمادهای ۴ تن از رهبران سبز، میرحسین موسوی، مهدی کروبی، زهرا رهنورد و فاطمه کروبی، ضمن محکوم کردن اقدامات غیرانسانی حکومت ایران، به حصر و بازداشت خانگی این رهبران اعتراض کنند.

اعضای این کمپین با هدف فراگیر کردن اعتراض به بازداشت ۴ تن از سران مخالفان حکومت ایران و همچنین فشار به دولت‌های اروپایی و سازمان‌های جهانی حقوق بشر، از همه این سازمان‌ها و دولتمردان خارجی خواسته‌اند که در جهت رفع حصر و بازداشت این سران و همچنین صد‌ها زندانی سیاسی محبوس در زندان‌های ایران از هیچ تلاشی فرو گذر نباشند.
بر اساس این گزارش‌ها، ۱۲ مارس همزمان است با روزی که‌بان کی مون، دبیر کل سازمان ملل قرار است گزارش خود را درباره وضع حقوق بشر در ایران در مقر سازمان ملل قرائت کند.
بر اساس اخبار و گزارشات رسیده، بیش از ۳۰ شهر مهم جهان با اعلام آمادگی، برنامه زمانی و مکانی خویش را برای این گردهمایی سراسری تعیین کرده‌اند.
در سوئد نیز این تجمع‌ها در شهرهای یوتوبوری، کارلسکرونا، مالمو، لینشوپینگ و گوتنبرگ برگزار خواهد شد.

فردا روز من نیست

2011-02-28T05:26:00.000-08:00

فردا 10 اسفند است. فردا روز شور است. فردا روز ایثار است. روز مردان و زنانی است که همهء حیثیت و دار و ندار خویش را به کف خیابان می آورند. فردا روز کسانی است که به میدان می آیند تا بگویند که می ایستند برای رهایی آن کسی که لحظه ای در ایستادن تردید نکرد. فردا روز آنانی است که آرزویشان ایستاده مردن است و نه نشسته زیستن.

فردا روز صانع است، روز مختاری. روز سهراب روز محسن. فردا روز صدها گل پرپر شدهء این مرز و بوم است. فردا روز موسوی است. روز کروبی. روز تاجزاده. روز زید آبادی. روز میر دامادی و روز صدها عزیز دربندمان.

فردا هر چه هست، روز من نیست. فردا از آن چون منی نیست که غربت نشین مانده ام تا از رشادت مردان و زنان دلیر ایران زمین، دل شاد کنم. فردا روز چون منی نیست، که در رویای ایران آزاد تنها قلم می فرسایم. فردا روز چون منی نیست که در قلب فرنگ دل خوش به زینبی صفت بودن گشته ام. فردا روز چون منی نیست که از یاد برده ام که زینب در دل سپاه شام زینب شد، نه در کنج عافیت.

فردا روز حسینی صفتان است. فردا روز آنانی است که پرچم سبز جنبش را در کف می گیرند. فردا روز آنانی است که به یاد یزیدیان زمان می آورند ما نمرده ایم. فردا روز آنانی است که از حنجرهء همهء آزادیخواهان عالم فریاد می کشند. فردا روز آن مادرانی است که می دانند که شاید سفرهء عیدشان خالی از وجود فرزندان دلبندشان باشد. فردا روز آن پدرانی است که می دانند باید از بام تا شام، پشت دروازه های اوین، به انتظار نشینند.

فردا روز عافیت نشینان نیست. فردا روز من نیست.

خداوندا، شجاعت ایستاده مردن را نصیبم کن.

قطب نمای جنبش سبز

2011-02-24T04:22:00.000-08:00

بدون شک مهمترین دلیل حصر موسوی، از بین بردن محور وفاق و اشتراک جنبش بود. قدرتی که موسوی در به میدان آوردن مخالفان حکومت به چنگ آورده بود، با هیچ ترفندی تضعیف نشد. از این رو حصر موسوی و قطع ارتباط وی با مردم، به این امید جامهء عمل پوشید که این اتحاد و اتفاق، به تشتت و چند دستگی بدل گردد.

این آرزو با اعلام موجودیت شورای هماهنگی راه سبز امید، در فاصلهء چند روز به حصر موسوی رنگ باخت. بیانیهء شماره 2 این شورا، که دعوت به برگزاری شب هفت شهدای 25 بهمن بود، و استقبال مردم از این فراخوان نشان داد که این شورا، توان به دست گیری سکان مبارزه را در غیاب موسوی داراست.

فضای پر التهاب نخستین روزهای اسفند و آغاز حصر خانگی موسوی و کروبی، بسیاری را بر آن داشت تا به راهکاری برای تقابل با این حربهء کودتاچیان بیاندیشند. درست در همان لحظاتی که هیجان و احساس بر منطق و تدبیر پیشی می گرفت، شورای هماهنگی راه سبز امید، با انتشار ویرایش دوم منشور جنبش سبز، به همهء طرفداران این جنبش یادآور شد که مبادا به بهانهء حمایت از موسوی و کروبی به راهی گذر کنیم که شرط گذر از آن زیر پا نهادن منشور دستنوشته موسوی و کروبی باشد.

اکنون که کودتاچیان به نظاره نشسته اند تا میزان موفقیتشان در حذف رهبران از کانون تصمیم سازی جنبش را رصد کنند و چند پاره گشتن جنبش را به تماشا بنشینند، بر همهء طرفداران و فعالان جنبش فرض است که پیش از هر اقدامی، عواقب و تبعات آن را سنجیده و به جای التهاب آفرینی و اتخاذ تصمیمات احساسی، توجه لازم را به تواناییهای موجود و بازیهای خطرناک سیستم اطلاعاتی کودتاچیان، مبذول دارند. در همین راستا، توجه به دو امر مهم زیر ضروری به نظر می رسد

اول آنکه تصمیم سازی این جنبش در مرکزی واحد، فراگیر و شناسنامه دار صورت پذیرد تا هم اطمینان ساز قشر بزرگتری از جامعه باشد و هم به آفت تشتت و چند دستگی دچار نگردیم. از این رو، شورای هماهنگی راه سبز امید که پیش از این هم مورد تأیید آقایان موسوی و کروبی قرار گرفتند، در شرایط کنونی، بهترین مرجع هماهنگی به شمار می روند.

نزدیکی اعضای این شورا با رهبران جنبش، ارتباط فراوان و موثر این شورا با فعالین داخل کشور، این شورا را حائز شرایط سکانداری جنبش سبز، در فضای پر خطر امروزی ساخته است. بدیهی است همهء گروهها و سازمانهایی که دارای نقشی در این جنبش می باشند، می تواند در ارتباطی مستمر و هماهنگ با این شورا، در پیشبرد اهداف این جنبش، ایفای نقش نمایند. به دست گیری سکان رهبری جنبش، آن هم از سوی گروههای بی نام و نشان و یا یک صفحه فیسبوکی، نه تنها هیچ کمکی به پیشبرد اهداف جنبش نخواهد نمود، بلکه به دلیل عدم قدرت فراگیری آن، به دلیل ذات مجازی رهبران آن، می تواند لطمات جبران ناپذیری را در ادامهء مسیر این جنبش وارد آورد

دوم آنکه ما همواره به اصول و معیاری نیازمندیم که هرگاه در شرایط پر التهاب روزهای آتی، دچار تشتت و سرگردانی گشتیم، با مراجعه به آن اصول، هدف و مسیر خود را از یاد نبریم. از همین رو، منشور جنبش سبز می تواند بهترین معیار عملکردمان باشد. این منشور بهترین معیار است نه از آن رو که کامل ترین است بلکه از آن جهت که سخن همان کسی است که در 20 ماه گذشته، با یافتن آن شعار و کلام طلایی، محور اجماع جنبش شد. بهترین است، چون روش عملکردمان در 2 سال گذشته بود، روشی که حیات و بقای جنبش را ضمانت کرد و بهترین است چون معیاری بهتر از آن در دستمان نیست.

اگر این معیار را به کناری گذاریم، تفرقه، دامانمان را می گیرد، هر کس به سویی می رود و هر کس راهی را بهتر می داند، هر کس هدفی را پیشکش می کندو در نهایت همان می شود، که زندانبان می خواهد. نیروهایمان هرز می رود، نتیجه ای حاصل نمی گردد و همگان تقصیر و کوتاهی را از آن دیگران می بینند.

آنها که این روزها را می شناسند و عواقب این مسیر پرخطر را می دانند، سخن بگویند، پیش از آنکه دیر شود.

جنبش سبز و اجرای بی تنازل قانون اساسی

2010-07-13T10:07:00.000-07:00

سخن گفتن از تکثر در بیان خواسته های جامعه ای که از فرهنگش گرفته تا سیاست و اقتصادش در دریایی از مشکلات غوطه ور گشته، امنیت خصوصی ترین بخش زندگی مردم، به مخاطره افتاده، و بنیان هایش بر ظلم و فساد استوار گشته، به مثابه بیان شیرین بودن شیره، مبرهن است.
اما همین تکثر، یکی از واژه هایی است که این روزها دستمایهء کسانی شده، که به بهانهء حمایت از آن، به جنگ کسانی می روند که چون آنان نمی اندیشند. این روزها آنچه که بازار دارد، بازی با جملاتی است که خریدار آن تنها در لابلای همین صفحات دنیای مجازی اند و هیچ تبلوری در عالم واقعی ندارد. جملاتی هم چون بی مرز دیدن جنبش سبز و بی رهبر بودن آن.
نکتهء شگفت انگیز این ماجرا آن جاست که حتی مخالفین رهبر بودن موسوی و معتقدین به کثرت در جنبش، حتی خود نیز بدان باور ندارند. که اگر می داشتند برای اثبات کثرت، به دنبال نقل قول از موسوی و یارانش نمی رفتند، بلکه به سراغ آنانی می رفتند که بیان سخنان و عقایدشان و جایگاه اجتماعی شان، اثبات گر کثرتی در جنبش سبز باشد که ما هم به باورمان بیاید که کسی هم آورد موسوی در این جنبش قرار دارد که چون موسوی نمی اندیشد. آن کس که برای اثبات رهبر نبودن موسوی به سراغ موسوی و نزدیکانش می رود، خود پیشاپیش به نقش ممتاز موسوی و حوزهء تأپیرگذاری وی معترف است.
بهترین پیام به آنهایی که با شنیدن واژهء تکثر در جنبش سبز و به دنبال آن بی رهبر دیدن این جنبش متکثر، هلهله سر می دهند و برای شنیدن آنها از زبان موسوی و نزدیکانش بی تاب و بی قرارند، این است که لغات و واژه ها همانی باشد که شما می گویید.
ما نیز چون شما آرزومند جنبشی هستیم به کثرت یک ایران و جامعه ای بالغ و بی نیاز از هر راهبر و مقتدا. جنبش سبز را هم جنبشی می شناسیم که عضوی دارد به نام موسوی. عضوی که منشور جنبش را نوشته، مرزهای آن را ترسیم کرده، خواسته هایش را بیان کرده و راه نیل به آن را نیز نشان داده و جمعیت کثیری را حول آن گرد آورده. اگر در جنبش سبز عضو سادهء دیگری هم می شناسید که همسان موسوی توان ارائهء همهء اینهایی که گفته شد را دارد، ما نیز مشتاق شنیدن آنیم.
اگر امروز برخی تمایل دارند که خود را در لابلای این جنبش ببینند، اما مشی و چارچوب موسوی را نمی پسندند و در عین حال نه شهامت معرفی کسی را دارند که عقایدشان را نمایندگی کند و نه توان مکتوب کردن خواسته های خویش و راه نیل به آن خواسته ها را در خویش می بینند، لذا سعی در بی هویت نشان دادن این جنبش می نمایند، کسان دیگری هم هستند که چون اینان نمی اندیشند.
در این جنبش متکثر، کسانی هستند که قائل به جنبشی هستند که قرائت گرش میر حسین موسوی است. خواسته هایشان بیانیهء شمارهء 17 موسوی، راه نیل به آن، اجرای بی تنازل قانون اساسی و مشی آنان، بیانیه شماره 18 موسوی است.
طرفداران این قرائت از جنبش سبز، پرچم سخنگویی جنبش را به دست نمی گیرند، بلکه خود منادی ایند که میر حسین موسوی نه تنها در خارج که در داخل هم سخن گویی ندارد، مگر آنکه خود بگوید. طرفداران این قرائت، خواسته ای به جنبش تحمیل نمی کنند که مغایر با روح بیانیهء شمارهء 17 موسوی باشد. طرفداران این قرائت، اگر هم معتقد به مسیری که موسوی برای نیل به این خواسته ها برگزیده، نباشند، باز هم خود را ملتزم بدان می بینند تا به درد هرج و مرج گرفتار نیایند. طرفداران این قرائت تنها انعکاس دهندهء نظراتی هستند که مورد تأیید موسوی است.
رهبر این جنبش به قول ما و عضو سادهء جنبش به قول شما، محور اشتراک این جنبش را قانون اساسی می داند. او مرز این جنبش را در داخل نظام می شناسد. و معتقد است که هر کس معتقد به حق و قانون باشد در دایرهء جنبش سبز می گنجد. معنای این سخن این است که به باور موسوی، هر کس معتقد به قانون نباشد در دایرهء این جنبش نیست.
به عبارت دیگر، «که هر کس به خیابان آمد و هزینه هم داد، لزوما در دایرهء جنبش سبز نیست، هر چند که دفاع از او و حقوق مدنی اش، یکی از آرمانهای جنبش سبز است.»
که اگر جز این باشد، چه میزانی در دست ماست که اگر فردا کسی به خیابان آمد و با نیت مخالفت با نظام و تحول طلبی، از رهبر و رئیس جمهور تا موسوی و خاتمی را مورد لعن و نفرین قرار داد، وی را هم در زمرهء این جنبش ندانیم؟ یا اینکه کسی با نیت تغییر و تحول، قائل به زدودن تمام مظاهر دین از جامعه شد و مثلا کاریکاتور پیامبر را نیز در دست گرفت، با چه متری، وی را از دایرهء جنبش بیرون ببینیم؟
ما به صداقت آنانی که در 25 خرداد به خیابانها آمدند و به یک تقلب تمام عیار معترض گشتند، اعتقاد داریم. و معترفیم که مشی موسوی در حاکمیت قانون، در 22 خرداد، رأی اعتماد خویش را از ملت ستانده. و هر نظری جز این، تنها حدس و گمانی است که هیچ مسیری برای اثبات آن متصور نیست.
نقطهء اتصال ما به موسوی، همان چیزی بود که موسوی را پس از بیست سال خانه نشینی به میدان کشاند. آن خطری که موسوی احساسش کرد، نقض قانون از سوی مجریان و انحراف از مسیر روزهای نخستین انقلاب بود. میثاق ما با موسوی در روز 22 خرداد، نقض قانون نبود، اجرای آن بود. حتی آنانی که موسوی را در یک انتخاب بین بد و بدتر برگزیدند، نیک می دانستند که آنکه نامش را به صندوق می افکنند، بنا بر نشستن بر کرسی ریاست جمهوری دارد نه جلوس بر صندلی رهبر اپوزیسون. می دانستند که او می آید تا اجرا گر بخش هایی از قانون باشد که مغفول مانده نه اینکه خود احمدی نژادی دیگر باشد که قانون را تا آنجایی بخواهد که خود می پسندد.
عده ای هم پس از انتخابات به جنبش پیوستند. هر چند که پیوستن این بخش از هموطنان به جنبش، حادثه ای مبارک است اما انتظار عدول موسوی از عقایدی که مبنای عهد وی با رأی دهندگان 22 خرداد شد، انتظاری زیاده خواهانه است. از آن رو که این موسوی نبود که بدانها پیوست بلکه این آنان بودند که در باورهایشان نسبت به موسوی و جنبش سبز تجدید نظر کردند.
شاید تأکید این جمله بد نباشد که ما سخن گوی جنبش سبز نیستیم. ما تنها قائل به ذیصلاح بودن موسوی در امر سخنگویی جنبشیم. میزان ما برای این ادعا، انتخابات 22 خرداد است و بی صبرانه مشتاق آنیم که بدانیم که آنانی که در مقام یک سخنگو، این جنبش را سکولار، برانداز، مخالف قانون و در یک کلام مخالف راه و مشی موسوی نشان می دهند، از چه میزانی بهره می گیرند.
آنهایی که با ژست روشنفکرانه، فریاد می کشند و رگ گردنشان برای تبلور خواست مردم در جامعه بیرون زده، کمی به حافظهء تاریخی خود فشار بیاورند تا به یادشان بیاید که این قانون اساسی که امروز موسوی، اجرای بی تنازلش را خواهان است، دستنوشتهء حکومت کودتا نیست. بلکه قانونی است که در رفراندومی آزاد، آن هم در دو مرتبه، به تصویب این ملت این رسیده.
نه خبرگان قانون اساسی روزهای نخست انقلاب، گذر کردگان از تیغ استصواب شورای نگهبان بودند و نه رفراندوم سال 58 در فضای سانسور و قتل عام مخالفین، محقق شد.
با همهء اینها، آنهایی که مشی موسوی را نمی پسندند و بیانیهء 17 موسوی را پاسخگوی نیاز های خویش نمی بینند و یا مسیر تحقق آن را از دل این قانون اساسی قابل تحقق نمی دانند و در عوض، مدل و الگوی خود را به جامعه عرضه می کنند و برای تحقق خواسته هایشان، اقدام به گرد آوری بدنهء اجتماعی خویش می نمایند، انسانهایی قابل احترامند که از قضا وجودشان برای بالندگی جامعه، یک نیاز ضروری است.
اما قابل احترام نیستند کسانی که با شعار حمایت از موسوی و با بهره گیری از چند جملهء پراکنده، نه به بیانیهء 17 موسوی پایبندند و نه به قانون. که حتی سعی بر آن دارند که حمایت موسوی از قانون را هم ناشی از جبری ببینند که ضامن مصونیتش در دل نظام باشد، نه برگرفته از اعتقادات وی.
به باور من، تفاوتی نیست مابین کسانی که به نام موسوی، مروج قانون شکنی گشته اند و آن دولت کودتایی که موسوی را اغتشاش گر و برانداز و قانون شکن می خواند.
آن کس که شعار حمایت از موسوی سر می دهد و به گفته های موسوی استناد می کند، اما نه قائل به آرمانهای انقلاب 57 است و نه پایبند به قانونی که امضای یک ملت را در پای خویش دارد، در واقع هویت موسوی را در نفی احمدی نژاد می بیند. موسوی برای او حکم وسیله ای را دارد که به یاری او می توان شکاف های داخل نظام را تا بدان جا گسترش داد که به مرز فروپاشی رسد. اینها همان هایی هستند که در آینده ای نه چندان دور، در حکم دایه های مهربان تر از مادر جنبش سبز، پرچم عبور از موسوی را برخواهند افراشت.
اما به باور ما هویت موسوی و جنبشی که وی قرائتش می کند، نه بر پایهء نفی این و آن که بر پایهء تجلی ارادهء ملت بر حاکمیت است. در همین راستاست که وی نمی تواند منادی تحقق ارادهء ملت باشد، اما خود را پایبند به قانونی نبیند که رأی یک ملت را در پای خویش می بیند. اجرای بی تنازل قانون اساسی و سپس سخن گفتن اصول از ناکارآمد آن و سعی بر تغییر آنان، مسیری است که هم امروز موسوی، سرلوحهء برنامه های خویش قرار داده و هم اصلاح طلبان حامی وی در مسیر تحقق آن گام بر می دارند.

روایتی از روزهای تیرماه 78

2010-07-07T03:47:00.000-07:00

خواستهء ما آزادی تمام دانشجویان بازداشت شده، تحویل شهدای کوی، اعادهء حیثیت از دانشجویان، محاکمهء عاملان فاجعه و برکناری هدایت الله لطفیان (فرماندهء نیروی انتظامی ) است و تحصن خود را تا حصول این خواسته ها به پایان نخواهیم برد.
اینها بخشی از سخنان علی افشاری عضو شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت، در ظهر روز شنبه 19 تیر 78 در سر در دانشگاه تهران و در میان خیل دانشجویان معترض به حمله نیروهای انتظامی و لباس شخصی به کوی دانشگاه بود.

هر چند که سخن گفتن از واقعه ای که علیرغم قدمت نه چندان زیادش تحریفات فراوانی دامنگیرش گشته، آسان نیست، اما شاید این نوشته فتح بابی گردد برای قلم به دست گرفتن کسانی که نقشی مستقیم و تأثیرگذار در شکل گیری حوادث آن روزها ایفا نمودند. تا شاید بیش از این، میدان روایت 18 تیر، به دست قهرمانانی نیافتد که خلقشان تنها حاصل سناریو نویسی پس مانده های سعید امامی بود.

آغاز یک تحصن

در باب حوادث منتهی به فاجعهء کوی دانشگاه 78 و آنچه که بر دانشجویان در روزهای پس از آن گذشت، سخن بسیار رفته. اما آنچه که کمتر بدان پرداخته شده، حوادث روزهای 19 تا 21 تیر و بررسی دلایل عدم توفیق دانشجویان در حصول خواسته های خود است.
حادثهء کوی دانشگاه درست در همان روزهایی رخ داد که جامعه هنوز در شوک دوم خرداد بود و دولت اصلاحات در اوج محبوبیت. فضای آن روزهای دانشگاه، ملتهب، سیاست زده و اصلاح طلب بود. انجمن های اسلامی و در رأس آن دفتر تحکیم وحدت به عنوان تنها تشکل دانشجویی اصلاح طلب و مورد وثوق دانشجویان، قوی ترین بدنهء دانشجویی و تشکیلاتی خود را از بدو تأسیس در اختیار داشتند. احزاب سیاسی در حال رشد و نمو بودند و روزنامه ها در آزادترین روزهای خود پس از حوادث دههء 60.
در چنین فضایی بود که دفتر تحکیم وحدت به پشتوانهء هزاران دانشجوی حامی خود و امیدوار به یاری دولت اصلاحات و بهره گیری از خبر رسانی گستردهء مطبوعات بی شمار اصلاح طلب، مغرورانه، برکناری فرمانده نیروی انتظامی را سر لوحهء خواسته های دانشجویان قرار داد و حاکمیت را در صورت عدم تمکین، تهدید به تحصنی بی پایان نمود.
روز جمعه 18 تیر و در میان اوج سنگ پراکنی نیروهای انتظامی و لباس شخصی با دانشجویان، دیدن چهرهء مغموم دکتر معین که خبر از استعفای خود می داد، حکم نخستین دلگرمی هایی را داشت که از سوی دولت اصلاحات به دانشجویان داده می شد. مهمترین معظلی که در آن لحظات، مانعی برای برگزاری موفقیت آمیز یک تحصن فراگیر به شمار می رفت، تقارن این واقعه با امتحانات پایان ترم دانشگاهها بود. معظلی که حل بی دغدغهء آن تنها از مدیریت دانشگاهی بر می آمد که بر آمده از یک دولت اصلاح طلب باشد.
در نخستین ساعات بازگشایی دانشگاهها در روز شنبه 19 تیر و با حضور نیروهای فعال دانشجویی بر سر جلسات امتحانی و به استناد تیتر روزنامه های آن روز که خبر از واقعه ای دردناک در شبانگاه 17 تیر می داد، از حضور دانشجویان در جلسات امتحانی ممانعت به عمل آمد و درست در همان لحظات خبر آمد که مدیریت دانشگاهها، امتحانات پایان ترم را برای حداقل یک هفته به تعویق انداخته اند.
پس از این مرحله، انجمن های اسلامی دانشجویان با تهیهء وسایل نقلیهء عمومی مبادرت به اعزام دانشجویان از سراسر دانشگاههای تهران به سمت سردر اصلی دانشگاه تهران نمودند و این چنین بود که تحصن دانشجویان، رأس ساعت 11 در سردر دانشگاه تهران کلید خورد.
تا اینجای داستان، آنچه که به چشم می آمد، همکاری کامل وزارت علوم، وزارت بهداشت و وزارت کشور با دانشجویان و برجسته ترین تشکل آن روزهای دانشگاهها یعنی دفتر تحکیم وحدت بود.
تحصن ظهر روز شنبه در میان شور فراوان دانشجویان و ابراز احساسات آنان به سخنرانان برنامه و خواندن استعفا نامه های متعدد به پایان رسید و قرار بعدی، در محل خوابگاه کوی دانشگاه در عصر همان روز تعیین گردید.
در همان نخستین ساعات آغاز تحصن، تمامی دانشجویان دربند کوی دانشگاه، آزاد شده و یکی از خواسته های دانشجویان، جامهء عمل پوشید.
شنبه شب، کوی دانشگاه، شاهد هزاران تن از مردم عادی و دانشجویانی بود که دیگر برای گرد آوردنشان نیازی به تهیهء اتوبوس و بسیج نیرو نبود. عمدهء برنامه های شنبه شب، یک تحصن توأم با سکوت و سخنرانی برخی از چهره های دانشجویی بود. در همان نخستین ساعات تحصن، نوعی یکنواختی و خسته کنندگی در آن به چشم می آمد که برگزار کنندگان برای مرتفع نمودن آن تنها به سر دادن یک سری شعارها و برگزاری تریبون آزادهای دانشجویی بسنده می کردند.

دستاورد عظیم روز نخست

مهمترین دستاورد نخستین روز تحصن، به رسمیت شناخته شدن تحصن، نه تنها از سوی دولت اصلاحات که از سوی حاکمیت بود. رایزنی های دولت اصلاحات در بالاترین سطوح حاکمیت و اصرار دانشجویان به برگزاری تحصن سبب گشت که حاکمیت، علیرغم عدم تمکین از بسیاری از خواسته های دانشجویان، تحصن را به عنوان یک روش اعتراض از سوی دانشجویان، به رسمیت بشناسد.
شواهد و قرائن، نشان از تحقق تئوری فشار از پایین و چانه زنی از بالا، به بهترین شیوهء ممکن می داد.
اهمیت این امر تا بدانجا بود که حتی در روزهای پس از خاتمهء اعتراضات هم بازجوهای زندان اوین، هرگز هیچ یک از بازداشتیان روزهای بعد را - که خود یکی از آنان بودم- به بهانه حضور در تحصن شماتت نمی کردند و تنها بهانهء آنان برای بازجویی ها نا آرامی های خیابانی بود.

نشانه های انحراف

اما از یکشنبه 20 تیر، سیر وقایع نشان داد که هدایت بزرگترین اعتراض مدنی تاریخ نظام جمهوری اسلامی، بسیار دشوارتر از آنی است که تصور می شد.
از یک سو از سوی برگزار کنندگان برنامه، خطر خروج دانشجویان از محوطهء تحصن به خیابانها و تداخل آنان با نیروهایی که مبادرت به تخریب اموال عمومی می کردند و ایجاد زمینهء سرکوب آنان، به دانشجویان گوشزد می گردید و از سوی دیگر عده ای معتقد به بی فایده بودن یک تحصن در یک نقطه از تهران بودند. اصرار فراوان دفتر تحکیم وحدت به ادامه دادن یک تحصن بلند مدت و عدم توانایی حاکمیت در سرکوب این تحصن و ایجاد یک زنجیرهء انسانی از دانشجویان در سردر خوابگاه کوی دانشگاه، به منظور جلوگیری از خروج دانشجویان از محوطهء کوی، خود سبب ملتهب گشتن فضای حاکم بر تحصن گشت. از سوی دیگر، مخالفین تحصن، برای متقاعد ساختن دانشجویان به ترک آن، کم کم شروع به سر دادن زمزمه هایی می کردند که آن روزها برایمان چندان آشنا نبود. زمزمه هایی همچون خیانت دفتر تحکیم وحدت، حکومتی بودن آنان، ترس اصلاح طلبان از وقوع یک انقلاب و سازشکاری انجمن های اسلامی، دقیقا همان شعارهایی بود که راه تقابل با آن را نیاموخته بودیم.
پر واضح بود که ترک تحصن و حضور در خیابانها، به معنای هزار تکه کردن نیروهایی بود که در اختیارمان بود. به معنای ترک سنگری بود که دیگر با پذیرش حاکمیت، غیر قابل تسخیر گشته بود. به معنای رفتن در میدانی بود که دیگر در آن نه مصونیت داشتیم و نه برتری. می دانستیم که حتی یک هفته استقامت در چنین سنگر پر قدرتی(یعنی تحصن در مراکز دانشگاهی) که از مدیریت آن گرفته تا حراست آن همگی همراه و همدل مایند، چه دستاوردهای گرانقدری نصیبمان می کند. اما جوان تر از آن بودیم که نظاره گر دستهای به هم فشردهء سیستمهای امنیتی و فرصت طلبان به ظاهر براندازی باشیم که دست در دست یکدیگر عزم آن داشتند تا ویرانگر بزرگترین اعتراض مدنی تاریخ انقلاب باشند.
تمام روز یک شنبه به جنگ لفظی موافقین و مخالفین تحصن در محوطهء کوی گذشت. حضور چهره هایی چون فائزه هاشمی، هادی خامنه ای، عبدالله نوری و بازگویی عزت الله سحابی از خاطرات دوران مبارزات خویش، مانع از آن می شد که مخالفان تحصن، به نیت خود که همان فرو پاشیدن تحصن بود، دست یابند.
سخنان چهره های اصلاح طلب، هر چند به سختی اما در مهار تحصن روز یک شنبه موثر واقع شد. حتی خروج برخی از دانشجویان از محوطهء کوی، و راهپیمایی شان در خیابانهای اطراف و بازگشت مجددشان به کوی، ضایعهء جبران ناپذیری نصیب متحصنین نکرد.
اما روز یک شنبه، محوطهء تحصن مملو بود از حرکات مشکوک، جنگ های زرگری، تحریکات جریانهای خارج از دانشگاه و اتفاقاتی که در محوطهء بیرونی کوی می افتاد که هدفی جز از هم پاشیدن انسجام متحصنین جوان، دنبال نمی کرد.
چهره های خسته و مضطرب اعضای دفتر تحکیم وحدت در انتهای روز یک شنبه، گواهی از آن داشت که مهار این جمعیت معترض در قالب یک تحصن طولانی مدت، بسیار دشوارتر از آن است که با برگزاری سخنرانی و تریبون آزاد محقق گردد. حتی جلسهء آن شب شورای تهران دفتر تحکیم وحدت در محوطهء کوی هم هیچ راه حل موثری را عاید نکرد.
ماحصل رایزنی انجمنهای اسلامی دانشجویان در واپسین لحظات روز یک شنبه، انتقال تحصن به دانشگاه تهران بود. این تصمیم هوشمندانه از آن رو اتخاذ گشت که هم پاسخگوی آن پخش از معترضینی باشد که تحصن در خوابگاه کوی دانشگاه را به دلیل دور افتاده بودن محل آن بر نمی تابیدند و هم تداخل آن با محل برگزاری نماز جمعه، سبب ساز تمکین حاکمیت با خواسته های دانشجویان پیش از روز جمعه باشد.

روز گریهء رهبر

صبح روز 2 شنبه، باز هم در به همان پاشنه چرخید. عده ای -عمدتا غیر دانشجو- مخالف حضور در دانشگاه و معتقد به راهپیمایی، عده ای معتقد به فتح بیت رهبری و صدا و سیما و روزنامهء کیهان در یک سو بودند و در سویی دیگر، دانشجویانی بودند که دیگر صدایشان شنیده نمی شد از بس که در اهمیت ادامهء تحصن فریاد برآورده بودند. خیانت و سازشکاری، دو اتهامی بود که از گوشه و کنار نصیب تحکیمی ها می شد و آستانهء تحمل آنان را لحظه به لحظه کاهش می داد.
اتفاق مهم روز 2 شنبه، سخنان مهم رهبری بود. گریهء رهبری و مذمت حمله گران به کوی دانشگاه و سخن گفتن از ملایمت با اهانت کنندگان به وی، در حکم فرصتی بود که تحصن را غیر قابل سرکوب تر می کرد. اما در همان زمان که این سخنان در فضای دانشگاه در حال پخش بود، کسانی در گوشمان زمزمه می کردند که :
صدای انقلاب را شنید، امانش ندهید.
گریهء رهبری نه از روی ترحم، بلکه از روی ترسی بود که ارکان حاکمیت را به لرزه افکنده بود. اما این ترس هرگز به معنای ایجاد زمینه سقوط حاکمیت نبود. همین عدم ارزیابی مناسب از شرایط، گمانه زنی غلط از توان نیروی رقیب و ناتوانی در سازماندهی نیرو های معترض، سبب شد که هیچ بهره ای از آن سخنرانی بی نظیر نصیب دانشجویان معترض نگردد.
روز دوشنبه، روز اوج التهاب و هیجان بود. عدم کنترل بر تحصن از سوی برگزارکنندگان آن، کاملا محسوس بود. معترضین، به تحریک عده ای، دسته دسته از دانشگاه خارج می شدند و یکی دو خیابان آن طرف تر، با چند تیر هوایی پراکنده می گشتند. تعداد آنهایی که به تحصن پای بند مانده بودند، لحظه به لحظه رو به کاهش می رفت. حتی عده ای از آنان به بهانهء بازگرداندن آنهایی که رفته بودند، محیط دانشگاه را ترک می گفتند. هرج و مرج بیداد می کرد. سنگر بی نظیر دانشگاه در حال از هم پاشیدگی بود و برگ برندهء ما یعنی تحصن با دست خودمان در حال پاره شدن. رادیکالیزم کور در حال چیرگی بود.

یک اشتباه جبران ناپذیر

در آن روزها انجمن های اسلامی از چنان تشکیلات عظیمی در دانشگاهها برخوردار بودند که بسیاری از احزاب آن دوران از آن بی بهره بودند. این تشکیلات عریض و طویل، هنگامی که با پشتوانهء عظیم دانشجویی آن دوران همراه گشت، این تشکلها را به جریانی قوی و تأثیرگذار در نخستین سالهای اصلاحات بدل کرد.
در آن لحظات نفس گیر، عاقلانه ترین تصمیم، بی توجهی به سیل اتهامات بی اساس و فراخوانی بدنهء تشکیلاتی انجمن ها از سراسر کشور بود. امکانات مالی و نیروی انسانی چنین امری نیز کاملا مهیا بود.
فراخوانی چند هزار دانشجو از سراسر کشور و نظم دهی به تحصن، ضمن بی توجهی به آنانی که قصد کشاندن آن به خیابانها و نابودی اش را داشتند، هم نشان دهندهء اقتدار تشکیلات دانشجویی به حاکمیت بود و هم با ادامهء تحصن اعتراضی و فشار بدنهء دانشجویی، امکان ادامهء چانه زنی را برای امتیاز گیری بیشتر در سطوح بالای حاکمیت فراهم می کرد.
اما 3 روز کشمکش با کسانی که به عمد یا بی غرض، صلاحیت دفتر تحکیم را در رهبری تحصن به زیر سوال می بردند، بی آنکه جایگزینی برایش معرفی نمایند، آن هم در شرایطی که سیستم های اطلاعاتی-امنیتی، لحظه ای از تهدید و ارعاب آنان غفلت نورزیده بودند، شورای مرکزی دفتر تحکیم را به سمت تصمیمی کشاند، که معنایش تنها نابودی مطلق حرکتی بود که کم کم رو به زوال می رفت. سرانجام فشار مضاعفی که در آن لحظات بر آن جوانان در شورای مرکزی آن تشکیلات وارد آمد، آنان را بر آن داشت که در برابر سیل انتقادات وارده، از رهبریت حرکت کناره گیری کنند.
پس از آنکه تصمیم شورای مرکزی تحکیم مبنی بر کناره گیری از رهبری تحصن و واگذاری آن به یک شورای 28 نفره متشکل از 14 دانشگاه تهران (هر یک 2 نماینده) اعلام گردید، دیگر پیش بینی آن چه که بر ماجرا رفت، کار دشواری نبود. دانشجویان به 14 نقطهء دانشگاه رفتند تا نمایندگان خود را انتخاب نمایند. انتخاب آنان تازه ابتدای ماجرا بود.
معرفی آنان به یکدیگر، انتخاب محلی برای تشکیل جلسه برای این شورای 28 نفره، هماهنگی مابین آنان، اعلام تعطیلی تحصن تا زمان اعلام نظر شورای منتخب متحصنین، معضلاتی بود که پاسخگویی به آنان نیازمند فرصتی چند روزه بود. آن هم در شرایطی که مسیر حوادث در کسری از دقیقه رقم می خورد.
به راستی در میان آن همه آتش و دود و گاز اشک آور و جماعتی که دیگر گوششان به کسی بدهکار نبود، دیگر چه کاری از دست این شورای تازه تأسیس بر می آمد؟
دفتر تحکیم به عنوان یک تشکل با نفوذ در حاکمیت، از رأس اعتراض کنار رفته بود و تحصن به نقطهء پایان خود رسیده بود.
شاید تنها وظیفهء آن شورا در آن لحظات پر خطر، تنها به پایان بردن این ماجرا با کم هزینه ترین روش بود. اما آنچه که در سردر دانشگاه دیده می شد باور کردنی نبود.
حضور فراوان لباس شخصی ها در سردر دانشگاه و سنگ پراکنی های بی وقفهء آنان آن هم تنها پس از چند ساعت از سخنان رهبری، حجم عظیم گاز اشک آور که تنفس در وسط دانشگاه را نیز غیر ممکن می ساخت و موکتهای نماز جمعه تهران که برای غلبه بر گاز اشک آور یکی پس از دیگری مشتعل می شد در کنار اشکهای داشجویانی متحیر از این همه سبوعیت مردان نظام، و یک شورای 28 نفره، سرگردان در میان آن لحظات مملو از اضطراب و هیجان.
پر واضح بود که ادارهء چنین لحظات پر تلاطمی از عهدهء شورای منتخب متحصنین که نه از تجربهء دفتر تحکیم برخوردار بود و نه از مصونیت آن دفتر به دلیل جایگاه تاریخی اش بهره ای داشت، بر نمی آمد. بازداشت تنی چند از اعضای همین شورا نیز در نخستین ساعات شکل گیری، نشان داد که این شورا، هرگز نمی تواند جایگزین با صلابتی برای دفتر تحکیم وحدت باشد.
شامگاه دوشنبه، خیابانهای تهران مملو بود از هزاران بسیجی کابل به دستی که در حوالی کوی دانشگاه و دیگر خیابانها تهران، عربده کشان مبارز می طلبیدند.
روز 3 شنبه تحصن به پایان رسیده بود . خیابانهای شهر صحنه های درگیری ها و سنگ پراکنی های پراکنده ای بود که گویا برای توجیه یک سرکوب گسترده نیاز به انجام آن به خوبی احساس می شد.
عاملان جنایت کوی دانشگاه، برای لجن مال کردن یاد و خاطرهء 4 روز ایستادگی دانشجویان، حتی به همین حد هم بسنده نکردند. روایت جعلی از تحصن دانشجویی، منتسب کردن آن حرکت به کسانی که از هیچ محبوبیتی در نزد دانشجویان برخوردار نبودند و پخش اعترافات جعلی از آنان و قهرمان سازی از کسانی که در شکل گیری و هدایت اعتراض 18 تیر ایفاگر کمترین نقش بودند از آن جهت بود که به زعم خود، با هدف قرار دادن اصالت و هویت آن حرکت، مانع از بدل گشتنش به برگی از تاریخ مبارزات آزادیخوانه دانشجویان این مرز و بوم گردند.
درسهایی از 18 تیر

کم تجربگی تشکیلات دانشجویی و عدم آمادگی آنان برای تقابل با چنین بحرانی، مهمترین دلایل شکست جریان دانشجویی در هدایت و به مقصد رساندن آن تحصن بود.
از سوی دیگر عدم هوشمندی بخشی از دانشجویان در تقابل با نیروهایی که خارج از چارچوب دانشگاه به میان صفوف آنان رخنه کرده بودند و اصالت دفتر تحکیم را به عنوان یک جریان دانشجویی، زیر سوال می بردند، نقش مهمی در به انحراف کشیده شدن این ماجرا داشت.
مهمترین درسی که حاکمیت از واقعهء 18 تیر گرفت، این بود که برای پیش گیری از تکرار وقایع روزهای 19 تا 21 تیر راهی جز خشکاندن ریشهء قویترین تشکل دانشجویی آن روزها یعنی دفتر تحکیم نیست.
علیرغم همهء بی تجربگی هایی که دامنگر آن روزهای دفتر تحکیم بود، اما در صورت عدم حضور آن در رأس هدایت معترضین از روز دوم ، هرگز امکان ادامهء 4 روزهء آن میسر نبود.

اما مهمترین درس 18 تیر، همان عدم موفقیت یک حرکت اعتراضی، بدون پذیرش یک نمایندهء مقبول اکثریت است. واقعهء 18 تیر نشان داد که مهمترین سعی مخالفان یک جریان اعتراضی، فاصله انداختن مابین بدنهء جریان و آنهایی است که نمایندگی آنان را برعهده دارند. واقعهء 18 تیر نشان داد که غفلت معترضین از همین رادیکالهای نفوذی، سبب می گردد تا نوک پیکان معترضین به جای هدف قرار دادن آنهایی که زمینه ساز شکل گیری یک اعترض گشتند به سوی کسانی تغییر جهت دهد که در پیشاپیش معترضین در حال نبردند.
و واقعهء 18 تیر نشانمان داد که اگر راه تقابل با این رادیکالهای نفوذی را فرا نگیریم، مهمترین معبر ورود دشمن را نادیده گرفته ایم و پایانی به تلخی 23 تیر 78 چشم انتظار ماست.
پی نوشت: راوی این روایت، خود یکی از اعضای شورای منتخب متحصنین کوی دانشگاه بود.

نقدی بر نوشتهء مسیح علی نژاد در باب مخالفان سبز

2010-06-30T09:49:00.000-07:00

باز تعریف جنبش سبز و سخن گفتن از محدودهء آن، امر تازه ای نیست. یک سال است که بسیاری از روشنفکران و سیاستمداران در داخل و خارج ایران به این کار مبادرت می ورزند.

در این بین کم نیستند کسانی که با نشان سبز و با تابلوی حمایت از موسوی و اخیرا با انتخاب گزینشی از جملات خود موسوی، تعریفی از جنبش و چارچوب آن ارائه می دهند که نافی همهء باورهای موسوی است.
تردیدی نیست که میرحسین موسوی تنها صدای معترض در ایران امروز نیست اما وی و جنبشی که هدایتش را بر عهده دارد، توانسته بخش عظیمی از معترضان را حول محور مطالباتش و برنامه هایی که برای رسیدن به آن مطالبات مد نظر دارد گرد آورد.
متنوع بودن سلایق حاکم بر جنبش سبز به معنای بی هویت بودن آن نیست. هویت جنبش سبز نیز در نفی حاکمیت نیست. محور اتصال و اتکای جنبش سبز در خواسته های سلبی نیست. که اگر مرگ بر این و آن گفتن، برایمان ارمغانی در پی داشت، 30 سال نغمهء بد صدای اپوزیسیون برانداز، آورده ای را نصیبمان می کرد. محور اتصال جنبش سبز در چیزهایی است که "می خواهد" نه در چیزهایی که "نمی خواهد". در کسانی است که قبولشان دارد نه در کسانی که نمی خواهدشان.
تردیدی نیست که جنبش سبز تنها بخشی از خواسته های جامعهء امروز را پوشش می دهد. تردیدی نیست که رنگ سبز تنها یک رنگ از رنگهای جامعهء معترض ایران است. اما خود، جنبشی نیست که هر معترضی را در دل خویش بپروراند.
هر کس که مخالفت کرد، لزوما در چارچوب جنبش سبز نمی گنجد. هر کس که سبز پوشید، سبز نیست. هر کس که برای بیان شعار و عقیدهء خود به خیابان آمد و هزینه داد، در زمرهء جنبش سبز نیست. هر چند که دفاع از او و حقوق مدنی اش، یکی از آرمانهای جنبش سبز است.
هویت جنبش سبز مستقل از موسوی نیست. هر کس که با مشی موسوی و چارچوب ارائه شده از سوی وی موافقتی ندارد، می تواند پرچم و تابلوی خویش را برافرازد. اما شرط لازم و کافی برای ورود به جنبش سبز، تمکین از چارچوب و مشی ای است که موسوی پیش و پس از انتخابات ارائه کرد.
جنبش بدون رهبر و سخنگو، دیگر جنبش نیست، بلبشو بازاری است که هر کس چون طنابی آن را به هر سو می کشد. برای تقابل با بازی پیچیدهء سیستمهای اطلاعاتی نیاز به رهبری هوشمند داریم که هماهنگ کنندهء بدنهء اجتماعی جنبش باشد. مسیر ارائه کند و در یک کلام ناخدای این کشتی طوفان زده باشد.
اگر این جنبش رهبر و سخنگو دارد، برای رصد کردن خواسته های جنبش نیازی به رمل و اسطرلاب نیست. یک فیلم آپلود شده در یوتیوب، صدای جنبش نیست. که اگر ملاک آن باشد، سربازان گمنام امام زمان، فیلمها برایمان می سازند تا نشانمان دهند، جنبش سبز آنی نیست که رهبرانش می گویند. پاره کردن عکس امام را که یادمان نرفته؟
صدای جنبش آنی است که سخنگویش می گوید. اگر با نظر وی مشکل دارید، نظرتان را به گوش وی برسانید تا برای فراگیرتر شدن جنبش تصحیحش کند نه اینکه خود به جای وی سخن بگویید. تریبون را که به دست خود گرفتید، جنبش فراگیر نمی شود، نابود می شود. آن کس که به صلاحدید خود نه استراتژی موسوی را برمی تابد و نه تاکتیک وی را می پسند و خواسته های خویش را در بوق و کرنا می دمد، یاریگر جنبش نیست. او دقیقا همان کاری را می کند که یاران کودتا از انجامش عاجزند. فاصله انداختن بین موسوی و مردم و کمرنگ کردن نقش وی در جنبش، ماحصل آن شعاری است که هر کس که به خیابان آمد را رهبر بنامیم.
رهبر بودن مردم و پیرو دیدن موسوی از جنس همان شعارهای پوپولیستی است که احمدی نژاد می دهد. این شعار مثل این می ماند که بگوییم در یک کارخانه خودرو سازی همه رییس کارخانه هستند و رییس نمادین! کارخانه، دنباله رو کارگران است و یا مثل اینکه بگوییم که در یک جنگ همهء سربازان فرمانده هستند، چون آنانند که در خط مقدم کشته می شوند. هر کس که در زندگی اش یک نانوایی را هم اداره کرده باشد، می داند که بدون طبقه بندی مسئولیت ها، هیچ پروژه ای به سرانجام نمی رسد.
مخالفان موسوی می توانند به میدان بیایند و وزنشان را در برابر موسوی و برنامه هایش ارزیابی کنند. معنای این سخن تزریق تفرقه به بطن جنبش نیست. آن کسی که جنبش را همچون تودهء بی شکلی می بیند که هر کس بتواند بر آن شعار و خواسته ای بیاویزد، ره به خطا می برد.
همهء آنهایی که برای گنجاندن خود و تفکر خویش در چارچوب جنبش سبز، ابتدا آن را بی رهبر و سپس آن را حول شعار نفی حاکمیت تعریف می کنند، کسانی هستند که 30 سال تمام برای شعارهای سلبی شان خریداری یافت نشد و امروز این جنبش را تنها شانس خود برای ورود به معادلات قدرت می بینند.
اینان نه از ابتدا موافق موسوی و بر نامه هایش بودند و نه اکنون ذره ای قصد یاری رساندن به وی را دارند. اما دیدن هزاران معترض در خیابانهای تهران، آرزویی بود که 30 سال برایش انتظار کشیدند. از آن رو که امکان نشستن شان بر مسند رهبری معترضان مهیا نبود، چاره را در سر دادن پوپولیستی ترین شعارها دیدند. شعارهایی چون، جنبش خودجوش، جنبش بی رهبر و یا رهبر بودن مردم و پیروی موسوی از مردم، همه از آن رو بود که اگر در پس این اعتراضات، بخش سلبی داستان به انتها رسید و احمدی نژاد از سکو به زیر آمد، سند آن به نام موسوی نوشته نگردد و برای این فرصت طلبان همیشگی تاریخ، مجالی برای عرض اندام باقی بماند.

نقش موسوی در جنبش سبز

همهء آنهایی که بیان می دارند که موسوی رهبر جنبش نیست و برای اثبات حرف خویش، به گفته های موسوی استناد می کنند، تنها خود را به نادانی می زنند. اگر موسوی رهبر نیست، پس چرا این موسوی هست که بیانیه های 18 گانه صادر کرده. موسوی در بیانیه 11، از مکانیسم گسترش جنبش، در بیانیه 17 از خواسته های پنج گانهء جنبش و در بیانیهء 18 از ارائهء منشوری برای جنبش سبز سخن گفته. آیا همهء این کارها در صلاحیت رهبر جنبش نیست. آیا فرد دیگری را هم می شناسید که سخنانی از این دست برای جنبش سبز ایراد کرده باشد که مورد توجه باشد؟ اگر موسوی رهبر نیست پس چه نقشی برای وی قائل هستیم که وی را از سایر اعضای جنبش متمایز کند؟
تردیدی نیست که موسوی رهبر جنبش است و ارائهء استراتژی و اتخاذ تاکتیک های مبارزه از جمله مواردی است که در صلاحیت رهبر جنبش است. دست بر قضا موسوی هر دو مورد را هم به نحو احسن به انجام رسانده. هر چند که برخی گوشهایشان را با پنبه پر کرده اند.

ائتلافی که می شکند

سخن گفتن از ائتلاف اصلاح طلبان و براندازان، تنها آب در هاون کوفتن است. مخالفت با احمدی نژاد و رهبری، دلایل کافی برای تشکیل یک ائتلاف پایدار نیستند. تنها بر سر "آنچه که نمی خواهیم"، نمی شود ائتلاف کرد. شرط لازم و کافی برای شکل گیری یک ائتلاف پایدار، توافق بر سر آن چیزی است که "می خواهیم". خواسته های پنج گانهء بیانیه 17 موسوی، هم ارائهء خواسته های جنبش سبز به حاکمان بود، هم پیامی برای همهء طرفدارانش که نشان دهد که بر سر همهء خواسته هایش ایستاده است و هم پیامی برای آنانی که بر سر ائتلاف با موسوی و مشی وی دچار تردید بودند. موسوی در این بیانیه، با بیان کف خواسته های جنبش سبز اعلام نمود که مشی وی مسالمت آمیز و در چارچوب قانون است.
در واقع پیغام موسوی این بود که مخالفتش با احمدی نژاد و رویه های حاکم بر نظام، نه از جنس نفی نظام که از جنس اصلاح و پالایش انحرافات حاکم بر آن است. آیا وی می تواند در صف کسانی قرار گیرد که 30 سال عقدهء به نابودی کشاندن کل نظام را در سینه دارند؟
موسوی می خواهد قطار نظام را به ریل آرمانهای انقلاب 57 بازگرداند. آیا وی می تواند با کسانی که قصد نابودی آن ریل را در سر می پرورانند، تشریک مساعی کند؟

موسوی و قانون گرایی

موسوی گفته که قانون اساسی وحی منزل نیست و از تغییر آن در صورت لزوم سخن گفته. اما آیا موسوی جایی گفته که مادامی که این قانون تغییر نیافته، خود را ملتزم به آن نمی داند؟ آیا موسوی جایی گفته که برای تغییر این قانون، به راهی جز مسیر پیش بینی شده در قانون می اندیشد؟ اینکه موسوی قصد آن دارد تا با افزایش پشتوانهء مردمی خویش، تغییرات و اصلاحات مد نظر جنبش را به حاکمیت تحمیل کند، آیا به منزلهء آن است که وی قصد قانون شکنی دارد؟ در طول یک سال گذشته حتی یک مورد سراغ داریم که نشان دهد موسوی کسی را به نقض قانون تشویق کرده باشد؟ به عنوان مثال، آیا در طول یک سال گذشته، موسوی طرفدارانش را به یک راهپیمایی بدون مجوز تشویق نموده است؟

موسوی و انتخابات

یکی از خواسته های 5 گانهء موسوی در بیانیه شماره 17، برگزاری انتخابات آزاد بود. و موسوی اعلام داشته که مبارزه را تا رسیدن به این خواسته ادامه می دهد. اما آیا موسوی، جایی مدعی گشته که مادامی که این خواسته محقق نگردد، میدان انتخابات را برای رقبای خویش خالی می گرداند؟

موسوی و مخالفان حاکمیت

شعار موسوی به رسمیت شناختن مخالفان و احترام به آنان است. اما هیچ گاه موسوی بیان نکرد که آن کسی که به چارچوب نظام جمهوری اسلامی معتقد نیست، در دایرهء جنبش سبز می گنجد. بر عکس بارها بیان کرد که جنبش سبز یک جنبش معتقد به آرمانهای نظام و قانون گراست. موسوی هم می داند که پس از تقلب سال گذشته، سخن دیگر تنها بر سر انتخابات نیست. اما اینکه شعارها از انتخابات فراتر رفته، هرگز به این معنا نیست که دیگر هیچ محدوده ای بر آن متصور نیست. بیانیه 17 و 18 موسوی، محدودهء خواسته های جنبش سبز را هویدا می سازد.
کلام آخر

غایت جنبشی که موسوی هدایتش را برعهده گرفته، همان آرمانهایی است که رقم زنندهء انقلاب 57 شد. عوامل فراوانی سبب گشته که آن آرمانها جامهء تحقق نپوشند. اینک موسوی با یاری شماری از احزاب اصلاح طلب، قصد آن دارد که این قطار را با تحمل کمترین هزینه به آن ریل بازگرداند. تردیدی نیست که این هدف و مسیر تحقق آن مورد پسند بسیاری از نیروهای سیاسی معترض وضع کنونی نباشد. هر کس می تواند، همچون موسوی آرمان و خواست خویش را سرلوحهء عمل خویش قرار دهد. هر کس می تواند به فراخور توان خویش برنامه ای ارائه کند و برای تحقق آن تعیین مسیر کند و حول محور برنامه اش، بدنه اجتماعی خود را گرد آورد. اما همرنگ شدن با کسانی که چون تو نمی اندیشند و بهره گیری از پتانسیل رقیبان سیاسی و سعی در انحراف مسیر آنان یک فعل رذیلانه است از سوی کسانی که چون خود نمی توانند منشأ تحولی گردند به انحراف حرکت دیگران می اندیشند. مخالفت با همهء چارچوبهای فکری موسوی و در عین حال خود را از طرفداران موسوی و جنبش سبز دانستند یا نشانهء جهالت است و یا دلیلی بر فرصت طلبی کسانی که قوه درایت موسوی را بیش از حد دست کم گرفته اند.

روزهای سخت والی

2010-06-28T04:03:00.000-07:00

هاشمی رفسنجانی این روزها مشغول نقل خاطرات خویش است. خاطراتی از روزهای نخستین، از روزهای انقلاب و از وقایعی که نبود هر کدامش، مسیر تاریخ را به سمتی دیگر می برد. گاهی برای چون منی می نویسد که در آن روزهای آتش و خون، طفلی بیش نبودم و گاهی از برای مردان سیاست می نویسد که به یادشان آورد که این کرسی بی محنت، یادگار روزهای مشقت مردانی است که دیگر نیستند. اما خوب که بنگری، مخاطب همهء این دستنوشته ها، تنها یک تن است. و او کسی نیست جز والی شهر ما.
دلنوشتهء هاشمی در باب واقعهء هفتم تیر، تنها نقل یک خاطره نیست. این نوشته، ترسیم روزهایی از مسیر پر پیچ و خم این انقلاب است، تا به والی و مدیحه سرایانش بفهماند که در مقامی نیستند که از کسی چون هاشمی طلب بصیرت کنند.
هاشمی ایران را در روزهایی روایت می کند که رییس جمهورش معزول، رییس دستگاه قضایی اش شهید، مجلسش فاقد حد نصاب، مرزهایش در آتش جنگ و از همه مهمتر، والی امروز ما در تخت بیمارستان و بی اطلاع از واقعهء هفتم تیر. روزهایی که یک ایران بود و یک هاشمی.
هاشمی آن روزها را مدیریت می کند. در روز به خاکسپاری شهدای هفتم تیر، در یک سخنرانی، اقتدار بازماندگان شهدا را به رخ دشمنان انقلاب می کشد. مجلس را به حد نصاب می رساند و در سایهء حمایت بی چون و چرای بنیانگذار انقلاب، ناخدای کشتی در شرف نابودی انقلاب می گردد. و حالا.... حالا که نهال نوپای دیروز انقلاب از آب و گل به در آمده، والی از هاشمی بصیرت طلب می کند.
شاید از عقدهء همان روزهاست که والی این چنین نمکدان می شکند. همان روزها که امام راحل، به جای والی، هاشمی را جانشین فرماندهی کل قوا می کند. همان روزها که معمار انقلاب، وصیتنامه اش را به دست هاشمی می دهد. بیست سال ولایت والی، هنوز خاطرهء ده سال انزوا را در زمان حیات امام، از یادش نبرده.
اینک پیش بینی شهید مظلوم هفتم تیر به واقعیت پیوسته. آسیاب به نوبت گشته و سیل سخنهای ناروا، این بار دامان هاشمی را گرفته. اما مضحک این جاست که کسی هاشمی را به بی بصیرتی متهم می کند که همه چیزش را مدیون اوست. گمان نمی کنم که قصه سرایی کشف و شهود فرقهء مصباحیه، از یاد والی برده باشد، حدیث روز انتخاب جانشین خمینی را.
شاید در فردایی نزدیک، هاشمی، به جای رنج نامهء دیروز و دلنوشتهء امروز، غم نامه ای بنویسد تا روایت کند حدیث روز ولایت والی را. حدیث روزی که کرسی خمینی را آنقدر کوچکش کردند تا زیبندهء کسی چون والی گردد.
این سر که والی دارد، آن روز دیر نیست.

حکایت والی شهر ما

2010-06-23T07:01:00.000-07:00

در خیابانهای شهر که قدم می زنی همه چیز دلالت بر آرامش دارد. داروغهء شهر به ضرب گلوله و باتوم همه را به خانه و زندان و قبرستان رانده و آنگاه فریاد بر می آورد که همه چیز امن و امان است و والی شهر در محاصرهء مدیحه سرایانش، همه را باور می کند.

رهبر این روزهای ایران زمین، چنان در توهم دشمن سازی گرفتار آمده که نزدیکترین یاران دیروزش را هم در حلقهء دشمنان می بیند.
در آن سوی میدان، آنچه که رونق دارد، بازار به چالش کشیدن صلاحیت رهبری است. آن کس که ده سال پبش دو خط نامهء رهبری به نمایندگان مجلس را حکم حکومتی خواند و به پشتوانهء آن، دستور جلسهء مجلس را به کناری گذارد، امروز سخن از آن می گوید که برخی از اختیارات ولی فقیه را خدا هم برای خود قائل نیست. سروش در مذمت رفتار وی نثر مسجع می نویسد و هاشمی گله می کند و دهها سیاستمدار دیروز و امروز ایران سخن از آن می گوید که وی رمز مردم داری را نمی داند. آیا والی شهر این همه تشتت در اردوی مردان نظام را نمی بیند؟ حتی اگر مدیحه سرایان، بیت معظمش را احاطه کرده باشند، گمان نمی کنم که اینترنت بیت رهبری گرفتار تیغ فیلترینگ باشد.
نه تکنولوژی عصر ارتباطات اجازهء بی خبری می دهد و نه وی آن قدر جوان و خام است که نداند سرانجام این بازی کجاست. او با علم به اینکه می داند مردمان امروز ایران زمین دیگر خود را مهجور نمی بینند که تن به ولایت خدا گونهء وی دهند، باز هم حاضر نیست که از آسمان به زمین بیاید و با همگان در پیشگاه قانون برابر گردد. به راستی چرا والی شهر تا بدین حد بر ادامهء این مسیر ناصواب اصرار می ورزد؟
قصه بر می گردد به همان روزهای نخستین نشستن بر کرسی ولایت. همان روزها که فقیهان زمان، فقاهتش را هم برنمی تابیدند. همان روزها که رهبر جوان برای نشستن بر کرسی خمینی کبیر، دست به سوی نظامیان دراز کرد. همان روزها که در سپاه و حوزه، نیروی جوان و دست به سینه تربیت می کرد. همان روزها که نو کیسگانی را معتبر کرد که تنها در سایهء ولایت چون اویی، مجال ترقی می یافتند.
از آن زمان تا کنون، مدیحه سرایان والی شهر، هالهء تقدس را چونان تار عنکبوتی بر پیکرهء وی تنیدند، تا در معیت وی در قدرت بمانند و دستشان به روی ثروت این مملکت گشوده باشد. ولایت والی در حکم حبل المتینی بود که نو کیسگان را به قدرت پیوند می داد.
اما نو کیسگان دیروز، دیگر نه جوانند و نه دست به سینه. بلکه حاکم بر تار و پود حاکمیت. دیگر این والی نیست که به پشتوانهء آنان سخن می راند، بلکه همان ها هستند که والی و فن خطابه اش را در ید قدرت خویش دارند. والی تنها آبرو داری می کند که ضعف خویش را فریاد نمی کند.
در سالهای اصلاحات، همان ها که به لطف والی به پای نردبان قدرت رسیدند، دانستند که اگر والی را در چنبرهء خویش نگیرند، خود در چنبرهء مردم گرفتار می آیند. از همین رو، با هیولا نشان دادن اصلاح طلبان، پله پله، والی را به جایی رساندند که راهی برای برگشتش نماند.
والی می داند که راز محبوبیتش، تحبیب قلوب است، اما راز بقای والی، سر سپردن به مطامع دست پروردگان دیروز خویش است. افسار دیگر در دستان وی نیست. رفتن به سوی مردمان، یعنی راندن همان هایی که وی را در قبضهء خویش دارند و این دیگر در توان والی نیست. والی می داند که مداحی مدیحه سرایان، نه از حب ولایت که از بغض از دست دادن کرسی قدرتشان است. اما والی این را هم می داند که بدون حمایت اینان، دیگر والی نیست.
روزی که وی می توانست، نخواست و پای اینان را به قدرت باز کرد. حدیث امروز دیگر نخواستن والی نیست، نتوانستن است.
روزگاری نه چندان دور به این می اندیشیدم که از چه رو بنیان گذار نظام، نظامیان را از ورود به قدرت منع می کرد و به چه دلیل انجمن حجیته تا بدین حد در نزد وی مطرود و منفور بودند. تنها گذشت بیست سال کفایت می کرد تا دریابم که پیر جماران، آنچه من در آینه نمی دیدم، در خشت خام می دید.

آسیب شناسی جنبش سبز در جشن یک سالگی

2010-06-13T06:34:00.000-07:00

بررسی تاریخ یک سالهء جنبش سبز، آسیب هایی را نشان مان می دهد که بدون ارزیابی دقیق آنها، نمی توان از موفقیت در ادامهء راه سخن گفت. هر چند که به دلیل کثرت نیروی اجتماعی پشتوانهء جنبش و رهبری ارزشمند موسوی، این جنبش توانست مرحلهء تثبیت را با موفقیت پشت سر گذارد اما بدون رفع این آسیب ها، توازن قوا در سطوح فوقانی قدرت به نفع جنبش دگرگون نمی گردد و خواسته های سلبی و ایجابی جنبش جامهء عمل به تن نمی کنند.
بررسی دقیق این آسیب ها و مرتفع نمودن آنان، شرط لازم تغییر نقطهء تعادل در معادلات قدرت است.

ساختار تشکیلاتی جنبش و سازماندهی نیروها

حتی اگر رهبران جنبش نخواهند که این موج عظیم را با ساختار حزبی هدایت نمایند، برای سازماندهی نیروهایشان باید از ساختار تشکیلاتی برخی احزاب همسو، بهره گیرند. در این بلبشو بازار سیاست کنونی که رقیب برای انحراف جنبش از هیچ تلاشی فروگذار نیست، فراخوانی بدنهء اجتماعی بدون سازماندهی مناسب، به معنای ایجاد یک شورش کور خیابانی است که به هر سو امکان هدایت دارد.
بازداشت گستردهء فعالین سیاسی و نیروهای موثر احزاب اصلاح طلب، و انهدام سازمان تشکیلاتی این احزاب، به انزوا کشیده شدن نیروهای باقی مانده، عرصه های تقابل جنبش و حاکمیت را خالی از حضور کسانی کرده که مهمترین کارکردشان، نظم دهی اعتراضات و سامان دهی شکل اعتراض و ممانعت از اتخاذ تاکتیک هایی بود که در راستای استراتژی کلان جنبش ارزیابی نمی گردیدند.
از همین رو پیش از آنکه نیروی مادی خود را در عرصهء نبرد با دولت کودتا به خطر افکنیم، باید به یک سوال مهم پاسخ دهیم که آیا امروز بدنهء اجتماعی جنبش سبز، تماما در اختیار رهبران جنبش است؟ و اینکه اگر فشار لایه های زیرین جامعه در خدمت مطالبات مطروحه از سوی رهبران نباشد، آیا می توان از آن به عنوان اهرم قدرت رهبران در برابر حکومت کودتا نام برد؟
در شطرنج سیاست هر کس با نیروی مادی خود به میدان می آید. اگر برگ برندهء حکومت کودتا، نیروی سرکوب، قوهء قهریه، دستگاههای اطلاعاتی، رسانه های فراگیر و میلیاردها دلار پول است، در این سو تنها برگ برندهء رهبران جنبش، کثرت نیروی مردمی است. اگر همین یک برگ، تمام و کمال در اختیاررهبران نباشد، چگونه می توان انتظار داشت تا در این بازی پیچیده، مغلوب حریف تا بن دندان مسلح خود نگردند؟
اگر حاکمیت از توان بسیج نیروهای اجتماعی، توسط رهبران جنبش و جانشینان آنان احساس خطر ننماید، آیا به هیچ یک از خواسته های مطروحه از سوی رهبران جنبش تن خواهد داد؟

یک مثال

اگر حاکمیت کودتا، جنبش سبز را از انجام یک راهپیمایی در روز 22 خرداد ناگزیر ببیند و با اندیشهء بدل کردن این تهدید بزرگ به یک فرصت، تاکتیکی مناسب اتخاذ نماید و همهء امکانات و رسانه های خویش را نیز برای این مهم به خدمت گیرد، آیا از یک رهبر هوشمند انتظار نمی رود که با اتخاذ تصمیمی مناسب این حربه را بی اثر کند؟ آیا در این نبرد نابرابر و در بحرانی ترین لحظات تصمیم سازی، تنها برگ برندهء رهبر مبارزه، نباید در خدمت اتاق فکر جنبش باشد؟ اگر بدنهء اجتماعی جنبش در خدمت رهبران نباشند، آنان باید با کدام سلاح در برابر نیروهای کودتا عرض اندام کنند؟ اگر نیروی اجتماعی جنبش در برابر تاکتیک اتخاذ شده از سوی رهبران سمعا و طاعتا نباشند، با کدام اهرم قدرت باید خواسته های پنج گانهء خویش را از حاکمیت طلب کنند؟ و در یک کلام آیا در حساس ترین لحظات عمر یک جنبش، باید صلاحیت رهبران را در اتخاذ ارائهء تاکتیک های مبارزه، زیر سوال برد و یا در دل سخنان آنان به دنبال مفری گشت تا مقصود دل خویش را جایگزین راهکار آنان کرد؟

شبکه های اجتماعی و وظایف آن در قبال جنبش

«ما در پیوندهای خود به نظمی نیاز داریم تا اگر دست تطاول و ظلم، فردی یا افرادی از همراهانمان را ربود و واحد یا واحدهایی از این شبکهء گستردهء اجتماعی را ویران کرد، لطمه ای به حیات و پویایی آن وارد نگردد» بیانیهء شمارهء 11 موسوی

در بیانیهء شمارهء 11، موسوی به نقش غیر قابل انکار شبکه های اجتماعی اشاره کرد و تعمیق و گسترش آنان را برای کمک به اهداف جنبش سبز، خواستار شد. بازخوانی این بیانیه نشان می دهد که موسوی در تقویت این شبکه ها وبهره گیری از آنان دو هدف عمده را مد نظر داشته.
1. بهره گیری از شبکه های اجتماعی به جای تشکیلات منهدم شدهء احزابی که تا پیش از آن نقش سازماندهی نیروهای سیاسی را داشته اند.
2. استفادهء موثر از شبکه ها به جای رسانه های معدوم گشتهء جنبش سبز

در واقع این شبکه های انسانی، یک امکان سخت افزاری برای انتقال سریع و گستردهء اطلاعات در تمامی سطوح جامعه بودند. اما سوال این جاست چه فرد یا افرادی صلاحیت گسیل نمودن دیتا را در این شبکه های به هم متصل گشته، دارند؟ آیا تک تک درایه های این ماتریس، حائز این صلاحیت هستند؟ در این صورت وظیفهء فیلتر کردن اطلاعات و تفکیک سیگنال از نویز بر عهدهء کیست؟
آیا این شرایط، امکان بهره گیری از این شبکه ها را در اختیار مخالفان جنبش قرار نمی دهد تا با لباس سبز و در قالب رادیکال ترین شعارها، جنبش را یه آن جایی هدایت کنند، که مغلوب کردنش آسان است؟
آیا تفکیک نکردن وظیفهء راهبران، نخبگان و بدنهء اجتماعی جنبش به منزلهء ایجاد همهمه و تکه تکه کردن این شبکه ها نیست؟

بی هیچ تردیدی، اتخاذ راهبرد اصلی جنبش و طراحی و تدوین تاکتیک های متناسب با آن تنها در صلاحیت رهبران و گروههای مرجع جامعه است. نخبگان و گروههای مرجع جامعه، یاری دهندهء رهبرانند. بدنهء اجتماعی جنبش، خواسته ها و پیشنهادات خود را از طریق همین گروههای مرجع و یا بلاواسطه، به رهبران انتقال می دهند. رهبران به عنوان تنها عناصر ذیصلاح تصمیم سازی، تصمیمات خود را به کمک بازخوردهایی اتخاذ می کنند که این شبکه ها در اختیارشان می گذارد.
خلاصه اینکه وظیفه هر عضو فعال در این شبکه ها، ارائهء فیدبک مناسب به لایه های فوقانی شبکه، گسترش و استحکام شبکهء تحت نفوذ و انتقال صحیح و بی کم و کاست اطلاعاتی که از طبقهء راهبری به سمت وی گسیل گشته به دیگر عناصر این شبکه است.
با این همه آیا این شبکه ها می توانند یک جایگزینی همیشگی برای دو رکن مهم دموکراسی یعنی، احزاب و رسانه ها باشند؟

واقعیت این جاست که این شبکه ها به دلیل ماهیت غیر حرفه ای خود، نمی توانند در بلند مدت به تنهایی ایفاگر دو وظیفهء فوق باشند. مطالعهء دقیق یک سال نخست این جنبش، انحرافات و تخطی های دارای اهمیتی را نشان می دهد که به دلیل متخصص نبودن اعضای این شبکه ها، جنبش را با وفقه هایی قابل تأمل مواجه کرده.

ایجاد رسانه ای فراگیر، که انعکاس دهندهء نظرات راهبران و تحلیل های مبتنی بر آن از سوی نخبگان جنبش باشد و تشکیلاتی که وظیفهء ایجاد، سازماندهی، نظم دهی و تقویت زیرساخت های فکری نیروهای فعال جنبش را برعهده گیرد، چیزی نیست که بتوان آن را در بلند مدت از شبکه هایی طلب کرد که اعضای آن نه از دانش نظری لازم برخوردارند و نه از تجربهء عملی کافی.

یک حزب و یک شبکهء تلوزیونی

با توجه به شرایط امروز ایران، تأسیس یک شبکهء تلوزیونی و ایجاد یک حزب فراگیر در خارج از مرز های ایران، پاسخگوی بخش عمده ای از مشکلات امروز جنبش سبز است.
در بخش رسانه ای تکلیف مشخص تر است. هیچ رسانه ای قابلیت جایگزینی یک کانال تلوزیونی را ندارد. دیگر کسی در لزوم آن شکی ندارد. در صورت تحقق منابع مالی شفاف و مطمئن و انتخاب یک متولی مناسب و مورد وثوق مردم ایران و رهبران جنبش، اجرای این پروژه، چندان دشوار به نظر نمی رسد.
اما در بعد سازماندهی، قضیه کمی پیچیده است. جنبش سبز حزب نیست اما بدون یاری احزاب مقتدر، قادر به ادامهء حیات نیست. برای تقابل با بازیهای پیچیدهء دولت کودتا، نیاز به اتاق فکری است که هم در ارتباط با رهبران جنبش باشند، هم مورد وثوق مردم و هم در مصونیت از خطر بازداشت و سرکوب. احراز شرط آخر، مستلزم آن است که حداقل یک حزب با ویژگیهای فوق در خارج از مرزهای ایران، به کمک دیگر احزاب اصلاح طلب داخل کشور بیاید. حزبی ملتزم به قانون اساسی، معتقد به آرمانهای اصلاحات و هم پیمان با موسوی. حزبی که دایرهء فعالیتش محدود به قوانین نظام جمهوری اسلامی باشد. تأسیس این حزب به یاری صدها اصلاح طلبی که به لطف دولت احمدی نژاد در جای جای دنیا، پراکنده گشته اند، کار دشواری نیست.
تحزب حلقهء مفقودهء جنبش سبز است. در نبود احزاب مقتدر، ارتباط مابین رهبران و بدنهء جنبش به حداقل رسیده. هیچ سازماندهی مناسبی برای هزاران فعال این جنبش صورت نمی گیرد و این امر سبب گشته که فعالیت بسیاری شان معطوف به هدف نباشد.
برای سامان دهی و یکسان سازی دهها عضو فعال این جنبش راهی جز قالب بندی این عناصر در دل احزاب قدرتمند نیست. اما فضای داخل ایران به گونه ای است که در کوتاه مدت هیچ افق روشنی برای فعالیت احزاب در داخل کشور به چشم نمی آید. لذا یک حزب قدرتمند بیرون از مرزهای ایران می تواند حداقل بخشی از وظایف بر زمین ماندهء این جنبش را به دوش کشد.
گزینهء بازداشت رهبران جنبش، همواره بر روی میز کودتاچیان قرار دارد. از همین رو یکی از کارکردهای این حزب، جدا از سازمان دهی دهها هزار ایرانی بیرون از مرزهای ایران و نظم دهی آنان در صفوف جنبش سبز، بر عهده گرفتن راهبری حرکت مردمی داخل ایران، در بزنگاههایی است که به دلیل بازداشت، و یا حصر خانگی، امکان ارتباط مابین مردم و رهبران میسر نیست.
ناگفته پیداست که تأسیس یک تلوزیون و یک حزب در بیرون از مرزهای ایران، تجربه ای است که به دلیل نو بودنش، موانع و دشواری های منحصر به فردی را در مرحلهء اجرا پدید می آورد، اما شرایط امروز ایران، ما را از ورود به چنین مسیری ناگزیر می سازد. مسیری که قدری انعطاف، تسامح و تحمل سلایق گوناگون، گذر از آن را سهل تر می نماید.

یک خمینی دیگر

2010-06-08T09:22:00.000-07:00

اگر بزرگ نباشی و بر مسندی تکیه زنی که از آن بزرگی چون خمینی بود، این تو نیستی که بزرگ می شوی، بلکه این منصب است که کوچک می گردد.
وقتی که فردای انتخاب جانشین خمینی کبیر، آیات عظام قم (اراکی، گلپایگانی، مرعشی نجفی) رهبر فعلی را در نامه ای حجه الاسلام خطاب کردند، دیگر دانستن این نکته سخت نبود که راه بزرگی رهبر جدید، کوچک کردن همهء افرادی است که نامشان بر اعمال ولایت ایشان سنگینی می کند.
مقام ولایت از بیت روح الله خمینی به بیت سید علی خامنه ای نقل مکان کرده بود. ماحصل این نقل مکان، سوالات بی پاسخ فراوانی بود که پاسخش تنها در دست زمان بود. تعامل با بیت خمینی کبیر، تعامل با یاران خمینی و تعامل با مراجع قم، مهمترین چالشهای رهبری در نخستین روزهای انتخاب بود.
مبنای نظری ولایت فقیه در فقه شیعه است اما ستونهای مشروعیت ولی فقیه زمان نه در نزد فقیهان که در میان همان هایی بنا گشت که ببنیانگذار نظام، از ورود به عرصهء سیاست منعشان کرده بود. به راستی چرا نظامیان تا بدین حد بدل به اهرم اعمال ولایت رهبر کنونی گشته اند؟
وقتی به مقام رهبری رسیده باشی و در همان روزهای نخستین، فقیهان زمان مرجعیتت را هم برنمی تابند، برای نشستن بر کرسی خمینی، آیا راهی جز خانه نشین کردن بزرگان زمان و پرورش نسلی جوان، مطیع و دست به سینهء رهبر جوان، باقی می ماند؟
5 سال پس از انتخاب رهبر جدید، هر سه مرجع بزرگ زمان، دیگر در حیات نبودند. وقتی که در شب وفات آیت الله اراکی، سربازان گمنام امام زمان، بیت به بیت، برای قرار دادن نام رهبر جوان در میان مراجع تقلید زمان، در خانه های مراجع قم طی طریق می کردند، و وقتی که روز تشییع پیکر آیت الله اراکی، به شکل غیر منتظره ای رهبر در میان مردم ظاهر گشت و جمعیت پیرامونش - که گویا از همان روزها خودجوش بودند- شعار می دادند که:
"عزا عزاست امروز، روز عزاست امروز، خامنه ای مرجع، صاحب عزاست امروز"، دیگر همگان دانستند که رهبر جوان، برای اعمال ولایت مطلقه، از هیچ کاری دریغ نمی ورزد.
اما کسب مرجعیت به لطف سربازان گمنام و پیدای ولایت، پایان کار نبود. چند ماه بعد سید احمد خمینی در یکی از مرموزترین مرگهای تاریخ از دنیا رفت تا مقام رهبری بی هیچ دغدغه ای از بیت رهبر پیشین و با فراغ بال به پرورش نسل جدید مریدانش در حوزه علمیه و دستگاههای امنیتی نظام بپردازد.

او یک خمینی است

همین که نامت خمینی باشد و از سلالهء روح الله باشی، کافی است که خواب را از چشم کسانی بربایی که بیست سال تمام سیادت را به زور سپاه و اطلاعات و پایین کشیدن همهء نامهای بزرگ، کسب کرده اند.
سید حسن تنها وارث نام خمینی نیست. او نه فقط در سیما، بلکه در شجاعت و متانت و زیرکی نیز، یادآور نام خمینی است. بی جهت نیست که آیت الله محمدی گیلانی از وی با نام "امید آینده بیت خمینی کبیر" یاد می کند.
تکامل بی سر و صدای سید حسن خمینی، از چشمان تیزبین بیت رهبر کنونی دور نماند. او مسیری را طی می کند که در صورت تداوم، آنچه که انتظارش را می کشد، کرسی روح الله است. و این چیزی نیست که مطلوب کسانی باشد که طی بیست سال گذشته به محو کامل همهء نشانه های روح الله همت گماشتند. از این رو چاره را در تقابل دیدند.
وقتی حریف قدر باشد، دیگر نبرد روبرو چارهء درد نیست. برای تحقیر حریفی که بزرگ است و نمی خواهی به بزرگی اش معترف باشی، چارهء کار در گسیل کردن فرومایگانی به نبرد است تا شاید شأن نازلشان، توجیه گر کوچکی رقیب باشد.
و این گونه بود که در بهمن 86، یک سایت به ظاهر بی نام و نشان، اما با رد پایی واضح از اصولگرایان حامی دولت در یک هجمهء سازماندهی شده، با مطلبی سخیف با عنوان "راز لپ های گل انداختهء سید حسن خمینی" وی را آماج حمله قرار داد.
حجم عظیم واکنشهای یاران دیروز امام به این مطلب نشان داد، که طرفین به خوبی می دانند که جدال بر سر چیست. حلقهء محافظتی که پیرامون سید حسن شکل گرفت خبر از وجود سرمایهء بزرگی می داد که قرار است برای روزگاری نه چندان دور محفوظ بماند.
احیای دوبارهء نام خمینی، درست همان چیزی بود که بیت رهبر کنونی از آن هراس داشت. بلوای بهمن 86 به آتشی به زیر خاکستر بدل گشت تا درست در همان روزهایی که رهبر فعلی در آسیب پذیر ترین روزهای حیات سیاسی اش قرار دارد، یک بار دیگر سر باز کند.
شاید موقعیت متزلزل رهبر کنونی، توان تفکر را از وی و همهء کسانی که با اتصال به وی در ارکان قدرت مانده اند، گرفته باشد. که اگر قدری درایت می داشتند، می دانستند که اغتشاش اوباش حکومت در پای سخنرانی نوهء امام، آن هم در سالگرد ارتحال امام و در مرقد امام، نه تنها تحقیر سلالهء خمینی را به دنبال ندارد، بلکه صف دوستداران بیت امام را متشکل تر می کند.
حوادث بیست و یکمین سالگرد ارتحال بنیان گذار نظام که با مصاحبهء موسوی با سایت کلمه آغاز گشت و به بلوای حرم امام خمینی ختم شد، سبب گشت تا بحث را به همان جایی بکشاند، که سران جنبش سبز در طول یک سال گذشته از ورود به آن حذر کردند. دیگر بحث بر سر مصداق ولایت فقیه و مقایسهء عملکرد آن با مشی امام راحل است. بحث بر سر انحرافی است که در مسیر انقلاب حادث گشته. بحث بر سر نقش رهبری نظام در این انحراف است و بحث بر سر این است که اگر رهبری نظام نخواهد این قطار را به مسیر بازگرداند، چه باید کرد.

راز ولایت مطلقه فقیه

2010-06-03T17:08:00.000-07:00

اگر ولایت فقیه جامه ای بود که به قامت بنیانگذار انقلاب دوخته شد، بدون شک ولایت مطلقهء فقیه نیز ردایی بود که از برای رهبر کنونی نظام تهیه گردید. اولی از آن رو ولی امر شد که زیبندهء وی بود و دومی از آن رو به ولایت مطلقه رسید که بدون ذکر مطلقه قادر به اعمال ولایت نبود.
امام خمینی برای اعمال ولایت مطلقه اش نیازی به قانون نداشت. او رهبر عصری بود که هیچ سیاست مداری مورد وثوق مردم قرار نمی گرفت، پیش از آنکه خود را همراستای خط خمینی نشان دهد. بزرگی خمینی در لابلای صفحات قانون نبود. خمینی راز حکومت بر دلهای مردم را به نیکی می دانست.
رفتن امام، مسند ولایت را به دست کسی داد که خود را واجد این کرسی نمی دید. از قضای روزگار بازنگری قانون اساسی در عصری در شرف انجام بود که دیگر معمار انقلاب در حیات نبود. اگر امام خمینی خواهان حذف مرجعیت از شروط رهبری بود، منطقا نمی توانست موافق مطلقه گشتن ولایت کسی باشد که می تواند حتی مرجع تقلید هم نباشد، که نبود. که اگر بود حوزهء علمیه، پس از درگذشت امام خمینی، در کنار معرفی سه آیت الله گلپایگانی، مرعشی نجفی و اراکی، نامی هم از رهبر فعلی می آورد.
قصه این بود که همان قدر که امام خمینی، برای اعمال ولایتش مطلقه اش، صفحات قانون را جست و جو نمی کرد، آیت الله خامنه ای بدان نیازمند بود.
حضور آیت الله خامنه ای در جلسات تغییر قانون اساسی، حتی پس از به رهبری رسیدنش و مخاطب قرار گرفتن از سوی دیگر اعضای این شورا با القابی که از آن بوی ولایت استشمام نمی گردید، به خوبی جایگاه آن روزهای رهبر امروز ایران را نشان می دهد. اما مهم تر از همهء اینان، سخنان آیت الله خامنه ای در ضرورت مطلقه گشتن سکان ولایت است که عمق نگرانی ایشان را در عدم پذیرش مصداقش از سوی مردم، گواهی می دهد.

شاید بازخوانی بخشی از تاریخ آن روزها خالی از لطف نباشد.

دوشنبه نوزدهم تیرماه 1368 همان روزی بود که 18 تن از 25 عضو شورای بازنگری قانون اساسی، در مورد مهمترین اصل قانون اساسی به بحث نشستند. بازخوانی کامل آن جلسه و دیگر جلساتی که به آن روز تاریخی منجر گشت، فرصتی دیگر می طلبد اما ذکر چند جملهء از سخنان رهبر کنونی نظام، دغدغهء آن روزهای ایشان را به خوبی عیان می سازد.
ایشان می فرمایند:

«مراقب باشید، چون حالا مصداق ولایت امر امام خمینی نیست، اصل قضیه و مدعای ولایت امر تخطئه نگردد........»1

در بخشی دیگر ایشان حتی تغییر قانون را هم برای پذیرش ولایتشان از سوی مردم کافی نمی دانند:

«من می خواهم توجه همهء برادران را جلب کنم به حساس بودن روی این قضیه، به این هم اکتفا نکنید که در قانون اساسی بیاید، نه. در مصاحبه ها، در گفتن ها، در گفتارهای تلویزیونی، در توجیهی که از قانون اساسی می شود از این اصل خجالت نکشید که ما گفتیم ولایت امر. نه این اصل خجالت ندارد. این اصل امتیاز جمهوری اسلامی است. مایه برندگی تیغ جمهوری اسلامی است. از این قویا دفاع کنید این یک چیزی است که لازم است و نظام به این احتیاج دارد.»2

اما قسمت انتهایی سخنان ایشان شنیدنی تر است:

«اما مطلب دومی که حالا در قانون اساسی بیاوریم یا نه. من می گویم اگر هم به صرافت امر، اگر ما ممکن بود این را نیاوریم، حالا که بحث شده، دیگر نمی شود نیاوریم. اگر بحث نمی شد، مطرح نمی شد، گفتگو نمی شد، خیلی خوب، گفته می شد که اطلاق ما از ولایت امر، ولایت مطلقهء امر است. خیلی خوب می شد فهمید. اما الان که بحث شد و یکی گفت آره و یکی گفت نه، اگر نیاورید معنایش نفی است ولو شما بروید بگویید که نه مقصودمان نفی نبود، ما مقصودمان این بود که باشد اما در قانون اساسی نیاید، این دیگر خدشه دار خواهد شد. یعنی الان هیچ مصلحت نیست که در این تردید بشود که بیاید...»3

حتی پس از تغییر قانون اساسی، نگرانی عظیم ایشان در عدم پذیرش ولایت مطلقه از سوی مردم، مرتفع نشد. اندکی بعد ایشان دریافتند که بدون کسب عنوان مرجعیت، ولایت مطلقه، امری پذیرفتنی ازسوی آحاد مردم نیست. اما حتی پس از کسب پر سر و صدای ردای مرجعیت در فردای وفات آیت الله اراکی نیز اوضاع رو به بهبود نرفت.
فرق بزرگ دو رهبر نظام جمهوری اسلامی در این است که اولی القابش را پیش از به قدرت رسیدن به چنگ آورده بود و دومی القابش را مدیون منصبش بود.
هر روز که می گذشت رهبر کنونی در انتظار کسب القاب و عناوینی بود که تثبیت کنندهء مقام ولاینش در نزد مردم باشد. امری که حتی یک لحظه نیز در دستور کار امام خمینی نبود.
شاید تأسف بارترین روزهای این مملکت همان لحظاتی باشد که سیاست مدارانمان هنگام نگاشتن قانون، به فکر دوختن ردای رهبران افتادند.

1،2،3: مشروح مذاکرات بازنگری قانون اساسی

سایه شوم تواب سازی بر سر معترضان بی نام و نشان

2010-06-01T12:33:00.000-07:00

همزمان با نزدیک شدن به ایام سالگرد انتخابات 22 خرداد، زمزمه هایی به گوش می رسد که مضمون اصلی آن، متقاعد ساختن بازداشت شدگان یک سال اخیر به اظهار ندامت و تقاضای عفو است.
اعتراف گیری نه در ایران و نه در دنیا پدیدهء جدیدی نیست. میشل فوکو، فیلسوف فرانسوی اعتراف گیری را روشی برای حقیقت سازی می داند. به نظر می رسد که اعتراف گیری صفت مشخصهء جوامعی است که در فضایی ما بین حکومت های خودکامه و دموکرات در نوسانند. یعنی نه آن قدر مستبند که هیچ نیازی به اقناع افکار عمومی نباشد و نه آن قدر از مشی مستبدانه دوری جسته اند که مخالف را دشمن نبینند.
در تاریخ معاصر ایران زمین، بسته به سطح آگاهی های مردم و شکل مبارزات مخالفان، اعتراف گیری کارکرد متفاوتی داشته است. شاید روزگاری نه چندان دور، اعتراف یک قهرمان سیاسی مخالف حاکمیت، به مثابه نابودی آن فرد و گروه یا حزب سیاسی وی و اقناع بخشی از افکار عمومی بود. اما با گسترش سطح آگاهی های عمومی، عملا اقناع افکار عمومی و یا متأثر شدن دوستان و هم کیشان شخص اعتراف کننده، تا حد زیادی از دستور کار حاکمان خارج گشته و مطلوب اعتراف گیرندگان، بیشتر نابودی همان شخص و مرعوب ساختن دیگران از افتادن به مخمصهء اعتراف است.
مثال بارز این سخن، اعترافات ابطحی و عطریانفر در یک سال گذشته بود که نه افکار عمومی را در صائب بودن آن متقاعد نمود و نه خدشه ای به ارادهء رهبران جنبش سبز وارد نمود. اما تردیدی نیست که هر دو شخص اعتراف کننده، هویت سیاسی خویش را در نزد افکار عمومی به مخاطره افکندند.
لذا کمترین ثمرهء اعترافات این چنینی بدل گشتن چهره های موثر جنبش به مهره های سوخته و ارعاب دیگران از دچار گشتن به چنین سرنوشتی است.
وقایع یک سال گذشته، چنان لطمه ای به چهرهء حکومت در نزد مردم زده، که ترمیم اعتماد از کف رفته به آسانی میسر نیست.
با اینکه عقوبت بسیاری از بازداشت شدگان یک سال گذشته، تهدید کنندهء مسیر اعتماد سازی دولت و مردم است، اما به دلیل به خاموشی نگراییدن جنبش سبز، تبرئهء بازداشت شدگان یک سال گذشته، از آن رو که می تواند سبب ساز جسارت بیشتر آنان و دیگر طرفداران جنبش سبز در شکل گیری موج جدید اعتراضات گردد، چارهء حکومت نیست.
از همین رو، در آستانهء یک سالگی جنبش سبز، پروژه تواب سازی، این بار دیگر نه برای چهره های شاخص سیاسی، بلکه برای چهره های بی نام و نشانی طراحی گشته که اظهار ندامت آنان و مورد عفو قرار گرفتنشان، هم نشان از مهر و رأفت حاکمان باشد و هم مهر تأییدی بر پایان یافتن اعتراضات خیابانی در نزد افکار عمومی.
با توجه به سخنان برخی از چهره های اصولگرا همچون روح الله حسینیان، حمید رسایی، علی زاکانی، یونس موسوی و حسین فدایی در طرح عفو برخی از معترضان انتخاباتی، به نظر می رسد که اصولگرایان با تفکیک معترضان و مورد عفو قرار دادن بخشی از آنان، پروژه جدیدی را در راستای تقلیل نیروی جنبش سبز آغازیده اند که مهمترین هدف آنان، به انزوا کشاندن رهبران جنبش است.
روزهای نزدیک پیش رو، به خوبی نشان خواهد داد، که طوفان سهمگین سالی که گذشت، سبب ساز استحکام و پایداری این نهال سبز گردیده و یا در کوران حوادث، آن را تنها به برگی از تاریخ مبدل نموده است.

سرهای فرو رفته در برف مدعی العموم

2010-06-01T12:32:00.001-07:00

نوشتن از مظلمه ای که بر مسندش ظالمان لمیده اند، سخن گفتن از عدالت خانه ای که حدیث بیدادگری اش نقل کوی و برزن است، حکایت مثنوی هفتاد من کاغذ است. اما در کشاکش این روزهای پر تلاطم، حوادثی به سرعت باد از پیش چشممان می گذرند که ماحصل در کنار هم نهادنشان، تنها آهی است از ته دل و به قدمت یک تاریخ.

از نهضت مشروطیت تا جنبش سبز، عدالت خانه ای طلب کردیم که روزی نداشتیمش و امروز کاش نمی داشتیمش که اگر روزی ظالمانه سر بر دار می کردند، امروز به نام عدالت گردن می زنند.
حتی تورق 2 برگ از تاریخ معاصرمان کافی است تا نشان مان دهد جنس عدل عدالت گسترانی را که در لباس مدعی العموم تا سطح یک حزب سیاسی تنزل مقام داده اند و به نام ملت ، حق خود را از ملت طلب می کنند.

برگ اول: مرداد 1379، روزنامهء بهار

داستان مال همان روزهای بگیر و ببند فله ای مطبوعات است. روزهای حکم حکومتی و کنار نهادن طرح اصلاح قانون مطبوعات. اما در میان آن همه جریدهء معدوم گشتهء آن روزها، داستان توقیف روزنامهء بهار، حکایتی بس شنیدنی است.
بعدازظهر 3 شنبه، 18 مرداد 79، دادگستری تهران خبر از توقیف روزنامهء بهار داد. در اطلاعیهء دادگستری آمده است:

«این روزنامه مبادرت به درج و انتشار اخبار ساختگی و کذب علیه نهادها و مسئولان نظام به قصد تشویش اذهان عمومی و تشنج آفرینی نظیر مصاحبهء کذب و غیر واقعی از زبان آقای احمد پورنجاتی، نمایندهء مجلس شورای اسلامی و تیتر کردن در صفحهء اول روزنامه که با واکنش همین نماینده مواجه شده، نموده است» 1

و در ادامه تأکید نموده که :

«به موجب اصل 40 قانون اساسی، هیچ کس نمی تواند اعمال حق خویش را وسیلهء اضرار به غیر و یا تجاوز به اموال عمومی قرار دهد و بنا به شکایت مدعی العموم، دادگاه قرار توقیف موقت روزنامهء بهار را صادر نموده است.» 2

اما واکنش احمد پورنجاتی که مستمسک مدعی العموم برای توقیف روزنامهء بهار گشت، تنها یک تکذیبیهء ساده بود و بس.
احمد پورنجاتی در گفتگویی با خبرنگار پارلمانی ایرنا، دقایقی پس از توقیف روزنامهء بهار گفت:

«من هیچ گونه شکایتی از روزنامهء بهار نداشتم و تعجب کردم که به بهانهء درج تحریف سخنان من در آن روزنامه، مبادرت به توقیف آن کردند. این مورد از مواردی است که شاکی خصوصی باید شکایت کند. چرا به این مورد استناد کردند؟
ارسال جوابیه، اصلاحیه و یا تکذیبیه برای مطبوعات یک موضوع متداوال در امور رسانه ای است و اقتضای حرفهء حساس روزنامه نگاری همین خطاهای ناخواسته و سهوی است»3

برگ دوم خرداد 1389، روزنامهء کیهان

دکتر سروش نامه ای به مراجع قم می نویسد و آنان را به هجرت فرا می خواند. متعاقب آن ماشین خبر سازی کیهان به راه می افتد. 6 خرداد، روزنامهء کیهان بیانیه ای را منتسب به جامعهء مدرسین انتشار می دهد که خبر از دیدگاه آن جامعه مبنی بر ارتداد دکتر سروش دارد. در متن خبر نه تنها هیچ اشاره ای به منبع خبر نمی گردد بلکه با اضافه نمودن یک مصاحبه با فردی به ظاهر منتسب به این جامعه، این نظر را متبادر می سازد که منبع خبر کسی نیست جز خود کیهان.
چهار!! روز بعد مدیر سیاسی جامعه مدرسین، صدور این بیانیه را تکذیب می کند و کیهان به هنگام درج تکذیبیه، اعلام می دارد که :

«درپی انتشار خبری از سوی یکی از خبرگزاری ها که در آن آمده بود جامعه مدرسین حوزهء علمیهء قم با صدور بیانیه ای دکتر سروش را مرتد اعلام کرده است، مدیر سیاسی این جامعه با ارسال نامه ای به خبرگزاری یاد شده، صدور این بیانیه از سوی جامعهء مدرسین را تکذیب کرده...»4

نام این خبرگزاری هرگز فاش نشد و نخواهد شد. اما یک سوال: مدعی العموم کجاست؟
این همان عدالت خانه ای است که به یک وبلاگ بی نام نشان هم رحمی نمی کند. این همان مظلمه ای است که یک نشریهء دانشجویی در یک دانشگاه دورافتاده نیز از تیغش در امان نیست. این همان مدعی العمومی است که 10 سال پیش، به بهانهء چاپ یک مصاحبه، بدون وجود شاکی در یک روزنامه را تخته می کند. اما همین مدعی العموم، به کیهانیان که می رسد دیگر نه گوشی برای شنیدن دارد و نه چشمی برای دیدن. انگار نه انگار که حکم ارتداد یک انسان را جعل نموده اند.
هر چند که به لطف مردان سیاست، دامن فقاهت چنان آلوده گشته که دیگر کسی برای این فتاوی تره هم خرد نمی نماید، اما اگر در این چهار روز مقلدی به وظیفهء شرعی خود عمل نموده بود، مصونیت آهنین کیهانیان را پایانی بود؟
جامعه ای که عدل، مهجورترین واژه در نزد قاضیانش گشته، حکومتی که مظلمه اش به مثابه یک حزب سیاسی، مخالف کشی می کند، پله پله به سوی همان پرتگاهی می رود که همهء ظالمان تاریخ را در کام خویش کشیده. اما دریغ که هیچ جباری، خویش را از جنس ظالمان نمی بیند که اگر گوشی برای شنیدن و چشمی برای دیدن بود، یکصد سال فریاد عدالت خواهی این مردمان، یک جو عدالت را نصیبمان می کرد.

منابع:
1،2،3: روزنامه همشهری 19 مرداد 1379
4: کیهان 10 خرداد 1389

حلقهء مفقودهء جنبش سبز

2010-05-20T11:28:00.000-07:00

عباس عبدی در گفت و گو با وبسایت جرس، در باب آسیب شناسی جنبش سبز به بررسی نکاتی می پردازد که شاید اگر چندین ماه پیش از این، مورد توجه نظریه پردازان جنبش سبز قرار می گرفت، هم شاهد حصول دستاوردهای ملموس تری برای جنبش سبز بودیم و هم چشم انداز روشن تری از آینده، پیش رویمان بود.
در قسمتی از این صحبتها، عبدی بیان می دارد که برخی از تاکتیک های اتخاذ شده از سوی طرفداران جنبش سبز در راستای استراتژی جنبش نیستند و اینکه علیرغم تأکید رهبران جنبش بر مسالمت آمیز بودن مبارزه، در پاره ای از اوقات، طرفداران جنبش سبز از این چارچوب فراتر رفتند. در این گفت و گو عبدی عنوان می دارد که:

«انتظار می رفت که با صراحت بیشتری توضیح داده می شد که تاکتیک های جاری در سطح جنبش تا چه حد مطابق و همسو با این راهبرد هست؟ و به طور مشخص و مکرر اعلام می شد که کدام یک از شیوه های جاری برخلاف این راهبرد هست و از فعالان جنبش خواسته می شد که به طور صریح و روشن از این روشها پرهیز کنند»

اما نکته ای که عبدی بدان نمی پردازد این است که چرا در طول یک سال گذشته،عمل تطابق تاکتیک های اتخاذ شده از سوی طرفداران جنبش با استراتژی راهبران، صورت نگرفته و اینکه وظیفهء تبیین مرزهای جنبش و تشریح استراتژی راهبران و تطبیق رفتار طرفداران با استراتژی فوق بر عهدهء کیست؟

یک نگاه به پشت میله های اوین

اگر به نامهایی نظر بیافکنیم که در طول یک سال گذشته به زندان رفته اند، علی الخصوص آنانی که به محکومیت های سنگین عقوبت گشته اند، درمی یابیم که حاکمیت با دقت و ظرافت فراوانی قریب به اتفاق روشنفکران و سیاستمدارانی را به بند کشیده که اگر امروز بیرون از زندان می بودند در تبیین خواسته های جنبش و اتخاد تاکتیک های مبارزه، یاریگر موسوی بودند.
امروز در پشت میله های اوین بیش از هر گروه و تفکر سیاسی، خیل عظیم اصلاح طلبان نامداری را می یابیم که درروزگاری نه چندان دور، به کمک احزاب و تشکیلات سیاسی، صدها هزار جوان ایرانی را در قالب کمپین حمایت از خاتمی و موسوی به نظم درآوردند. به بند کشیدن اینان، در واقع از هم گسستن تشکیلاتی بود که نقش اصلی آن برقراری ارتباط موثر مابین لایه های فوقانی جنبش با بدنهء اجتماعی آن بود.
تبیین شعارهای جنبش سبزو اتحاذ و ارائهء تاکتیک های مناسب و مراقبت از عدم انحراف جنبش از راهبرد رهبران جنبش بر عهدهء همان هایی است که امروز یا ساکن اوینند و یا از بیم اوین نشینی سکوت را پیشهء خود کرده اند.
در شرایطی که نظریه پردازان و تئوریسینهای اصلاح طلب به زندان افتاده اند، فضای رسانه ای به عرصه تاخت و تاز افراطیونی بدل گشته که در لباس جنبش سبز تئوریهایی ارائه می کنند که با هیچ یک از راهبرد های اصلی موسوی همخوانی ندارد. هر چند که پس از واقعهء عاشورا، موسوی تلاش فراوانی به خرج داد تا در قالب بیانیه ها و سخنرانی های خود قطار جنبش را بر روی ریل نگاه دارد، اما به نظر می رسد که برای ادامهء مسیر این جنبش، موسوی، به تنهایی قادر نیست که در دراز مدت، ضامن مصونیت این جنبش از انحراف باشد.
شواهد و قرائن نشان می دهد که پروژهء نفوذ در صفوف جنبش سبز و همرنگ شدن با مردم، کم رنگ نشان دادن نقش رهبری جنبش، دلسرد نمودن مردم نسبت به مسیر موسوی و پیشنهاد روشهای خشونت آمیز برای مبارزه و تأکید مکرر بر بی فایده بودن مسیر اصلاحات در چارچوب نظام، یکی پس از دیگری از سوی اپوزیسیون برانداز در حال پی گیری است.
در شرایطی که چهره های سرشناس اصلاح طلب به زندان رفته، رسانه هایشان معدوم شده و احزابشان به حالت تعطیل در آمده است، در داخل، رسانه های کودتا و در خارج، رسانه های اپوزیسیون برانداز، موسوی و اصلاح طلبان را آماج شدیدترین حملات خویش قرار داده اند. آیا جای تعجب دارد که در این جدال نا برابر، استراتژی موسوی بدل به تاکتیک نگردد؟

چه باید کرد؟

اگر موسوی نتواند مشی مسالمت آمیز خویش را در پی گیری مطالباتش در چارچوب قانون، به شکلی ملموس و اجرایی به طرفدارانش ارائه کند، مخالفان اصلاحات در دو جناح حاکمیت و اپوزیسیون برانداز، از دو سو به ایجاد فاصله بیشتر ما بین موسوی و بدنهء اجتماعی جنبش سبز اهتمام می ورزند و تجمعات مردمی را به اعتراضاتی کور و بی هدف تبدیل می کنند.
بدیهی است که آن اعتراضی که از هیچ گونه نظمی نه در بعد سازماندهی و نه در بعد بیان مطالبات برخوردار نباشد، دیگر در خدمت جنبش نیست. یک شورش کور خیابانی است که زودتر از آنی که تصور گردد به خاموشی می گراید.
موسوی ناچار است تا شیوهء دستیابی به خواسته های 5 گانهء خود، از مسیر اجرای بی تنازل قانون اساسی را برای مردم تشریح کند و در این راه به همفکری و همراهی خیل عظیم روشنفکران و سیاستمداران اصلاح طلبی نیازمند است که امروز در کنار خویش نمی یابدشان.
شاید تنها راه در امان ماندن جنبش سبز از آفات رنگارنگی که در مسیر پیش رو، انتظارش را می کشند، تشکیل یک حزب فراگیر اصلاح طلب، در بیرون از مرزهای ایران است تا ضمن مصون ماندن از خطرات احتمالی بازداشت و تعلیق و .... نقش آن حلقه های گم شدهء ما بین موسوی و لایه های زیرین جامعه را بازی کند. حزبی ملتزم به قانون اساسی، معتقد به آرمانهای اصلاحات و هم پیمان با موسوی. حزبی که پیش شرط تشکیل آن، پیش قدمی نامداران اصلاح طلبی است که امروز در بیرون از مرزهای ایران در گوشه گوشهء دنیا پراکنده اند.
جنبش سبز برای ادامهء حیات، یاریگران اصلاح طلبی را می طلبد که اگر نیابدشان، تنها بدل به درسی و یا برگی از تاریخ می گردد.

خیانت در لباس خدمت

2010-05-18T00:22:00.000-07:00

«دوستان ما رو گرفتند که ما بترسیم. هیچ دلیل دیگری برای دستگیری این دوستان وجود نداره. تصمیم گرفتند یه کارهایی بکنند. به تعبیر آقا سعید تصمیم گرفتند که کشور رو بفروشند. داد زدنند فریاد زدند که امتیاز نمیدیم حالا به یه جایی رسیدند که باید امتیاز بدند به خارجی. وجه المصالحهء امتیاز دادن به خارجی گرفتن ماهاست...» بخشهایی از سخنرانی عبدالله رمضان زاده یک شب پیش از بازداشت در خرداد 88

می گویند وقتی از وثوق الدوله پرسیده شد که چرا قصد آن داشت که با امضای قرارداد 1919 ، ایران را به مستعمرهء انگلستان بدل کند، پاسخ گفت که قصد وی این بود تا با این کار از تجزیهء قریب الوقوع ایران پیشگیری کند. وی مدعی گشت که حتی نقشهء 8 تکه شدن ایران را هم دیده بود و وی با علم به اینکه هیچ کشوری تا ابد مستعمره نمی ماند، از یکپارچگی ایران صیانت کرد.
روایت فوق به خوبی بیان می دارد که حتی خائن ترین سیاست مداران نیز در لباس خدمت به خلایق خیانت می کنند. بازخوانی همان روزهای تاریخ به ما می گوید که اگر قرارداد 1919 ناکام ماند، از آن رو بود که مجلس وقت، بز اخفش نبود و آزاد مردی چون مدرس در مجلس آن زمان، این ملت را نمایندگی می کرد.

اما داستان امروز، همانی است که عبدالله رمضان زاده به خوبی بیانش کرد. یک سال بگیر و ببند و دوختن دهان همگان، از جهت چوب حراج زدن به دار و ندار این مملکت بود، در لباس خدمت به خلایق. در طول یک سال گذشته تک تک اصلاح طلبان به پشت میله های زندان فرستاده شدند. آنهایی را هم که یادشان رفته بود، این روزها به سراغشان می روند. درست در همین روزها، آرمین به زندان می رود، سر تیم محافظان موسوی بازداشت می شود، مرخصی عرب سرخی تمدید نمی گردد و موسوی متهم به محاربه می گردد. تیتر مطبوعات که از شورای امنیت ملی به روز می گردد و مجلسیان هم که به لطف نظارت شورای نگهبان، همه چیز هستند غیر از نمایندهء ملت.

ظاهر قضیه این گونه آراسته گشته که انگار در اوج آمادگی جهانی برای تصویب قطعنامهء چهارم و درست در همان روزهایی که آمریکا اعلام می دارد که این آخرین فرصت دیپلماتیک ایران است، 2 عضو غیر دائم شورای امنیت به تهران آمدند تا مشکل سوخت راکتورهای تحقیقاتی ما را حل کنند. بوقهای حکومتی از فتح و پیروزی سخن می گویند و دستگاههای حکومتی گل و شیرینی پخش می کنند. آیا این تمام ماجراست؟
سرکوب داخلی و امتیاز به خارجی، دو رفتاری است که وقتی هر کدامش از حکومتی سر زد، از انجام دومی نیز ناگزیر می گردد. این دو آفت همچون باتلاقی است که اگر حکومتی بدان گرفتار آمد، راه خلاصی ندارد. وقتی مسیر امتیاز به خارجی گشوده شد حکومت مجبور به سرکوب همهء مخالفان داخلی می شود تا صدای هیچ اعتراضی شنیده نگردد و وقتی که مخالفان قلع و قمع شدند، پایگاه اجتماعی حکومت تضعیف می گردد و نیاز بیشتر به نیروهای خارجی، حکومت را به دادن امتیازهای بیشتر مجبور می سازد و امتیاز بیشتر یعنی سرکوب بیشتر در داخل. و این سیکل تا زوال کامل یک حکومت ادامه دارد.
یک نگاه اجمالی به تاریخ دو قرن گذشته مان کافی است تا فراوان بیابیم حاکمانی را که با ظرافتی هرچه تمامتر این دایرهء معیوب را طی نمودند و چند صباحی در قدرت ماندند و از ثروت ملت انبانی دوختند و برای آخرت خویش جز لعن و نفرین مردمان چیزی نیاندوختند.
ظاهرا دورهء عربده کشی و خط و نشان کشیدن آقای رئیس جمهور به پایان رسیده. روزهای پیش رو، روزهای درو کردن همان چیزی است که دولت کریمهء ایشان در 5 سال گذشته مشغول کاشتنش بودند. رگه های ترس و وحشت از بند بند بیانیهء تبادل سوخت ایران و ترکیه هویداست. مسیر امتیاز دهی آغاز گشته و این تازه ابتدای راه است. در طول 5 سال گذشته آن قدر دنیا بر علیه مان شده که غربی ها به گرفتن کمتر از ده برابر این راضی نباشند.
شاید خلع ید احمدی نژاد تنها راه پیشگیری از حادث گشتن ذلت بار ترین برگهای تاریخ ایران زمین باشد.

تهران تسلیم شد

2010-05-17T04:42:00.000-07:00

تهران تسلیم شد. بله درست است، آنکه سر تسلیم فرود آورده، تنها محمود احمدی نژاد نیست. یک ایران است که به تعظیم نشسته. 5 سال پیش سکان کشور را به دست کسی سپردیم که در جای جای دنیا به پشتوانهء مردمی که رئیس جمهورش خواندند، شرافتمان را مبادله کند. همهء ارمغانی که که نصیبمان شد، قطعنامه های رنگارنگ شورای امنیت و دستان برافراشته ای است که امروز نشان از تسلیم دارند و نه فتح و پیروزی.
همهء آن بزرگانی که گمان می بردند از رفتن خاتمی و آمدن احمدی نژادی گزندی به ایران زمان نمی رسد، کلاهشان را قدری بالاتر بگذارند. همهء آن منورالفکرانی که با تحریم انتخابات، نادان ترین قوم را به کرسی ریاست جمهوری نشاندند، بر خود ببالند. که اگر قدری شرافت در خود ذخیره داشتند امروز شرمسار آن می بودند که کرسی خاتمی را به دست نادان ترین دوران سپرده اند.
آنهایی که امروز هلهله سر داده اند و شادمان از به زانو نشستن رئیس جمهور جمهوری اسلامی، پای بر زمین می کوبند و در سر رویای فتح ایران می پرورانند، بدانند که مورخان، در کتاب امروز تاریخ، نگاشتند که:
تهران تسلیم شد.

میرحسین موسوی و تبیین مرزهای جنبش سبز

2010-05-15T02:33:00.000-07:00

هرچقدر خواسته ها و مطالبات ما شفاف تر باشد، در انتخاب هدف و مسیر یک صدا تر و منسجم تر عمل می نماییم. حتی اگر ثمرهء تبیین مرزهای جنبش، ریزش بخش اندکی از نیروهای همراه باشد، در عوض بخش باقی مانده را متحد تر و منسجم تر می سازد.
کاری که میرحسین موسوی در بیانیه شمارهء 11 و 17 خویش به انجام رسانید، تبیین همین خواسته ها و شیوهء ارادهء آنان از حاکمیت بود. به خصوص بیانیهء شمارهء 17 که درست در بزنگاهی صادر شد که به دلیل اتفاقات پس از عاشورا، بیم آن می رفت تا ابتکار عمل به دست خشونت طلبانی بیافتد که در اردوی موافقان و مخالفان نظام کم هم نیستند.
بیانیهء شماره 17 موسوی، مانیفست اصلاح طلبی و بیان اعتراض مطالبه محور رهبران جنبش بود. هر چند که آن بیانیه، ابتکار عمل را از دست همهء گروههای خشونت طلب و برانداز به در آورد، اما در مواجهه با خواسته های رو به تعمیق جامعه و بدنهء اجتماعی جنبش سبز، سوالات فراوانی را بی پاسخ گذارد.
هرچند که حصول خواسته های 5 گانهء موسوی در بیانیهء شمارهء 17، تأمین کنندهء منافع بخش کثیری از پشتوانهء اجتماعی جنبش سبز است، اما مکانیسم دستیابی به چنین خواسته هایی در مواجهه با حکومتی که همهء روزنه های اصلاح را مسدود نموده، مهم ترین چالش چند ماه گذشتهء اصلاح طلبان با کسانی بود که روشهای اصلاح طلبانه را کارآمد نمی دانستند.

سخنان 22 اردیبهشت میرحسین موسوی، حاوی نکات جدیدی بود که بیش از هرچیز بیانگر به رسمیت شناختن همین دغدغه ها از سوی وی بود. میرحسین در این سخنان، ضمن تبیین شفاف هدفهای کوتاه مدت و بلند مدت جنبش، مسیر جنبش و مرزبندی آن با گروههای برانداز، به نکاتی اشاره کرد که نشان دهد مشی اصلاح طلبانه با علم به همهء دغدغه های نسل امروز اتخاذ گشته نه با نادیده گرفتن آن.

گسترش مطالبات مردم

مهمترین نکتهء این سخنرانی به رسمیت شناختن تعمیق و گسترش مطالبات مردم است. و دلیل آن را نه حادثه و اتفاق که تجزیه و تحلیل مسائل از سوی مردم می داند. راه حل موسوی برای پاسخ گویی به این مطالبات عظیم و ایجاد اجماع نسبی بین آنان، اجرای بی تنازل قانون اساسی است.
موسوی ضمن اینکه قانون اساسی را وحی منزل نمی داند و حق تغییر آن را برای مردم محفوظ می داند، تأکید می کند که:

«در موقعیت فعلی و در مسیر حرکت جنبش، بخشی از مطالبات را مطابق با قانون اساسی موجود، می توانیم مرتب تر و با پشتوانه بیشتری عنوان کنیم و بعدها بتدریج خواهیم توانست آنرا نیز با همان مکانیسمی که در خودِ آن است، تغییرش دهیم.»

اهمیت جملهء فوق به حدی هست که التزام یا عدم التزام بدان، به 2 مسیر و 2 هدف کاملا مجزا منتهی می گردد. به این ترتیب، همهء آنهایی که موسوی را صالح ترین سخنگوی جنبش سبز می شناسند، در کوتاه مدت، تنها اجرای تمام و کمال قانون اساسی را از حاکمیت طلب می کنند. با این فرض، هدف، نه براندازی نظام که حفظ نظام است. هدف، بازگرداندن نظام به آرمانهای همان روزهایی است که سبب ساز پیروزی آن شد. هدف، اجبار مجریان به اجرای قانون است. هدف، تصفیهء مجریان قانون شکن است. ناکارآمدی قانون زمانی احراز می گردد که بی کم و کاست به اجرا در آید. وقتی اراده ای به اجرای قانون نیست، مبارزه برای تغییر قانون، تنها اعمال هزینه به بدنهء اجتماعی جنبش است. در جامعه ای که قانون ابزاری برای توجیه رفتار حاکمان است، سخن گفتن از تغییر قانون بیهوده است.
خاتمی 8 سال تلاش خود را صرف این کرد که احترام به قانون بدل به یک فرهنگ گردد و در این راستا گامهای فراوانی نیز برداشت. اگر ماحصل تلاش جنبش سبز و رهبران آن ملزم نمودن حاکمان به اجرای بی کم و کاست قانون باشد، می توان گفت که تمام اهداف کوتاه مدت جنبش سبز، محقق گشته.
آن روز، روز سخن گفتن از تغییر قانون نا کارآمد است.

تساوی حقوق زن و مرد در فضای مجازی

2010-05-14T06:50:00.000-07:00

فیلمی که این روزها در فضای مجازی به سرعت نور منتشر می گردد، برگ زرین دیگری است بر رفتار زن ستیزانهء جامعه ای که مردانش از شعار برابری زن و مرد، تنها ژستش را دوست می دارند. چند وقت پیش که شادی صدر سوزنی به وجدان خاک گرفتهء ما مردان ایرانی فرو کرد، فریاد غیورانهء ما گوش فلک را کر کرد که چرا شادی صدر این همه تلاش مردان ایران زمین را در تحقق تساوی حقوق رنان و مردان نمی بیند.
شادی صدر ما را به جوانی مان، به خانه هایمان، به محله مان و به خیلی جاهای دیگر ارجاع داد تا کمی بیاندیشیم به هزاران علتی که نمی گذارد جامعهء امروز ما محل امنی برای خواهر و مادر و همسرمان گردد، اما ما چنان برآشفتیم که گویا زنان ما در صفحات وبلاگها و بسایتهای اینترنتی تردد می کنند و نه در خیابانهای شهر. انگار که خانه و خیابان و محل کارمان را نمی شناسیم. انگار که دخترانمان در محل دفتر کمپین یک میلیون امضا رشد و نمو می کنند.
این روزها که فیلم دلاوری جوانان غیور محلهء خاوران را همچون صحنه های یک فیلم نیمه سکسی دست به دست می چرخد، ای کاش کمی رگ غیرتمان به جوش آید که چرا شنیدن ضجه های یک دختر، به جای آنکه دل کسی را به رحم آورد، به آن جوانان جسارت تعرض و تجاوز می دهد. جوانانی که بدون شک همگی غیرتمندند و متعصب. مردانی که مهم ترین رسالتشان حفاظت از لای پای خواهر و مادر و دخترشان است.
من نمی دانم این تاریخ و قدمت و افتخار و فرهنگ، کجا باید به کارمان بیاید. لابد این بار هم مقصر دولت هست و حکومت دینی. تا ما ایرانی های همیشه مدعی، درد و نقص و ایرادمان را نپذیریم، گامی از اینجایی که ایستاده ایم جلوتر نخواهیم رفت.

دشمنان جامعهء مدنی

2010-05-11T04:06:00.000-07:00

یکی می کشد، یکی می درد و یکی می شکند. اهل خرد و بصیرت در پستو و دنیا به کام مردان اعدام و اشغال سفارت که حیات هر کدامشان در گرو دیگریست. تاریخ صد ساله مان را که بنگری، تا بخواهی فراوان می بینی رد پای رجاله ها و فاحشه ها و سرچمبک ها و شعبان ها را. وچه مظلومند آنهایی که اهل اندیشیدنند و آرزویشان نفس کشیدن در میدان گفت و گو.
سالها می گویند و می نویسند و باز به طرفه العینی میدان می افتد به دست مردان سنگ و کلوخ. یکی این طرف می کشد و یکی آن طرف از دیوارهای سفارت بالا می رود و همچنان که تخم مرغی را روانهء کسی کرد، وهم برش می دارد که چه گام مهمی برداشته از برای تحقق دموکراسی.
می فهمم درد آن کسی را که از بسته ترین روزنه، دین را می شکافد تا دنیا و آخرتش را آن گونه که می خواهد به تصویر کشد. می فهمم درد آن کسی را که دین را پلکانی ساخته از برای فتح قدرت. چیزی که نمی فهمم حرف آن کسانی است که مسیر دموکراسی خواهی شان از آنارشیسم می گذرد. کسانی را نمی فهمم که می خواهند با شعار مرده باد و زنده باد برایمان کثرت به ارمغان آورند. کسانی را نمی فهمم که سرزمین موعودشان از خشم و نفرت و مرگ و نابودی و جنگ می گذرد.
فاتح میدان متحجران مخالف کش در حاکمیت و مردان سنگ و کلوخ و اشغال سفارت، همان هایی هستند که در همهء تاریخ معاصرمان، تیشه بر ریشهء ستونهای مدنیت ایران زمین کوفته اند. تا براین دو دوست به ظاهر دشمن فائق نیاییم، جنبش دموکراسی خواهی مان حتی یک گام هم به پیش نخواهد رفت.

نشانه های بیداری

2010-05-11T02:19:00.001-07:00

وقتی درد را احساس می کنی معنایش این است که یک جای کار عیب دارد ولی اگر درد را احساس نکردی، هرگز گمان مبر که همه چیز بر وفق مراد است؛ شاید عصب هایی که باید درد را منتقل نمایند، از کار افتاده باشند.
جامعه ای که حاکمانش ناقض قانونند و می زنند و می برند و می کشند، اما کک کسی هم نمی گزد، جامعه ای بیمار است که عصب هایش برای انتقال درد ناتوانند. اگر اعدام و بازداشت و هزاران بلای دیگری که این روزها بر سر فعالان سیاسی این مرز و بوم می رود، با چنان واکنشی از سوی مردم ونهادهای مدنی روبرو گردد که عرصه را بر حاکمان تنگ آورد، قانون ناعادلانه به زباله دان تاریخ می رود.
واکنشهایی که این روزها به اعدام 5 تن از هموطنان کردمان شاهدیم، هر چند کج دار و مریض، اما نخستین نشانه های احساس درد یک جامعه است. هر چند هنوز هم معترضان راه را به خطا می روند. وقتی معترضان از معلم بودن فرزاد می گویند و از بی گناه بودن او، معنایش به رسمیت شناختن اعدام است و اعتراض به شیوهء دادرسی. ای کاش او معلم نبود، ای کاش وجدان جامعه فرزاد را گناهکار می دانست و باز هم از اعدامش عذاب می کشید. احساس درد می کرد و فریاد اعتراض بر می آورد.
اما هر چه هست این نشانه ها را به فال نیک می گیریم. شاید در فردایی نزدیک به جایی رسیم که جامعهء ما تاب بازداشت یک روزنامه نگارو یا یک فعال سیاسی و یا بستن یک روزنامه را هم نیاورد.

تئوریسین اسب تروا، "گاد فادر" جدید جنبش سبز

2010-05-10T16:00:00.000-07:00

از قدیم گفته اند اگر آدمها کم صحبت کنند، جای دوری نمی رود. وقتی قرار باشد هر چیزی که به ذهنت رسید، مکتوبش کنی، آن وقت باید یکی را هم پشت سر خودت راه بیاندازی که اصلا خوب نیست. چون هم مصرف آبت زیاد می شود و هم باید زود به زود فلاش تانکت را عوض کنی.
یکی از مصیبت های خارج نشینی هم این است که مخارجت بالاست و برای اینکه دخلت به خرجت برسد ناچار از تولید انبوه هستی و حجم تولید هم که بالا رفت دیگر همه اش که در و گوهر نمی شود.
سید ابراهیم نبوی در آخرین بخش از تولیداتش خطاب به عطاءالله مهاجرانی سخنانی گفته که شنیدنش خالی از لطف نیست:

«داستان این است که مقادیر معتنابهی از نشریات مخالف جنبش سبز به نقل از مصاحبه مهاجرانی با روزنامه الوطن العربی نقل کردند که مهاجرانی گفته است "جنبش سبز ولایت فقیه را قبول دارد." من که نمی دانم این احساس چطوری به آقای مهاجرانی دست داده، ولی جنبش سبز که قطعا بنده و امثال من بیشتر از آقای مهاجرانی در آن نقش داریم و خودمان را صاحب جنبش می دانیم، اظهارات ایشان را تکذیب می کنیم و اگر چنین حرفی را گفته باشد، برای خودش گفته. جنبش سبز نه ولایت فقیه را قبول دارد و نه اصولا با رابطه دین و دولت موافق است.»

تا پیش از این گمان می کردیم که تنها رضا پهلوی و مسعود رجوی در توهمند، اما انگار هر که پایش را از ایران بیرون می گذارد، همچون اسبی که به هویجش خیره شده، گمان می کند که به همه چیز سیطره دارد. من نمی دانم که جنبش سبز ولایت فقیه را قبول دارد و یا خیر، اما به خدمت جناب نبوی عارضم که آن چک سفیدی را که ده ماه پیش تقدیم آقای موسوی کردی، هنوز نقد نگشته. بد نبود قبل از آنکه احساس جنبش سبز را رصد کنی، یک استعلامی، مشورتی، چیزی، هم از جناب موسوی می کردی. یا حداقل یک صندوق رأی می گذاشتی و یک رفراندومی برگزار می کردی. با نظر سنجی های وبسایت شخصی و نقطه نظرات پری رویان فیسبوکی که کسی پدرخوانده نمی شود پدر من.
یک چیزی هم آن آخرش گفتی که خیلی به دلم نشست:

«آقای مهاجرانی هم ده بار دیگر از این حرف ها بزند، آن وقت ممکن است آدم حرف هایی بزند که اصلا خوب نیست و اصولا چرا آدم باید حرف بد بزند؟ »

منتها جناب نبوی! مدتها هست که یک چیزی توی گلوی من گیر کرده. بعضی لباسها به تن بعضی آدمها کمی گشاد است. جملهء فوق هم خیلی زیبندهء تئوریسین اسب تروا نیست. 4 ماه تمام است که ما داریم روی اسب شما ماله می کشیم، هنوز صدرش به ذیلش، پنالتی می زند. مهاجرانی، هر کار بدی هم که کرده باشد، نظر خودش را گفته، برای جنبش که تاکنیک نداده. جملهء آخر را هم خطاب به خودم می گویم:
امیدوارم من از آن دسته آدمهایی نباشم که اگر کمی دور و برم شلوغ شد، ادعای پیامبری کنم.

وبسایت بالاترین و داستان زاییدن قاشق

2010-05-08T05:38:00.001-07:00

می گویند روزگاری مردی به نزد همسایه خویش رفت و از وی یک قاشق به عاریت گرفت. فردای آن روز قاشق را به همراه یک قاشق کوچک به صاحب آن بازگرداند و مدعی شد که آن قاشقی که روز قبل امانت گرفته بود فرزندی به دنیا آورده و این قاشق کوچک همان فرزند است. همسایه، شادمان از این همه ساده لوحی، سخن مرد را پذیرفت و هر دو قاشق را پس گرفت. هفتهء بعد همان مرد بار دیگر به نزد همسایه آمد و این بار یک بشقاب نقره امانت گرفت اما دیگر باز نیامد. وقتی که همسایه پی گیر بشقاب خویش گشت، مرد به ظاهر ساده لوح مدعی شد که بشقابش مرده است. همسایه با خشم پاسخ گفت که ای مردک! مگر بشقاب هم می میرد. مرد پاسخ گفت:

وقتی قاشقی بزاید بشقابی هم می میرد.

چند روز پیش فردی در بالاترین لینکی فرستاد که به دلیل حضور کروبی در نمایشگاه، خبر از ازدحام در چهار راه پارک وی می داد و بیش از 70 نفر هم رأی مثبت خویش را به پای این لینک ریختند و فردایش رسانه های کودتا این لینک و امتیازهایش را سند دروغ پردازی جنبشی خواندند که حتی خبر از تغییر محل نمایشگاه ندارد.
متعاقب آن، برخی از کاربران بالاترین، بر آشفتند که چرا رسانه های کودتا فرق ارسال یک لینک توسط یک کابر را با جهت گیری کل سایت نشخیص نمی دهند.
واقعیت این است نه با ارسال این لینک فاجعه ای رخ داده و نه با 70 امتیازی که به پایش خیرات شده؛ چرا که این، اقتضای چنین وبسایتی است که کاربرانش محدود و آماتور هستند. نه لینک گذار یک خبرگزاری رسمی است و نه کسانی بدان امتیاز دادند، امکان تحقیق برای صحت و سقم آن را دارند.
فاجعه آن روزی رخ داد که کاربران فهیم بالاترین، زاییدن قاشق را با طیب خاطر پذیرفتند. فاجعه آن روزی رخ داد که شریعتمداری و 20:30 خبر از هدایت جنبش سبز توسط وبسایت بالاترین می دادند و آن روزها قند در دل کاربران این وبسایت آب می شد. فاجعه آن روزی رخ داد که کابران بالاترین، خواستند تا نمایندهء ملت ایران لقب بگیرند و در این راستا خود را عصارهء جنبش سبز دانستند. آنهایی که دیروز شادمان از زاییدن قاشق بودند، امروز از مرگ بشقاب بر می آشوبند.
اگر دیروز که رسانه های کودتا اذهان طرفداران جنبش سبز را به سمت بالاترین هدایت می نمودند، همین کاربران فهیم بالاترین، پاسخ می گفتند که:
"ما نه سخن گوی جنبش سبزیم و نه اتاق فکر آن. ما تنها عده ای مردم عادی هستیم و طرفدار جنبش سبز. تعدادمان حتی به ده هزار هم نمی رسد و هر لینک با نظر تنها 200 تن، برترین لینک می شود. ما نه منتخب ملتیم و نه منتسب رهبران جنبش. عده ای جوان بی نام و نشانیم که از شبکهء بالاترین برای انعکاس اخبار جنبش بهره می گیریم. شبکه ای که امروز در خدمت ماست و شاید فردا در خدمت ما نباشد"
شاید دیگر داستان به مرگ بشقاب نقره نمی رسید. اما این آغاز راه است.

بالاترین و بحران مسئولیت پذیری

همه می دانند که ایدهء اسب تروا را نبوی داد و جرس منتشرش کرد. اما کسی می داند که چه کسی آن را در بالاترین لینک کرد؟ کسی می داند که 175 رایی که در بالاترین به پای این لینک ریخته شد تا آن را به یکی از 10 لینک برتر بالاترین بدل کند، از کجا آمد؟ آیا کسی بالاترین را برای ترویج این نظر شماتت می کند؟ بالاترینی ها در شرایطی جرس را برای انتشار مطلبی به نام اسب تروا نکوهش می کنند که آن مطلب در خود بالاترین جزو 10 لینک برتر گشت.
بهمن 88، وبسایت بالاترین، مملو بود از کارشناسانی که خبر ورشکستگی قریب الوقوع بانکها و سقوط وحشتناک ارزش ریال می دادند. آن روزها همگان را تشویق به خروج پول از بانکها و خرید ارزهایی چون یورو می کردند. از آن زمان تا کنون، قیمت یورو از 1400 تومان به حوالی 1300 تومان رسیده. آیا کاربران بالاترین در برابر آن همه کامنتها و لینکها و رأی های خود مسئولیتی می پذیرند؟
مسئولیت، غریب ترین واژه در محیطی است که کاربرانش هیچ هویت و نشانی از خویش ندارند. می آیند و می گویند و می روند. امروز چیزی می گویند و فردا چیزی برخلاف امروز. حتی کسی به یاد هم نمی آورد حرف دیروز دیگری را. بر فرض هم که اگر بر کسی عرصه تنگ آمد، راهش آی دی جدید است و هویتی جدید و سخنانی جدید.

سطح کیفی کاربران

درست از همان روزی که برخی از کاربران بالاترین به جای انتشار لینکهای معتبر، سخنان و نظرات خویش را تحت لوای لینکهای یک خطی انعکاس دادند، افت کیفی بالاترین آغاز گشت. تنها ثمرهء تویتر نویسی تنزل کیفیت کل وبسایت بود. هرگز یک کارشناس سیاسی و اقتصادی، اقدام به تویتر نویسی و لینک کردن آن در بالاترین نمی کند. تویتر نویسی، صفت مشخصهء کسانی است که از ادارهء یک وبلاگ هم عاجزند. بالاترین مملو از کاربرانی است که بسته به شرایط آن روز، بدل به کارشناسان سیاست، اقتصاد و فرهنگ می گردند، بی آنکه دانش و یا تجربه ای اندوخته باشند. نکتهء تأسف بار، نفس پدیدهء تویتر نویسی نیست. وقتی که یک خط نوشته در تویتر 10 برابر سخنان یک کارشناس اقتصادی، با اقبال و رأی کاربران مواجه می گردد، تو خود بخوان حدیث مفصل از این مجمل.

بالاترین و دولت کودتا

اگر بالاترین نمونه ای از جامعهء ایرانی است، پس همهء دسته بندی های جامعه را نیز در خود دارد. یعنی اینکه، جمعی از کاربران، فهیم و صادقند، جمعی دانشمند و فرزانه، جمعی مزدور و وطن فروش و جمعی هم نادان و کوته فکر. انشاءالله که اکثریت این کاربران صادق و فهیم و فرزانه اند، اما مشکل آنجاست که این کابران فهیم و فرزانه، حقوق بگیر بالاترین نیستند و تنها از روی احساس مسئولیت در این فضا فعالند اما آن جمع اندک مزدور و حقوق بگیر، هم اتاق فکر دارند، هم سازماندهی و هم وقت بسیار. مسیر ورود به شبکه های جنبش را دریافته اند و به لطف همراهی آن بخش نادان و کوته فکر، رشد و نمو می کنند.
در نوشتهء پیشین نوشتم که پر رنگ کردن نقش بالاترین در جنبش، نه خواستهء مدیران سایت است و نه در حد توانایی شان. بیشترین گروهی که تمایل دارند تا بالاترین را اتاق فکر جنبش سبز بدانند، دولت کودتا است. نه از آن جهت که دل در گرو آن دارند بلکه از آن رو که قابل تسخیر ترین رسانهء جنبش سبز، همین بالاترین است.

بالاترین و جنبش سبز

بالاترین دارای هیچ هویتی نیست. اصولا نمی تواند صاحب هویت گردد. وقتی گروهی بی نام و نشان، بی هیچ مدرک و تخصص و تجربه، در وبسایتی که قرار است لینک دانی باشد فعالیت می کنند، چگونه می توانند از هویتی سخن بگویند که خود را هم عرض و یا برتر از برخی گروهها و احزاب سیاسی قلمداد کنند. آیا همهء اینانی که بی نام و نشان و با ادعای طرفداری از جنبش سبز، اقدام به تخریب و زیر سوال بردن احزاب، گروهها و رسانه های رسمی جنبش سبز می نمایند، به راستی طرفدار جنبش سبزند؟ آیا کسی هست که تنها صداقت این کاربران گمنام را ضمانت کند؟ صلاحیت اینان را چطور؟ اقتضای این جمع، سیالیت آن است. از کجا که بالاترین، از فردا در قبضهء طرفداران احمدی نژاد در نیاید. اگر 1000 نفر از طرفداران احمدی نژاد در این وبسایت صاحب آی دی گردند، دیگر هیچ لینکی از جنبش سبز به برترین لینک روز بدل می گردد؟ اگر هم راه ورود آنان مسدود گردد که دیگر نمی تواند مدعی آن باشیم که بالاترین نمونهء درستی از جامعهء ایران است.
کلام آخر اینکه اگر بالاترین را همان طور که هست باور کنیم، بهرهء فراوانی از آن برای پیش برد اهداف جنبش سبز، عایدمان می گردد. یعنی اینکه در این فضای سانسور و خفقان، بالاترین را مملو از هزاران وطن پرست آماتوری ببینیم که سعی در انعکاس و توزیع اخبار و تحلیل های بزرگان اقتصاد و سیاست دارد نه اینکه خود را صاحب هویتی بداند در عرض همهء گروهها و احزابی که عمری را صرف کسب تجربه و دانش نموده اند.
بالاترین می تواند گام مهمی در راه تحقق شعار "هر شهروند، یک رسانه" باشد. رفتن به سمتی که هر شهروند بخواهد یک تحلیلگر باشد و سیاست مدار و اقتصاد دان و رهبر، تنها زوال است و نابودی.

قصهء بالاترین و جنبش سبز

2010-04-22T12:00:00.000-07:00

وبسایت بالاترین در تابستان 2006 با کپی برداری از نسخهء خارجی دیگ، پا به عرصهء دنیای مجازی گذاشت. دلایل فراوانی را می توان برشمرد که نشان دهندهء مقصود اصلی سازندگان آن باشد. اما هر چه که بود، بدون شک تبدیل گشتن به رسانهء یک گروه یا طبقهء خاص و یا مبدل گشتن به تریبون یک حزب و یا یک جنبش اجتماعی، در مخیلیهء پدیدآورندگان آن نیز نمی گنجید.

اما بسته شدن مطبوعات و کشیده شدن مخالفان و منتقدان حاکمیت به سمت فضای مجازی، فیلتر شدن آن در داخل کشور و سرعت پایین و هزینهء بالای اینترنت در داخل کشور و متعاقب آن جهت پیدا کردن مخاطبان این وبسایت به سمت ایرانیان خارج نشین، سبب گشت تا این وبسایت نه تنها به سمت گرایشی خاص بایاس گردد، بلکه هر چه که از عمر آن می گذشت، بیشتر از قبل رنگ و بوی سیاسی پیدا کند.
بالاترین، وبسایتی است که کاربرانش، لینکهای وبسایت ها و وبلاگهای دیگر را، با توجه به قوانین بالاترین، به این وبسایت عرضه می کنند و دیگر کاربران با رأی های مثبت و منفی خود، برترین لینکها را بر می گزینند. این کاربران، شامل افرادی عادی و یا فعالین سیاسی هستند که هریک بنا به دلیلی، کاربر این وبسایت گشته اند. برخی به دلیل بالا بردن ترافیک وبسایت خود، برخی به دلیل ترویج اندیشه و دیدگاه خود و برخی به دلیل سرگرمی و گذران وقت.
به گفتهء دست اندرکاران بالاترین، این وبسایت تا 31000 کاربر ثبت شده دارد که تقریبا بیش از نیمی از آنان کاربران غیر فعال می باشند. شاید چیزی حدود 30 تا 40 درصد این تعداد، کاربرانی هستند که گاه و بیگاه یه این وبسایت مراجعه می کنند. باز به استناد آمار خود وبسایت، هر روز چیزی بین 1000 تا 3000 کاربر به این وبسایت مراجعه می کنند و هر لینک با رایی بین 150 تا 250 رأی می تواند در زمرهء برترین لینکهای روز قرار گیرد. از میان این کاربران، عده ای دارای گرایش سیاسی می باشند و برخی هیچ تمایلی به پی گیری مسایل سیاسی ندارند و حوزهء علاقمندی آنان، تنها لینکهای ورزشی و یا سرگرمی می باشد.
آیا وبسایتی با این تعداد کاربر که دارای هیچ گونه هویتی نیستند و هیچ گونه مسئولیتی در برابر نظراتی که در هر لحظه ابراز می کنند، دارا نمی باشند، می تواند به عنوان تریبون و مرجعی برای بیان دیدگاههای یک حزب یا یک گروه یا یک جنبش باشد؟
وقتی که برترین لینکهای این وبسایت با رأیی حدود 200 رأی به صدر لینکهای روز می رسند، آیا توان تسخیر این وبسایت، توسط هر گروه سیاسی میسر نیست؟
از آنجایی که بنا نبود که وبسایت بالاترین، محل جولان گروههای سیاسی باشد، مدیران این وبسایت، در نخستین روزهای پس از بلوای 22 خرداد، با مشاهدهء هجمهء فراوان اعضای جدید، مسیر عضوگیری این وبسایت را مسدود نمودند، اما آیا حکومتی که به یک وبلاگ با کمتر از 50 خواننده هم رحم نمی کند، برای رسوخ در تار و پود این وبسایت، به انتظار بلوای 22 خرداد می نشیند؟
آیا ادعای داشتن دهها آیدی در بالاترین، توسط دستگاههای اطلاعاتی و امنیتی، ادعایی گزاف است؟
آیا برای یافتن مسیر حرکت، تیم امنیتی کودتا در این وبسایت، باید به انتظار لینکهایی در مدح دولت کودتا بنشینیم؟
براستی چرا در وزن و تأثیرگذاری وبسایتی با این تعداد اندک کاربرآن هم غیرحرفه ای در عالم سیاست( که بخش عمدهء آن نیز در خارج از ایران به سر می برند) تا این حد بزرگنمایی گشته است؟ آیا بالاترین اتاق فکری در اختیار دارد؟ آیا جز این است که همین چند صد کاربر فعال و مجهول الهویهء بالاترین، چند صد نظر متفاوت و گاها متناقض دارند؟ آیا حوزهء تأپیرگذاری این وبسایت از وبسایتهای رسمی تری که خط فکری مشخص تری را دنبال می کنند و با هویت مشخص، مسئولیت نظرات و گفته های خویش را برعهده می گیرند، بیشتر است؟
واقعیت این است که کاربران بالاترین نه سیاستمداران و تحلیلگرانی مجرب هستند و نه حتی نمونه ای درستی از جامعهء آماری ایران.

آیا بزرگنمایی اثرگذاری بالاترین برجنبش سبز، از سوی دستگاههای اطلاعاتی کودتا، از آن جهت نیست که از میان همهء رسانه های جنبش سبز، وبسایت بالاترین، قابل تسخیرترین آن است؟

مدیران بالاترین، نه می خواهند و نه می توانند که بدل به تریبون جنبش سبز گردند. آنکه در این میان بیش از همه تمایل داشته و دارد که بالاترین را رسمی ترین تریبون رسمی جنبش سبز بداند، کسی نیست جز اتاق فکر کودتای 22 خرداد.

حاکمیت کودتا با داشتن دهها آیدی پنهان و آشکار، سازماندهی شده ترین گروهی هستند که دقیقا می دانند که از وبسایت بالاترین چه می خواهند. پر واضح است که این گروه حرفه ای هرگز ماهیت خویش را در حمایت از حاکمیت کودتا عیان نمی گردانند. لذا آنچه که اینان به دنبالش می گردند، تبدیل بالاترین به رسانهء کودتا نیست، بلکه تبدیل بالاترین به اصلی ترین رسانهء جنبش سبز و سپس جهت دهی آن به هر سمتی است که خواهانش می باشند.

یک مثال

بهمن 88، درست همان جایی بود که حاکمیت عزم آن داشت تا کار جنبش سبز را از صدر تا ذیل، تمام شده بداند. روزهای پس از عاشورای 88، روزهای ترکتازی حکومت کودتا بود. درست در همان روزهایی که حاکمیت می رفت تا کار جنبش سبز و رهبرانش را یک سره کند، وبسایت بالاترین، مملو از صدها لینکی بود که بر خلاف نظر رهبران جنبش سبز، از براندازی و آکسیون نهایی و سرنگونی رژیم سخن می راند. روزهایی که اصلی ترین لینکهای بالاترین همگان را به تهیهء ابزار براندازی و خارج کردن حسابهای بانکی و تبدیل آن به طلا و ارز ترغیب می کردند،.....
فردای 22 بهمن، پس از یک ماه رجزخوانی کاربران بالاترین، هیچ خبری از ارائه دهندگان آن لینک های پر سر و صدا نبود. تنها مقصر واقعهء 22 بهمن، از نگاه کاربران بالاترین، سایت جرس بود.

بالاترین و جرس

در طول چند ماه گذشته، ده ها لینک در مذمت وبسایت جرس، در زمرهء برترین لینکهای بالاترین در آمده است؟ براستی اتهام جرس چیست؟
جرس وبسایتی است که گردانندگان آن گرایش اصلاح طلبی دارند. در میان تمام وبسایت و نشریات خارج از کشور، نزدیک ترین گروه مطبوعاتی به رهبران جنبش سبز هستند که گرایش سیاسی آنان از جنس همان اصلاح طلبان نامداری است که اینک در اوینند.
خارج نشین بودنشان آنان را از دسترس تیم امنیتی کودتا دور نگهداشته و قرابت آنان با اصلاح طلبان داخل، منابع فراوان خبری را در اختیار آنان قرار داده. همین دو عامل کافی است تا کودتاچیان خشمگین را به فکر راهی برای مقابله با فراگیرتر شدن این رسانهء قدرتمند بیاندازد و چه راهی بهتر از تقابل از درون.
جرس کاری را به انجام می رساند که دهها وبسایت دیگر سالها بدان مشغولند. جرس نه امکان انحصار طلبی در فضای مجازی را اختیار دارد و نه از رانتی بهره می برد که دیگر وبسایتها از داشتن آن محروم باشند. آیا این همه تهاجم تنها به دلیل درج یک مطلب وارده در وبسایت جرس بود به نام "اسب تروا"؟ آیا حجم عظیم این حملات نشان از سازماندهی آن از یک مرجع خاص ندارد؟
کودتاچیان با رسوخ در بین شبکه های جنبش سبز و رصد کردن اختلافات نحله های متفاوت این جنبش، تخم نفاق می پاشند.
اپوزیسیون برانداز و حاکمیت کودتا، از دیر باز، در توافقی نانوشته که قدمت آن به کنفرانس برلین باز می گردد، با دو نیت واز دو سو در قلع و قمع گفتمان اصلاح طلبی به یاری یکدیگر می شتابند.
مهم این نیست که مطالبی که در بالاترین در ذم وبسایتهای اصلاح طلب نگاشته می گردد(مطالبی که گاها تنها یک تیتر و یک خط مطلب در تویتر بیش نیستند) و به برترین لینک روز بدل می گردند، توسط تیم سایبری کودتا نگاشته می گردند و یا توسط اپوزیسیون برانداز و یا توسط یک کاربر مستقل. آنچه مهم است این است که این لینکها با دوپینگ اپوزیسیون برانداز و تیم سایبری کودتا، بدل به برترین لینک های روز می گردند. دو گروهی که برای مهار اصلاح طلبی در خارج از مرزهای ایران، به شدت به یاری یکدیگر نیازمندند.
یک آی دی بی نام و نشان و تنها چند خط مطلب در تویتر با یک تیتر جذاب و رادیکال وعامه پسند و یک گنگ با 30 یا 40 آی دی، همهء آن چیزی است که طراحان این بازی بدان نیازمندند. بدون نیاز به راه اندازی یک وبسایت و یا حتی یک وبلاگ. می نویسند و رأیهایشان را به پای آن تیتر می ریزند و می روند. نه نشانی از نویسندهء تیتر و لینک و نه مسئولیتی برای فرداهای بعد.
بالاترین مملو است از کاربران فاقد هویتی که یک رأی و نظری ارائه می کنند و پس از جهت دهی فضا به سمت و سوی خاصی، زیرکانه و بی هیچ ردی محو می گردند.
هرچند که بالاترین، به دلیل فراگیر نبودن و برخورداری از نمونهء آماری اندک و ماهیت غیر حرفه ای کاربرانش، به همان سهولت که به خدمت جنبش سبز درآمد، می تواند بر ضد جنبش و به نفع کودتاچیان عمل نماید. اما در این فضای سانسور و فیلترینگ، بالاترین یکی از چندین شبکه ای است که خدمات ارزنده ای به جنبش سبز ارائه کرده. لذا آنچه که باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد، معقول نمودن سطح انتظارات از چنین رسانه ای است.

خودکشی نهنگ ها

2010-04-19T13:36:00.000-07:00

نخستین ماه بهار به انتها رسید و بار دیگر امیدها برای بازگرداندن عقلانیت در سیاست حاکمان ایران نقش بر آب گردید. احضار خانواده هاشمی به دادگاه، صدور احکام سنگین برای اعضای عالیرتبه حزب مشارکت، توقیف روزنامه بهار و توقیف فعالیت های دو حزب اصلی جبهه اصلاحات (حزب مشارکت و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی)، همه و همه نشان از این مهم دارد که در، هم چنان به همان پاشنه می گردد و افسار حکومت همچنان در دستان ماجراجویانی است، که عزمشان برای رساندن کشور به نقطه برگشت ناپذیر، جزم است.

امنیت ملی امروز ایران به دست کسانی افتاده است که بارها و بارها نشان داده اند که فاقد کمترین درک و فهمی از ضرورترین نیازهای یک جامعه مدرنند. کسانی که احزاب و مطبوعات را مزاحمانی می دانند که تحملشان، تنها از برای ژست های بین المللی است و به گمان شان رسیده که هر بار که نردبان قدرت در زیر پایشان لرزیدن گرفت، ساده ترین راه تخته کردن دکان تحزب است و آب هم از آب تکان نمی خورد.

مخالفان در زندان، دانشجویان در کمیته های انضباطی، روزنامه ها توقیف و احزاب در آستانه انحلال. اینها نشانه های نظامی با 30 سال سابقه است که کارش بدان جا رسیده که کشور را با شرایط جنگی اداره می کند. حاکمان امروز ایران، همه راههای رصد کردن مخالفت و نارضایتی جامعه را مسدود نموده اند. اینان عصب جامعه را قطع نموده و شادمان از عدم احساس درد مردمان، ملک داری می کنند.

روزی به گمان شان رسید که چاره در بستن روزنامه ها و بازداشت روزنامه نگاران است. مطبوعات را بستند و روزنامه نگاران را از در روزنامه به لابلای جامعه سوق دادند و ما حصلش تولید هزاران وبلاگ نویسی گشت که دیگر محدود به هیچ قانونی نبودند. امروز احزاب را می بندند و بزرگان احزاب را به زندان می افکنند و به انتظار فردایی می نشینند که هزاران تن از جوانان و اعضای فعال این احزاب در لابلای جامعه رسوخ کنند و جلساتشان سرّی گردد و شبکه های زیر زمینی تشکیل دهند و دیگر مقید به قوانین حاکم بر احزاب قانونی نظام نباشند و پنهان از چشمان حاکمان رشد و نمو کنند و سیاستمداران خوش خیال ما شادمان از ندیدن این همه اتفاق، فرض را بر نبودنش بگذارند. آنان که نجوای امروز مخالفان را نشنیده می گیرند، به انتظار روزی می نشینند که تا نجواهای امروز بدل به طوفانی گردد و همچون بهمنی بر سرشان خراب گردد.

ما حصل این همه تنگ نظری، تبدیل موافقان نظام به مخالف و مخالفان نظام به معاند است. نه اینکه ندانند. می دانند؛ اما کسانی که چشمان تنگشان، تنها نوک بینی را می بیند و بس، ندانم کاری دیروز را با حماقت امروز ترمیم می کنند و همه آمال و آرزوی مردمان ایران زمین را از پس یک قرن مبارزه، به نابودی می کشانند.

اگر اراده ای بر فهم این واقعیت بود، برگهایی را از تاریخ واپسین روزهای حکومت پیشین را تورق می کردند تا ببینند سرانجام شوم آن همه خودکامگی را که در انتها به کام مرگ و نابودی می کشاند، همه حاکمانی را که گوششان و چشمشان را به روی مردمان می بندند.

هنوز کسی راز خودکشی نهنگ ها را نمی داند. اما همه می دانند که وقتی کابوس مرگ بر سر نهنگ ها سایه افکند، همه با هم به ساحل می زنند. به گاه مرگ نهنگ های مأیوس از زندگی، ساحل اقیانوس، رقّت بار ترین لحظات طبیعتی را به تصویر می کشد که بشر با همه ادعایش از به زندگی برگرداندن آنان عاجز است.

و هنوز هیچ کسی دلیل این همه بلاهت کارگزاران این نظام را در یک سال اخیر نمی داند، اما قرائن گواهند که صاحبان امر، همگی قصد عزیمت به ساحل مرگ را دارند. و هیچ تقدیری جز مرگ و نابودی، چشم انتظار آنانی نیست که نمی خواهند باقی بمانند.

شورای نگهبان و 20 سال مهندسی انتخابات

2010-04-07T15:07:00.000-07:00

30 سال پیش، آنهایی که نشستند و برایمان قانون اساسی نوشتند، از ترس دخالت قدرت و نمایشی شدن انتخابات، وظیفهء نظارت بر انتخابات را بر دوش شورایی نهادند که شاید روزی مظلمهء مظلومان باشد. اما در طول حیات 30 سالهء این نظام، حتی نمونه ای را سراغ نداریم که گواه ستاندن حق مظلومی از سوی شورای نگهبان باشد.
انتخابات مجلس سوم، کاندیداتوری اعضای نهضت آزادی، نامه نگاری علی اکبر محتشمی پور(وزیر وکشور وقت) با امام خمینی و در نهایت رد صلاحیت اعضای نهضت آزادی، دقیقا همان جایی بود که شورای نگهبان می بایست حقی را استیفا می کرد که معنایش تقابل با ولایت امر بود. شورای نگهبان سکوت کرد تا بار دیگر به یادمان آورد که ضمانت اجرای قانون را نه در لابلای صفحات قانون، بلکه در جای دگر باید جستش.
وفات بنیان گذار انقلاب و آغاز رهبری جدید، مصادف با تحولی شگرف در شرح وظایف شورای نگهبان شد. دیگر شورای نگهبان، آن شورای کم سر و صدا در روزهای انتخابات نبود، بلکه دقیقا عامل همان عملی بود که روزی از واهمهء انجامش از سوی وزارت کشور به مقام نظارت رسید.
رویکرد کلی شورای نگهبان در طول 20 سال گذشته بر حذف رقیبان در یکی از مراحل انتخابات استوار بوده، بدین صورت که هر بار که رقیب را دارای رأی و مقبولیت دید، از کشیدن تیغ استصواب دریغ نورزید، هر جا که خطر را کمتر احساس کرد، کمی حفظ ظاهر کرده و رقبا را از غربال نظارت گذراند و وظیفهء رأی نیاوردنش را به جریانهای رسانه ای و دیگر نهادهای تحت امر رهبری واگذار کرد و هر جا که در محاسباتش دچار اشکال گردید، خود رهبری هم وارد عمل گردید.
دههء هفتاد و هشتاد، مملو است از پروژه های مشترکی که به گاه انتخابات، توسط شورای نگهبان، نهادهای تحت نظر رهبری و جریانهای رسانه ای جناح حاکم، به خصوص صدا و سیما به اجرا در می آمد تا میدان به دست رقیب قدرتمند و غالب روزهای حیات امام نیافتد.
به عنوان مثال، رد صلاحیت بهزاد نبوی در انتخابات مجلس چهارم، تأیید صلاحیت وی در انتخابات مجلس پنجم، رد صلاحیت در میان دوره ای مجلس پنجم، تأیید صلاحیت در انتخابات مجلس ششم و رد صلاحیت در انتخابات مجلس هفتم، تنها گوشه ای از رفتار پر تناقض مردانی است که در لباس مردان خدا و با رنگ و لعاب دین، تنها کاری که به انجام نمی رسانند انطباق شرایط افراد با قانون است و مسند شورای نگهبان، تنها ابزاری برای دستچین کردن نیروهای خود در نهادهای انتخابی این مرز و بوم است.
دلیل این رفتار پر تناقض، نه تغییر رفتار و گفتار و حالات نبوی و دیگران که تغییر شرایط حاکم بر اوضاع سیاسی و فرهنگی جامعه بود.
نحوهء تقابل شورای نگهبان با مقولهء انتخابات در 3 مقطع سالهای 68 تا 76، 76 تا82 و 82 تا کنون قابل ارزیابی است.

سالهای 68 تا خرداد 76
سالهای 68 تا 76 سالهای وقوع 3 انتخابات مهم و 3 انتخابات نه چندان مهم بود.
رفراندوم بازنگری قانون اساسی در تابستان 68، و 2 انتخابات ریاست جمهوری که در هر دو مورد منجر به ریاست جمهوری هاشمی در سالهای 68 و 72 گردید، به دلیل قابل پیش بینی بودن و مطلوب بودن نتایجش از چندان اهمیتی برخوردار نبود.
اما تنها چند ماه پس از رحلت امام، سومین انتخابات عصر رهبری جدید، بدل به حیرت آور ترین انتخابات نظام نیزگشت. انتخابات خبرگان رهبری که بر طبق قانون تغییر یافتهء آن روزها، می بایست فقیهانی مورد تأیید شورای نگهبان می بودند، به همه چیز شبیه بود جز انتخابات. باقی ماندن تنها 16 نفر در حوزهء انتخابیه ای که می بایست 15 نفر را برگزینند(تهران)، یا باقی ماندن تنها 1 نفر در حوزه ای که می بایست 1 نفر انتخاب گردد، آن هم در انتخاباتی که هیچ حد نصابی برای حداقل آرا ندارد و هر کس تنها با یک رأی هم می تواند برگزیده گردد، فی الواقع میدان انتخابات را به صحنهء نمایشی مضحک بدل ساخته بود که بیش از هر چیز نشان دهندهء ترس مشهود جریانی بود که حتی از ورود کسانی به مجلس خبرگان رهبری هراس دارد که روزی در انتخاب همین رهبر دخیل بودند.
آنچه که سبب شد که آن انتخابات حیرت انگیز در پاییز 68، در لابلای صفحات تاریخ به فراموشی سپرده گردد، فضای خالی از رسانهء آن روزهای ایران بود و چپهایی که هنوز از شوک شکستشان در روز انتخاب رهبری بیرون نیامده بودند.
شاید در آن روزها، بسیاری، خوش بینانه بر این باور بودند که این عمل شورای نگهبان، محدود به انتخابات خبرگان رهبری می گردد. اما 2 سال زمان لازم بود تا به گاه انتخابات مجلس چهارم همگان دریابند که آنچه شورای نگهبان در لوای نظارت استصوابی به انجام می رساند، نه بررسی صلاحیت، بلکه یک مهندسی دقیق انتخاباتی است.
در انتخابات مجلس چهارم که خطر رأی آوری جریان منتسب به چپ سنتی به شدت جناح محافظه کار را تهدید می کرد، رد صلاحیت گستردهء نمایندگان مجلس سوم در دستور کار قرار گرفت.
4 سال بعد که جریان چپ در انزوای مطلق به سر می برد و جناح محافظه کار پایه های اجتماعی خویش را مستحکم می دید، دایرهء تسامح گشوده گشت تا جایی که حتی 4 کاندید منتسب به نیروهای ملی مذهبی( سحابی، بسته نگار،فرید اعلم، بازرگان) هم تأیید صلاحیت گردیدند. و همان طور که پیش بینی می گشت بسیاری از کاندیداها، به علت عدم دسترسی به رسانه های فراگیر پیش از انتخابات، از گردونهء انتخابات کناره گیری کردند(همچون سعید حجاریان و نیروهای ملی مذهبی) و آنها که باقی ماندند توفیق چندانی نیافتند.
سالهای 76 تا 82
دوم خرداد 76 و تأیید صلاحیت سید محمد خاتمی، بدون تردید یک اشتباه محاسباتی از سوی جناب جنتی و دوستان بود. اشتباهی که بعدها سبب استغفار احمد جنتی از پیشگاه حضرت احدیت شد. سید محمد خاتمی از غربال استصواب شورای نگهبان گذشت و همهء حربه های رسانه ای جریان محافظه کار، ره به جایی نبرد. و این گونه بود که روزهای سخت شورای نگهبان آغاز شد.
انتخابات خبرگان رهبری پاییز 76، هر چند نشان داد که میدان خبرگان رهبری، میدانی نیست که محافظه کاران حتی حاضر به حداقلی ترین ریسکها باشند، اما سیمای آن کمی آبرومندانه تر از انتخابات سال 68 بود.
زمستان همان سال و در جریان انتخابات میان دوره ای مجلس که لحظه به لحظه، عرصه بر محاظه کاران تنگ تر می شد، رد صلاحیت بهزاد نبوی خبر از پایان سیاست تسامح شورای نگهبان می داد.
اما فاصلهء خرداد 76 تا زمستان 78، 2 سال پرماجرا بود. 2 سالی که ایرانیان، شاهد اولین انتخاباتی بودند که دیگر ناظرش، شورای نگهبان نبود. قصهء انتخابات شورای شهر اول، قصهء انتخاباتی بود که ناظرش مجلس اصولگرای پنجم بود و روزهای ترکتازی مصطفی تاج زاده( رئیس ستاد انتخابات کشور) و مضحکه گشتن موحدی ساوجی(رئیس هیأت نظارت بر انتخابات).
اما نتایج همین انتخابات شورای شهر که گویای استقبال فراوان مردم از احزاب و گروههای اصلاح طلب بود، و حال و هوای آن روزهای ایران که همه چیز را در ید قدرت اصلاح طلبان نشان می داد، سبب گشت تا شورای نگهبان در جریان بررسی صلاحیت های انتخابات مجلس ششم، برای اولین و آخرین بار، در برابر رقبای سیاسی، عقب نشیند.
زمستان 78 روزهایی بود که میلیونها ایرانی به وجد آمده از تغییر و اصلاح، عزم آن داشتند که کسانی را از پارلمان به بیرون برانند که طول نمایندگی برخی شان، به عمر انقلاب بود.
دولت، وزارت کشور و وزارت ارشاد در ید کسانی بود که نباید باشد. مشکل تنها تاجزاده ای نبود که رئیس ستاد انتخابات بود، مشکل این بود که اصلاح طلبی در اوج محبوبیت بود.
شکست سنگین جریان محافظه کار، شورای نگهبان را تا پای ابطال انتخابات نیز پیش برد. امری که هر چند محقق نگشت، اما زعمای جریان محافظه کار را برآن داشت تا برای پایان دادن به کابوس شکست های مکرر، به پرداخت هزینه های بیشتری بیاندیشند.
پس ازانتخابات سال 80 و انتخاب مجدد خاتمی، فصل جدیدی از تقابل شورای نگهبان و رقبای سیاسی آغاز گشت.

سالهای 82 تا کنون
برخی بر این عقیده اند که شورای نگهبان در نخستین روزهای تشکیل مجلس ششم، تصمیم به رد صلاحیت گستردهء اصلاح طلبان در مجلس هفتم گرفت. اما من به شخصه معتقدم که پروژهء حذف گستردهء اصلاح طلبان در فردای انتخابات شورای شهر دوم (زمستان 81) کلید خورد.
آن زمان که مجلس اصلاحات، در مقام ناظر و دولت اصلاحات در مقام مجری، آزادترین انتخابات پس از انقلاب را به نمایش گذاردند، حتی خوش بین ترین فرد جریان محافظه کار نیز، خواب فتح بی دردسر و تمام و کمال شورای شهر تهران را نمی دید. اما ظهور پدیدهء احمدی نژاد از دل آزاد ترین انتخابات تاریخ ایران زمین، آن هم با مشارکت تنها 500 هزار نفر در شهر تهران، پیام آور این مهم بود که ماه عسل اصلاحات به پایان رسیده و تقابل مستقیم و بی پرده با چنین جریانی، کم هزینه تر از آن است که تصور می شد.
زمستان 82 فرا رسید. کارزار انتخابات مجلس هفتم، مبدل به نقطهء عطف مبارزات اصلاح طلبان و محافظه کاران گردید. رد صلاحیت گستردهء نمایندگان مجلس ششم، سبب گشت تا اصلاح طلبان با تمام نیروی خود به میدانی وارد گردند که اگر فاتح آن می گشتند، برای همیشه داستان نامبارک نظارت استصوابی به زباله دان تاریخ می رفت. هدف تغییر قانون نظارت استصوابی نبود. هدف بلا موضوع کردن آن بود.
تحصن نمایندگان مجلس ششم، اعلام آمادگی هیأت دولت و استانداران خاتمی برای عدم برگزاری انتخابات، عرصه را بر محافظه کاران چنان تنگ آورده بود که هراس از بدل گشتن این قائله به یک بحران سراسری، آنان را به تکاپوی اتخاذ راه حل خروج از بحران افکنده بود. حتی مهدی کروبی نیز با آن همه محافظه کاری آن روزهایش، هر چند که به متحصنین نپیوست، اما برای به سرانجام رسیدن آن تحصن از هیچ کمکی فروگذار نکرد.
اما آن همه قشون کشی و صف آرایی اصلاح طلبان در برابر محافظه کارانی که سعی آن داشتند که با تیغ استصواب، کرسی های حکومت را به قبضه در آورند، با شکستی باورنکردنی به انتها رسید. دلیل آن شکست چیزی نبود جز همانی که در فردای انتخابات شورای شهر دوم دیده شد.
بدنهء اجتماعی اصلاح طلبان به کمکشان نیامد. شاید یک تجمع چند هزار نفری در میدان بهارستان و در حمایت از اصلاح طلبان متحصن لازم بود تا شورای نگهبان با عقب نشینی از مواضع خود رأی به بی آبرویی خود و بی اثر بودن نظارت استصوابی دهد. اما جریانهای دانشجویی و محافل روشنفکری آن روزهای ایران، در یک لجبازی کودکانه، در منازعهء اصلاح طلبان و محافظه کارانی که همهء عزم خود را برای نمایشی کردن انتخابات جزم کرده بودند، بی طرف ماندند، تا همهء کرسی های انتخابی نظام، یکی پس از دیگری به فبضهء محافظه کاران درآید.
کارزار سال 82، با شکست اصلاح طلبان و پیروزی نظارت استصوابی به پایان رسید. سالهای 82 به بعد پر بود از انتخاباتی، که مردان شورای نگهبان، بی پرده و عریان، پیش از آغاز، همهء رقبا را از دم تیغ می گذراندند و پیروزمندانه، فاتح میدان بی رقیب می گشتند.
پس از 20 سال رد صلاحیت و ابطال صندوق و جابجایی رأی، در 22 خرداد 88، یک تقلب تمام عیار، کامل کنندهء همهء فضایل شورایی بود که روزی بنا بود تا مظلمهء مظلومان باشد.
شاید آن روزهای قانون نویسی، حتی بدبین ترین عضو خبرگان قانون اساسی، به ذهنش خطور هم نمی کرد که روزی شورای نگهبان، همان کاری را به انجام رساند که روزی از ترس وقوع آن، شأن نظارت را پیشکشش کردند.
به راستی از وزارت کشور یک حکومت مستبد چه کاری بر می آمد که شورای نگهبان در طی این 20 سال نکرد؟

آمران و عاملان کودتا

2010-04-05T18:00:00.000-07:00

برای پیروزی رساندن یک جنبش فراگیراجتماعی، تنها دانستن آنچه که می خواهی، تو را به نقطهء هدف نمی رساند. اینکه خواسته هایت را از که بخواهی و اینکه آنهایی که سد راه خواسته هایت گشته اند را بشناسی، اهمیتی به مراتب فراتر از یک هدف گذاری مناسب دارند. ثمرهء نشناختن عرصهء مبارزه و عدم ارزیابی نقاط قوت و ضعف حریف، کشیده شدن بازی به میدانی است، که برتری از آن دشمن به ظاهر ضعیف است.
یکی از مشکلات پیش روی جنبش سبز این است که هنوز به درستی دشمن خود را نمی شناسد. ماحصل نشناختن دشمن اصلی، سهل انگاری در انتخاب میدان مبارزه است و ثمرهء این سهل انگاری، عدم دستیابی به هدف های از پیش تعیین شده.
همهء تحلیل هایی که توسط جنبش سبز، در یک سال گذشته، فضای حاکم بر سیاست ایران را به تصویر کشیدند، در دو گروه قابل دسته بندی اند.

1- تحلیلهایی که رهبر را آمر اصلی تقلب در انتخابات می شمارد و احمدی نژاد را تنها یک عامل می بیند.
2- تحلیلهایی که احمدی نژاد و دوستان وی را آمر و عامل می شناسد و رهبر را تنها یک همراه می داند.

طرفداران دستهء نخست، رهبری را مسئول همهء مشکلات اخیر ایران می بینند و احمدی نژاد را تنها ابزاری در دست رهبری. به زعم اینان، جهت دهی شعارها و مطالبات به سمت احمدی نژاد، تنها پرداختن به معلولی است که حتی در صورت دستیابی ، به دلیل غفلت از علت اصلی، در بر گیرندهء هیچ پیامد مثبتی در بلند مدت نمی باشد.
اما طرفداران دستهء دوم، رهبری و محافظه کاران سنتی را همراهانی مردد و مجبور می شناسند. مردد به این علت که هیچ اطمینانی در هم پیمان ماندن اصولگرایان افراطی در فردای قلع و قمع همه جانبهء اصلاح طلبان، نیست و مجبور بدان علت که اصلاح طلبان، دشمنان به مراتب خطرناک تری به شمار می روند. طرفداران این نظریه، احمدی نژاد را به مثابه فردی می شناسند که خواهان قبضهء کامل قدرت و حذف تمام مخالفان خویش است. حذفی دو مرحله ای که در مرحلهء نخست، سعی در کنار نهادن اصلاح طلبان به کمک محافظه کاران سنتی دارد و پس از آن، حذف تمام محافظه کارانی که اردوی احمدی نژاد نیستند.
طرفداران نظریهء دوم هجمه به رهبری را یک شعار انحرافی می شمارند که به وضوح از سمت سیستم های اطلاعاتی اصولگرایان افراطی بزرگنمایی و تقویت می گردد. اصولگرایان افراطی با کناره گیری از صحنهء مبارزه، نبرد محافظه کاران سنتی و اصلاح طلبان را به نظاره نشسته اند و با تحریکات و بزرگنمایی های رسانه ای، صحنهء منازعه را گرم تر می سازند و نیروهای هر دو سمت را دچار فرسایش می کنند. در یک کلام، تغییر نوک پیکان جنبش سبز از سمت احمدی نژاد به سمت رهبری، ایجاد زمینهء مناسب برای به پایان بردن همان کاری هست که روزی احمدی نژاد اراده اش کرد و به مقصد نرسید. یعنی کودتا.

من به شخصه طرفداران دستهء نخست را ساده اندیشانی می دانم که قریب به 8 سال، با ساده لوحانه ترین تحلیل ها به جنگ احمدی نژاد و دوستانش می روند و هر بار با دستانی خالی تر از گذشته مغلوب ترفندهای احمدی نژادی می گردند. همهء سخنان و نوشته های اینان در طول 1 سال گذشته، هیچ دلیلی برای یک دست بودن رهبری و احمدی نژاد ارائه نمی کند مگر استناد به سخنان رهبری در حمایت از احمدی نژاد در قبل و بعد انتخابات.
حال آنکه، در صورت آمر نبودن رهبری، انتظار شنیدن سخنانی جز همین ها که گفته شد از سوی رهبری نمی رفت. آیا پس از وقوع تقلب، رهبر باید از فریب خوردنش توسط رئیس جمهور محبوب و اصولگرا سخن می گفت؟ آیا باید عجز خود در برابر اصولگرایی افراطی را فریاد می کرد؟ آیا در این مرز و بوم کسی هست که با اطمینان ادعا کند که در صورت دو پاره گشتن جریان اصولگرایی، آنچه که برای رهبری می ماند بیش از نیروهای احمدی نژاد و دوستان باشد؟
به نظر می رسد که برای شناسایی آمران و عاملان کودتا، به چیزی بیشتر از سخنان رهبری در طول یک سال گذشته نیاز است.
الگوی آمر خواندن رهبری و عامل شناختن احمدی نژاد از تحلیل بسیاری از وقایع 1 سال گذشته عاجز است. به عبارتی دیگر، طرفداران نظریه دوم، مدلی جامع تر از دستهء نخست برای تبیین وقایع یک سال گذشته ارائه می کنند. نوشتار زیر که ادامه ای است بر مقالهء "کودتاچی ناکام و رهبر کارآزموده" به تبیین دلایلی می پردازد که نشان دهندهء تغییراتی عظیم در آرایش درونی محافظه کاران و قدرت گرفتن جریانی موسوم به اصولگرایی افراطی است. جریانی که اگر بررسی مستقلانهء هویت آن به دقت صورت نپذیرد و از آن به عنوان جزیی از پیکرهء محافظه کاری سنتی با محوریت ولایت فقیه نگریسته گردد، می تواند بدل به تجربه ای گردد، به بهای از دست رفتن تمام دستاوردهای 30 سالهء جمهوریت نظام. به دلیل طولانی شدن مطلب از ذکر مطالبی که در نوشتهء پیشین آمده خودداری می گردد.

آنچه که در زیر می خوانید، مقایسه ای بر توانایی های دو مدل فوق الذکر در تفسیر حوادث یک سال گذشته است. حوادثی که هرچند دیگر چیزی بیشتر از برگهایی از تاریخ معاصرمان نیستند، اما عدم واشکافی دقیق آنان، ما را به دام تکرار اشتباهات گذشته می اندازد. اشتباهاتی که سبب گشته تا تناسبی برای هزینه ها و دستاوردهای 100 سال مبارزه برای آزادی، برقرار نباشد.

فردای انتخابات
ظهر 23 خرداد، رهبری در اقدامی به ظاهر عجولانه، بی آن که به انتظار طی مراحل قانونی پر مسأله ترین انتخابات تاریخ ایران بنشیند، در پیامی ضمن تأیید سلامت انتخابات، از نقش وزارت کشور و شورای نگهبان در برگزاری انتخابات تقدیر کرد. همین سخنرانی از سوی تحلیل گرانی که رهبر را آمر تقلب و احمدی نژاد را عامل آن می دانند (از این به بعد از اینان به عنوان دستهء نخست یاد می کنم) به عنوان مهمترین سندی یاد می شود که نشان دهندهء نقش پر رنگ رهبری در شکل گیری تقلب انتخاباتی است.
تحلیل گرانی که احمدی نژاد را عامل و آمر تقلب می شمارند و رهبری را همراه( دستهء دوم)، بر این باورند که پیام بعد ازظهر 23 خرداد پاتکی بود به مصاحبهء مطبوعاتی شب 22 خرداد موسوی که اعلان می داشت که هر نتیجه ای غیر از پیروزی وی، به منزلهء تقلب در امر انتخابات است. انتخاب رنگی برای کمپین انتخاباتی موسوی، هشدارهای فراوان وقوع تقلب انتخاباتی از سوی رهبران اصلاح طلب در پیش از ایام انتخابات، نامهء شدید اللحن هاشمی به رهبری، مصاحبهء میرحسین موسوی در آخرین ساعات رأی گیری، رهبری را برآن داشت تا برای پیش گیری از وقوع حادثه ای که همهء نشانه های انقلاب نارنجی اوکراین را با خود به همراه داشت، وارد عمل گردد و پیامی صادر نماید تا به زعم خویش، عده ای از روی عشق رهبری، عده ای از روی ولایت پذیری و برخی هم از ترس اوین و پیامدهای آن، از اطراف جریانی پراکنده گردند که اگر رخ دهد، همانی می شود که در 25 خرداد شد.

24 و 25 خرداد
هرچند که وارد شدن رهبری به نفع محمود احمدی نژاد و عدم تمکین موسوی از رأی رهبری را می توان از جمله علت های ریزش بدنهء اجتماعی جنبش سبز به خیابانها دانست، اما انکارناپذیرترین عامل عصیان و خشم جوانان سبزپوش، سخنانی بود که در نخستین روزهای پس از انتخابات، یکی پس از دیگری بر زبان احمدی نژاد جاری می گشت.
احمدی نژاد فاتح انتخابات بود و موسوی مغلوب بزرگ. آنکه باید بر طبل جنگ می کوبید و از هر وسیله ای برای تهییج افکار عمومی بهره می جست موسوی بود و آنکه می بایست آرامش و ثبات را به جامعه بر گرداند و فضا را مساعد تحبیب قلوب می گرداند احمدی نژاد. اما نخستین روزهای پس از انتخابات، آنچه شنیده می شد، حیرت آورترین تعابیری بود که احمدی نژاد با تحقیرآمیزترین جملات نثار طرفداران جنبش سبز می کرد.
در واقع احمدی نژاد برای شعله ورتر کردن آتش اعتراضات همه کار کرد. چه آن زمان که مخالفان معترض را کمتر از رأی دهندگان یک صندوق اخذ رأی قلمداد کرد و چه آن زمان که بدون اخذ مجوز از وزارت کشوری که زیر مجموعهء خود وی بود، در عصر 24 خرداد در میدان ولی عصر جشن پیروزی برپا کرد. در همان روز شال سبز بر گردن خویش نهاد و مخالفانش را خس و خاشاک قلمداد کرد. در یک کلام، احمدی نژاد، یک تنه، همهء رشته های عقلای نظام را پنبه کرد.
رهبری در 23 خرداد هزینه ای پرداخت از برای رخ ندادن 25 خرداد. اما سخنان احمدی نژاد در روزهای 23 و 24 خرداد، هم هزینهء آن سخنان را بر دوش رهبری نهاد و هم بدنه و رهبران جنبش را برای شکل گیری 25 خرداد ترغیب کرد. چه عاملی سبب این همه بلاهت از سوی ریاست قوهء مجریه بود؟
طرفداران دستهء نخست، چون از تفسیر این همه تناقض در بالاترین سطح نظام عاجزند، لذا از این سخنان با نام "سخنان نا بخردانهء رئیس جمهوری نادان" یاد می کنند. و ترجیح می دهند تا احمدی نژاد را همچون 8 سال گذشته، فردی نادان و کم خرد قلمداد کنند.
اما طرفداران دستهء دوم، سخنان فوق را یک رفتار آگاهانه و عامدانه از سوی احمدی نژاد می دانند. چرا؟
4 سال سناریو نویسی احمدی نژاد و گوشزد کردن وقوع انقلاب مخملی توسط اصلاح طلبان، به رهبری و نهادهای تحت نظر وی، تنها به یک پردهء دیگر نیاز داشت. آن هم چیزی نبود، جز وقوع انقلاب مخملی.
رفتارهای پیشگیرانهء عقلای جناح محافظه کار برای کنترل و مهار بحران، چیزی نبود که مطلوب احمدی نژاد باشد. وی تقلب در انتخابات را به عریان ترین روش به انجام نرسانده بود که فقط جامهء ریاست جمهوری بر تن کند. او حذف همهء نیروهای اصلاح طلب را از پیکرهء نظام خواهان بود. بهانهء این حذف چیزی نبود جز صف کشی آنان در برابر نظام و رهبری و گذر از همهء خطوط قرمز نظام. حال اگر آنان خود مشتاق صف کشی نبودند، این آقای رئیس جمهور بود که با داغ تر کردن تنور اعتراضات خیابانی بازی را به جایی کشانید که می خواست. عصر 25 خرداد، حتی خوش بین ترین اصولگرای نظام نیز، دیگر وقوع انقلاب مخملی را جدی گرفته بود.

نماز جمعهء 29 خرداد
حکایت حمایت رهبری از محمود احمدی نژاد، در آن روز تاریخی، به تفصیل در نوشتهء پیشین آورده شد. مهمترین نقدی که طرفداران دستهء نخست به نوشتهء پیشین وارد می دانند این است که حمایت بی قید و شرط رهبری از احمدی نژاد و انتخابات گذشته، با آن همه شدت و حدت، بیش از آنکه دلالت بر یک همراهی از روی اجبار باشد، نشان از آمریت رهبری در جریان کودتا دارد.
من به شخصه معتقدم که دلایل آمر نبودن رهبری و همراهی وی آنهم از روی اجبار، از دل نماز جمعهء 29 خرداد، قابل استخراج نیست. تعیین دقیق نقش رهبری در وقایع انتخابات، به بررسی دقیق حوادث پیش و پس از انتخابات و مجموعه بزرگی از سخنرانی ها و کنشهای رهبری با شخصیت های برجستهء نظام است. نکتهء مهم نماز جمعهء 29 خرداد، این است چه رهبر آمر باشد و چه همراهی که از نیمهء راه به این داستان پیوسته، در آن روز تاریخی باید همانی را می گفت که گفت. چرا؟

درسی از تاریخ
آن روزها که عمروعاص با ابوموسی اشعری بر سر میز حکمیت نشسته بود، مهمترین نکته ای که از ذهنش گذشت، عزل علی و معاویه از خلافت و خواندن خطبهء خلافت به نام خود بود. نکته ای که هرگز از دید معاویه پنهان نماند. اما همان روزها که معاویه، عمروعاص را خائنی بیش قلمداد نمی کرد، هرگز مالک اشتر را به جای وی منصوب نکرد! بلکه با گماردن مراقب و تهدید و تطمیع، سعی در مهار و بهره گیری از پتانسیل این وزیر کاردان داشت.
محمود احمدی نژاد برای رهبر امروز ایران، در بدترین حالت، همان عمر و عاص است برای معاویه. به همان دلیل که معاویه، مالک را جانشین عمروعاص نکرد، رهبری هم چاره ای جز تقویت جایگاه احمدی نژاد نداشت. آیا برای تقابل با اصلاح طلبانی که عزمشان برای بازگشت به حاکمیت جزم بود، اصولگرایان مهره ای بهتر از احمدی نژاد در کیسه داشتند؟
کنار گذاردن احمدی نژاد، در حکم پاره کردن برگ برندهء اصولگرایان بود. از این رو حفظ و مهار احمدی نژاد، کاری به مراتب عقلانی تر از کنار گذاردن وی و سپردن میدان به دست اصلاح طلبان بود.

سوالات دیگری که کمتر بدان پرداخته می شود این است که در صورتی که رهبری از طریق شورای نگهبان، تقلب و ابطال انتخابات را می پذیرفت، واکنش متقلبین به این موضع گیری چه بود؟ همان ها که با پیچیده ترین روشها، چنین تقلب عظیمی را سازمان داده بودند، آیا اعتراف به وقوع تقلب نموده و از محضر ملت حلالیت می طلبیدند؟ آیا به پشتوانهء همان هایی که این تقلب امکان اجرایی یافت، مقاومت و ایجاد اختلال در بالاترین سطوح حاکمیت کاری دشوار بود؟ آیا پذیرش تقلب و محاکمهء همهء عواملی که در شکل گیری این تقلب دخیل بودند، چیزی از اصولگرایان باقی می گذارد؟
با توجه به سوالات فوق، حتی در صورت آمر نبودن رهبری، آیا سخنان 29 خرداد وی، امری غیر عقلانی بود؟

هاشمی رفسنجانی، حقیقتی انکار ناپذیر
عملکرد و تعامل هاشمی با احمدی نژاد و رهبری، همان پاشنهء آشیلی است که سست بودن بنای تحلیل گران دستهء نخست را هویدا می سازد.
وقتی که مبنا را بر آمر بودن رهبری و عامل بودن احمدی نژاد بگذاریم، پس از بررسی نگاه هاشمی به مقولهء انتخابات و رصد کردن رویدادهایی چون، نماز جمعهء 26 تیر، عدم حضور هاشمی در جلسهء تنفیذ ریاست جمهوری، حضور هاشمی در نماز عید فطر آن هم پشت سر رهبری، حمایت از رهبری در اجلاس خبرگان و هجمه های فراوان به احمدی نژاد، دچار تناقضات فراوان می گردیم. چون در دریایی از تناقضات دست و پا می زنیم، تحلیل های ضد و نقیض می دهیم. از یک سو عدم حضور هاشمی در جاسهء تنفیذ را به تقابل هاشمی و نظام تعبیر می کنیم و با دیدن حضور هاشمی در نماز عید فطر، آن هم پشت سر رهبری، از سازش هاشمی و معاملات پشت پرده سخن می گوییم. از نماز جمعهء 26 تیر حماسه می سازیم و از عملکرد هاشمی در اجلاس خبرگان، اظهار انزجار می کنیم. و در نهایت هم رفتار هاشمی را ضد و نقیض می دانیم.
حال آنکه، همهء رفتار هاشمی گواه این مهم است که مقصر و مسئول همهء وقایع اخیر را احمدی نژاد می شناسد و لاغیر. در تمام یک سال گذشته، هاشمی با زیرکی مثال زدنی به دام بازی کودتاچیان نیافتد و هرگز خود را در تقابل با رهبری قرار نداد. حتی آن روز که رهبری از ترجیح احمدی نژاد بر هاشمی سخن می راند، باز هم هاشمی، هوشمندانه، نوک پیکان تهاجمات خویش را ذره ای از سوی احمدی نژاد به رهبری برنگرداند. همین تمرکز هاشمی بر مرز بندی با احمدی نژاد(نماز 26 تیر و عدم حضور در جلسهء تنفیذ ریاست جمهوری) در عین تقویت جایگاه رهبری(نماز عید فطر)، سبب گشت تا کودتاچیان بدانند که بدون فتح سنگر هاشمی، حتی یک قدم هم از اینجا پیش تر نخواهند رفت. از همین رو، در طول 9 ماه گذشته، مهمترین هدف گذاری کودتاچیان، حول محور هاشمی و خاندانش متمرکز بود. هدفی که به خوبی نشان می داد که هاشمی برخلاف فضای غالب بر جنبش سبز، به درستی بازیگران اصلی کودتا را رصد کرده و راه حل این بحران را ایجاد فاصله ما بین رهبری و احمدی نژاد و تقابل با اصولگرایی افراطی می داند.

سال 89
قطع ید اصولگرایی افراطی، اولین و آخرین راه بحران است. دو قطبی شدن فضای حاکم بر ایران 88 (جنبش سبز و مخالفانش)، سبب در هم تنیده گشتن اصولگرایی افراطی و محافظه کاران سنتی گشت. مهمترین وظیفهء جنبش سبز در سال 89، تبیین مرز این دو جریان است. عملی که در طول یک سال گذشته، تنها از سوی هاشمی و برخی از رهبران جنبش سبز مطرح گشت اما از سوی بدنهء اجتماعی جنبش سبز اقبال چندانی نیافت.
اصولگرایی افراطی، با مصون ماندن از همین خط کشی، همچون انگلی در دل محافظه کاران سنتی در حال رشد است. یارگیری از دل محافظه کاران سنتی، تحکیم پایه های اقتصادی و ایجاد یک بدنهء موثر اجتماعی، تحرکات این روزهای جریان اصولگرایان افراطی است که در مقیاس میکروسکوپی در حال شکل گیری است و همچون فساد یک قطعه گوشت با چشم غیر مسلح قابل رویت نیست و تنها از تحلیل نتایج آن قابل ارزیابی است.
علیرغم بر ملا گشتن نیت کودتاچیان، از آنجا که نیروهای مادی آنان، به نسبت اصلاح طلبان(به علت موج عظیم بازداشت ها و خروج تقریبی از حاکمیت) و محافظه کاران سنتی(به علت بحران مشروعیت و تزلزل جایگاه رهبری) دچار کمترین خسارت گشته است، لذا خطر وقوع حادثه ای در آینده ای نزدیک، برای پی گیری کودتای ناکام 22 خرداد، احساس می گردد.
بازیگر ماندن اصلاح طلبان در حاکمیت!!! و موشکافی دقیق جریان های اصولگرا و تفکیک آنها از جمله راه حلهایی است که وقوع کودتای بنیادگرایان معاصر را به تعویق! می اندازد. برای محو کامل خطر استیلای بنیادگرایان معاصر، راه درازی در پیش است که بدون شک نحستین پلهء آن فهم درست نخبگان سیاسی ما از آرایش جدید نیروهای سیاسی و تغییر پارادایم حاکم بر جامعه است.

راه دشوار مسیح

2010-03-25T00:45:00.000-07:00

هدف از این نوشته، رهانیدن مسیح از برزخ ماکان و ندا نیست که خود ژورنالیست قهاری است و بهتر از هر کس می تواند گلیمش را از آب بیرون کشد. آنچه مرا به نوشتن این سطور وا داشت، راه دشوار کسانی چون مسیح علی نژاد در مواجهه با جامعه ای است که ناموسش از نان شب مهمتر و غیرت مردانش نهفته در یک جای تن خواهر و مادرش.
در فاصلهء چند ساعت، سوژهء ایران به تعطیلی عید رفته و خالی از خبر، می شود کاسپین ماکان که به اعتبارنامزد ندا بودن، به اسراییل می رود و ....
مسیح علی نژاد هم همچون هر روزنامه گار دیگری به تفبیح این کار مبادرت می ورزد اما مضاف بر این، یک ایمیل خاک گرفته را از دفترچهء خاطراتش به بیرون می کشد که نشان دهندهء گفته ای از خواهر نداست با این مضمون که ماکان دوست سابق ندا بوده و نه نامزد ندا.
پاسخ اینکه در این بزنگاه، نامزد بودن یا نبودن ماکان را به رخش کشیدن، کار پسندیده ای بوده یا خیر، باشد با خود مسیح. اما بدون شک آن ایمیل ساخته و پرداختهء ذهن مسیح نبود. مسیح روزنامه نگار تازه کار و بی نام و نشانی نیست که از انعکاس خبر دروغ و تکذیبش توسط بستگان ندا نهراسد. این همه آبرو و اسم و رسم را هم از سر راه به دست نیاورده که یک شبه به بادش دهد. تنها یک احتمال می رفت و آن هم این بود که این ایمیل از اساس جعلی باشد و مسیح را فریفته باشند. که وقتی خواهر ندا می گوید که آن ایمیل را نوشته ولی این طور نبوده و فلان طور بوده، این احتمال هم منتفی است.
پس از دیدگاه ناظری چون من، تردیدی در صداقت مسیح نیست. اما...
اما آنچه که در این بین مایهء تعجب من گشت، غفلت مسیح و دست کم گرفتن سنت ها و باورهای رسوخ کرده در تار و پود جامعهء زن ستیز ایران است. او که خود از دل همین جامعهء سنت زدهء ایران به بیرون آمده، او که به جبر همین ملاحظات، هنوز نتوانسته در دنیای غرب، خود را از بند آن حجابی که گویا اعتقادی بدان ندارد، برهاند، او که خط به خط داستان زن ایرانی و حقوق پایمال گشته اش را از بر است، چگونه نمی داند که واژهء دوست پسر، هنوز هم در نزد میلیونها پدر و مادر ایرانی، واژه ای قبیح است.
چگونه نمی داند که مادر ایرانی، از شنیدن آنکه دختر از دنیا رفته اش، دست در گردن پسری دارد و آن پسر دوستی بیش نبوده، سرافکنده و شرمسار است.
چگونه نمی داند که برای مادر و پدر ایرانی، نامزد خواندن همین ماکانی که از استخوانهای ندا، دو پله یکی بالا می رود، شرافتمندانه تر از عبارت "دوست پسر سابق" است.
چگونه نمی داند که اگر زنان ایرانی، چون خواهر و مادر ندا، همدل و همراه مسیح بودند، دیگر نه این روسری بر سرشان بود و نه ارث و دیه شان نصف و حق طلاقشان با قیم و حاکم شرع و باکرگی سند نجابت و متانتشان.
درست یا غلط، ندا سمبل جنبش ماست و مادرش زخم دیده. هدف نمک پاشیدن بر این زخم نیست. اما مسیح زنده است. اگر ثمرهء این روزهای سراسر دروغ و فریب، سلاخی کسانی چون مسیح باشد، این راه صعب العبور به نیمه هم نمی رسد. ندا از میان ما رفت. داستان کاسپین ماکان و اسراییل رفتنش، زود تر از آنچه که تصور شود، به فراموشی می رود. اما مسیح ها می مانند.
کسانی چون مسیح می مانند و زنان ایران زمین. آنها می مانند و باورهای مندرسی که عزم تغییر ندارند. آنها می مانند و حقوق مسلمی که به زیرچرخهای ارابهء "سنت" مدفون گشته اند. آنها می مانند و راه دشوار آزادی.

کودتاچی ناکام و رهبر کارآزموده

2010-03-22T14:13:00.000-07:00

پررنگ ترین نوشته هایی که این روزها ماحصل 9 ماه نبرد ملت و حاکمیت را به تصویر می کشند، حکایت از این دارد که همهء بلوای انتخابات 22 خرداد و حوادث قبل و بعد آن، ریشه در بحث جانشین رهبری دارد. نکتهء تاریک و پرتناقض این تحلیل ها، آنجاست که مغز متفکر و تصمیم گیرندهء اصلی تقلب در انتخابات و حوادث پس از آن را، رهبری نظام می دانند.
اگر بپذیریم که محور بحث ها، بحث جانشین رهبری بوده، بدون شک ذینفع اصلی این داستان رهبر آینده و همهء کسانی است که قرار است در زمان ولایت او، عهده دار قدرت گردند، نه شخص رهبر فعلی. به همین دلیل به ظاهر ساده می توان دریافت که اگر هم رهبر فعلی، سودای انتخاب جانشینی مناسب برای خود در سر داشته باشد، هرگز آن را به بهای بدنامی خود و هتک حرمت های فراوان در سطح جامعه و تنزل خود در سطح یک حزب سیاسی، نمی ستاند و اصولا اگر قرار بود که رهبری برای انتخاب جانشین خود، دولت و مجلس را یک دست نموده و اصلاح طلبان را قلع و قمع کند و هاشمی را از سمت های خود برکنار کند، پس آن همه زحمت و تلاش برای یک دست کردن و مهره چینی در مجلس خبرگان از برای چه بود؟ مگر نه این است که خبرگان رهبری و همهء نهادهای نظلمی، انتظامی و قضایی، گوش به فرمان رهبری هستند؟
بنا به دلایلی که در این نوشتار خواهد آمد، نگارنده بر این عقیده است که حتی اکر بلوا بر سر جانشینی رهبر باشد، مرکز ثقل فرماندهی کودتاچیان، چیزی حوالی همان جایی است که احمدی نژاد و دوستانش ایستاده اند و نه بیت رهبری.

موسوی، اصلاح طلب اصولگرا

خاتمی رفت و موسوی آمد، تا اصولگرایان و رهبری با دیدن نخست وزیر امام، هم او که خود را اصلاح طلب اصولگرا می خواند، به این باور برسند که اصلاح طلبان سر جنگ با کسی ندارند و نه به قصد براندازی آماده اند و نه تغییر قانون اساسی و نه تغییر رهبری و همهء آمال و آرزوهایشان قدری اصلاح است آن هم در چارچوب قانون اساسی و نجات دادن کشور از دست ماجراجویی به نام احمدی نژاد. اما بیت رهبری در محاصرهء تحلیل گران دولت و افراطیون جناح راست بود. از یک سو خطر انقلاب مخملی و آشوب های خیابانی پیاپی به رهبری گوشزد می شد و از سوی دیگر اصولگرایان افراطی با اقدامات خود، زمینه شکل گیری آن را فراهم می ساختند. نامهء سرگشادهء هاشمی به رهبری، اعلام نگرانی های مکرر اصلاح طلبان از وقوع تقلب و به خیابان کشیده شدن هواداران موسوی آن هم به رنگ سبز، سندهایی بود که احمدی نژاد و دوستان یکی پس از دیگری برای اثبات سناریوی خود بر روی میز رهبری قرار می دادند. نمایشنامه نویسی احمدی نژاد و دوستان تنها به یک پردهء دیگر نیاز داشت. آن هم وقوع واقعه ای بود که مدتها خطرش را گوشزد کرده بودند. و آن چیزی نبود جز پدیده ای به نام انقلاب مخملی.

تقلب عریان

داستان 22 خرداد و نتایج باور نکردنی آن بر کسی پوشیده نیست. تقلب عریان همان چیزی بود که عدم تمکین موسوی و اصلاح طلبان و به میدان آمدن سبز پوشان را ناگزیر می ساخت. آیا دیگر تردیدی برای رهبری نظام در درستی نظریهء وقوع انقلاب مخملی از سوی اصلاح طلبان باقی مانده بود؟
شاید نخستین نماز جمعهء پس از انتخابات، مهمترین لحظات عمر رهبری ایران بود، که می بایست با اتخاذ سخت ترین تصمیم زندگی خود، تاریخی ترین سخنرانی عمر خویش را ایراد کند. سخنانی که یک ایران، انتظار شنیدنش را می کشید.
تصمیم رهبر، حمایت از احمدی نژاد با علم به وقوع تقلب انتخاباتی بود. اما نه از آن رو که خود طراح تقلب بود.
در بازی شطرنج زمانی می رسد که شطرنج باز مجبور به انجام حرکتی خاص می گردد، مجبور بودن شطرنج باز هرگز به معنای پذیرش باخت نیست. شطرنج باز در هنگام وقوع حرکت اجباری، سعی در سپری کردن آن حرکت و کشاندن بازی به سمتی دارد که با ترمیم آرایش نیروهای خود، نبض بازی را به دست گیرد.
نماز جمعهء 29 خرداد، همان لحظهء تاریخی بود. حمایت رهبری از احمدی نژاد یک اجبار بود و نه یک انتخاب. اجباری که به لطف بازی ظریف و بی نقص مدیریت کودتا حاصل گشته بود.
رهبری می دانست که پذیرش تقلب در انتخابات و ابطال آن و به ریاست رساندن موسوی، هرگز تعبیر کنندهء درایت رهبری در نزد مردم نمی گشت، بلکه نشان دهندهء تسلیم رهبری در برابر راهپیمایی عظیم 25 خرداد بود. اگر بپذیریم که پیروزی اصلاح طلبان در انتخابات و بازگشتشان به قدرت، کابوس آن شبهای رهبری بوده است، به طریق اولی می توان دریافت که ابطال انتخابات و فراهم کردن بازگشت موسوی به قدرت، به پشتوانه جنبش عظیم سبز، موسوی را بدل به قدرتی غیر قابل مهار می ساخت که در هر بزنگاهی، تهدید کشاندن مردم به خیابانها همچون شمشیری بر سر رهبر و اصولگرایان سنگینی می کرد.
از سوی دیگر انتخاب احمدی نژاد متقلب، خالی از خطر نبود. وقوع تقلب عظیم انتخاباتی، از پس 4 سال اتهام زنی و پرونده سازی و سناریو نویسی، نشان از اجرای طرحی داشت، که هزینهء کشاندن کشور به مرز فروپاشی، گواهی از عظمت و بزرگی آن طرح می داد.
اما به هر سو، انتخاب احمدی نژاد کم خطرتر بود. بودن احمدی نژاد در جبههء اصولگرایی و بر تن داشتن جامهء ولایت مداری، هر چند در ظاهر، عواملی بود که امکان مهار وی را در آینده به کمک سایر اصولگرایان وفادار به رهبری، میسرتر می ساخت .
انتخاب سومی هم بود. عدم موضع گیری صریح و بی طرف ماندن حداقل برای مدتی، راه حلی بود که بدون شک در آن لحظات پر تلاطم از ذهن رهبری گذشت. اما ماحصل بی طرف ماندن رهبری، تلویحا به معنای تأیید وقوع تقلب بود. اعلان بی طرفی که گواهی از بی شهامتی و یا بی صداقتی رهبر از بیان واقعیت می داد، به طرفداران جنبش سبز جرأت تکرار 25 خردادهای دیگری عطا می کرد که در صورت وقوع، سقوط دولت احمدی نژاد اجتناب ناپذیر می نمود. سقوطی که شاید این بار گریبان رهبر بی صداقت و بی شهامت را نیز می گرفت و نظام را تا سرحد سقوط پیش می برد. فی الواقع، در راه حل اول و سوم، سقوط دولت احمدی نژاد قطعی بود. تفاوت در این بود که در صورت حمایت رهبری از موسوی، احتمالا رهبری در حاشیهء امنیت قرار می گرفت اما در صورت بی طرفی، رهبر به سرنوشتی مشابه احمدی نژاد دچار می گشت. بی تردید، اتخاذ موضع بی طرفی، بدترین تصمیمی بود که می توانست از سوی رهبر اتخاذ گردد.
و این چنین بود که محمود، انتخاب رهبری شد.

تقابل جنبش سبز و رهبری

احمدی نژاد که نیک می دانست که این بازی نقطهء برگشت ندارد، در همان روزهای نخست بلوای انتخاباتی، حذف و دستگیری همهء نیروهای مخالف خود را خواستار شد. کودتای چند مرحله ای احمدی نژاد، بدون حذف کامل اصلاح طلبان و جریان وابسته به هاشمی به مرحلهء بعد نمی رسید و چون سایر اصولگرایان را با خویش همراه نمی دید با سخنرانی هایی آتشین و بیان جملات تحقیرآمیز، به آتش این خرمن دامن زد تا شاید پای ورزی رهبران اصلاح طلب در مواضع خود، سبب سرکوب وسیع آنان گردد.
اما روزهای نخستین تابستان 88، دنیا به کام طراحان کودتا نبود. نوک تیز پیکان جنبش سبز احمدی نژاد را نشانه رفته بود. تردید ها در حوزهء علمیه و اردوی اصولگرایان به وفور دیده می شد. شاید اگر اوضاع بدین منوال سپری می گشت، طرح نه موسوی و نه احمدی نژاد و آمدن اصولگرایی معتدل تر به میدان، امکان بررسی می یافت. اما نماز جمعهء 26 تیر هاشمی و راهپیمایی روز قدس در 27 شهریور، بازی را به سمتی دیگر برد.
تیم سایبری کودتا، با بهره گیری از همهء ابزارهای اطلاعاتی و امنیتی خود، با انعکاس وسیع تصاویر نماز گزارانی که خواندن نماز جماعت را نمی دانند و بزرگنمایی شعارهای ضد رهبری و ضد نظام در فضای مجازی، از یک سو پروندهء، خاک گرفتهء انقلاب مخملی را احیا نمود و در نزد همهء اصولگرایان و مراجع قم، جنبش سبز را جنبشی ضد دین، ضد رهبری و ضد نظام به تصویر کشید و با یکسان سازی سرنوشت خود با سرنوشت نظام، بقای خویش را بقای نظام دانست و از سوی دیگر نوک پیکان جنبش سبز را از سمت خود به سمت رهبری حرکت داد با این امید که مواجههء مستقیم جنبش سبز و رهبری، زمینه ساز سرکوب کامل آنان از سوی دستگاه قضایی و امنیتی تحت فرمان رهبری گردد.

مهار احمدی نژاد

اینجا همان جایی بود که رهبری نشان داد که از رسم ملک داری به نیکی آگاه است. عدم سرکوب کامل جنبش سبز و عدم بازداشت رهبران آن و عدم برکناری هاشمی از ریاست مجمع تشخیص مصلحت، نه از آن رو بود که دل در گرو آنان داشت و نه به واسطهء واهمه از پشتوانهء مردمی آنان. بلکه از آن جهت بود که وجود این نیروها را برای برقراری توازن قوا لازم می دید. وقتی که احمدی نژاد در جریان معاون اولی مشایی برای نامهء رهبری تره هم خرد نکرد، تا جایی که رهبری ناچار به انتشار آن نامه گردید، وی دانست که فراهم نمودن امکان یکه تازی احمدی نژاد، همان چیزی است که باید از آن پرهیز کرد.
فاتح میدان حذف رهبران جنبش سبز و به زندان افکندنشان و عزل هاشمی، نه رهبری که احمدی نژادی بود که وعدهء به پایین کشیدن غارتگران و افشای مافیا و به سقف چسباندن سر مخالفان را داده بود. رهبری می دانست که قدرت بی حد و حصر و میدان بی مخالف همان چیزی است که باید از دست محمود دور باشد. از همین رو اصلاح طلبانی ضعیف اما نه در قدرت و هاشمی نصف و نیمه با حفظ همهء سمت های خود و احمدی نژاد رییس جمهور اما درگیر با دو نیروی فوق، بهترین مدل توازن قوا از سوی رهبری بود.
احمدی نژاد که همه تلاشهای خود را از دست رفته می دید، تمام نیروی خود را برای قرار دادن رهبری در یک حرکت اجباری دیگر و متقاعد ساختن وی برای سرکوب کامل جنبش سبز، متمرکز نمود.

پروژهء عصر عاشورا

حوادث عصر عاشورا، پیش از آنکه معلول کثرت و قدرت نیروهای جنبش سبز باشد، محصول تیم امنیتی- اطلاعاتی کودتاچیان بود. حضور کم تعداد و سوال برانگیز نیروهای امنیتی، آن هم در روزی که جنبش سبز ماهها انتظارش را می کشید، تحریک مردم توسط همین نیروهای اندک امنیتی، خشونت عریان بر علیه مردم، نظیر زیر گرفتن یک نفر با ماشین نیروی انتظامی، وقوع حوادث مشکوکی چون آتش زدن تکیه عزاداری، واژگون کردن ماشین پلیس، اشغال کیوسک کلانتری، پتانسیل لازم را برای شکل گیری بزرگترین شانتاژ خبری بر علیه جنبش سبز، فراهم کرد.
نخستین عکسهایی و فیلم هایی که از واقعهء عاشورا به دنیا مخابره می شد، محاصرهء نیروهای ضد شورش توسط مردم، آتش زدن موتورهای پلیس و باتوم کشیدن از دست ماموران امنیتی بود.
دیگر پیش بینی روزهای پس از عاشورا کار دشواری نبود. بزرگترین هجمهء خبری صدا و سیما بر علیه جنبش سبز، تحریک نیروهای مذهبی بر علیه جنبش و به کار گیری تمام رسانه های خبری و ابزارهای دولتی برای شکل گیری راهپیمایی 9 دی.
سخنران راهپیمایی سازماندهی شدهء 9 دی، با خشم و کینه، وعدهء سرکوب همهء سران جنبش سبز را چاشنی سخنان سرشار از فحاشی خود کرد. خشم انقلابی سازمان یافته در حال شعله کشیدن بود. شعار مرگ بر موسوی و خاتمی از تریبون رسمی راهپیمایی به گوش می رسید. روزهای پس از راهپیمایی 9 دی، روزهای سخن گفتن از اجرای بند میم وصیت نامهء امام بود. بازیگران میدان کودتا، لحظه به لحظه، عرصه را بر همهء ارگانهای تحت امر رهبری تنگ تر می کردند. عصیان اصولگرایی افراطی می رفت تا رهبری را در آچمزی دیگر قرار دهد.
اما آنکه از 9 دی بهرهء لازم را برگرفت نه احمدی نژاد که رهبری بود. 11 روز بعد، درست همان روزهایی که احمدی نژاد می رفت تا به نیک بخت ترین کودتاچی معاصر بدل گردد، همان روزهایی که همهء گمانه زنی ها بر بازداشت رهبران جنبش سبز بود، بازی به گونه ای دیگر رقم خورد.
همان رهبری که در روزهایی نه چندان دور، رهبران جنبش سبز را از اردوگاه خواص به بیرون رانده بود، این بار در یک سخنرانی تاریخی، در سالگرد قیام 19 دی، همهء نقشه های احمدی نژاد را نقش بر آب کرد.
سخترانی آتشینی که بعدها دستمایهء نماهنگ معروف " أین عمار" گشت، در میان خیل شعارهای خشم آلود حاضران که شاید چشم انتظار شنیدن فرمان قتل رهبران جنبش سبز بودند، در میانهء راه تغییر مسیر داد و همه را به اطاعت از مر قانون فرا خواند و هر گونه عمل خارج از چارچوب قانونی را کمک به دشمن دانست. و تاکید کرد که "ورود افرادی که شأن و مسئولیت قانونی ندارند، قضایا را خراب می کند".
بلوای اجرای بند میم وصیت نامهء امام به خاموشی گرایید. حسینیان، استعفای نمایشی خود را از مجلس پس گرفت. اعدامها به دو تن که آنها هم بازداشت شدگان پیش از انتخابات بودند، تقلیل یافت. دیگر کودتاچی شکست را پذیرفته بود.

سخنرانی 20 دی رهبری، پایان رویاهای محمود احمدی نژاد، برای فتح بی درد سر و تمام و کمال میدان سیاست بود. اجرای کودتای احمدی نژاد و دوستان برای مدتی نا معلوم به تعویق افتاد. دیگر خبری از حرکت اجباری و روزهای دشوار خرداد 88 نبود. ابتکار عمل از دست محمود به درآمده و به دست رهبر افتاده بود. پس از تعیین تکلیف رهبری با اصولگرایان افراطی، مسئولان امنیتی، به بازی موش و گربه با جنبش سبز پایان داده و تصمیم به مهار کامل اعتراضات خیابانی گرفتند. راهپیمایی 22 بهمن با یک راهپیمایی مهندسی شده، مهار شد. آرایش نیروهای سیاسی ثبات نسبی یافت. خطر بازگشت اصلاح طلبان به حکومت تا مدتی مرتفع شد. جریان روشنفکری و عقبهء نظری اصلاح طلبان به شدت سرکوب شد. جایگاه هاشمی علیرغم بقا در سمت های خود، تضعیف شد و اصول گرایی افراطی حداقل برای مدتی به مهار درآمد.

برندگان و بازندگان

در کوتاه مدت، بلوای سال 88 هیچ فاتح مطلقی نداشت. تمامی ساختار سیاسی و مدنی جامعه، آسیب دید. علیرغم آنکه در جریان 9 ماه کشمکش، هالهء تقدسی که در طی سالیان، پیرامون ولایت فقیه تنیده گشته بود، در هم شکست، اما به سبب مدیریتی که شخص ولی فقیه در طول این 9 ماه اعمال کرد، بدون شک بازندهء اصلی این داستان نه رهبر که اصولگرایی افراطی بود که از پوسته خویش به درآمد اما به مراد نرسید.
از آن سو جریان وابسته به هاشمی بیش از گذشته تضعیف گشت اما توانست بقای خویش را بیمه کند. ساختار سیاسی احزاب اصلاح طلب، با آسیب جدی مواجه گشت. نظریهء اصلاح طلبی در چارچوب قوانین و رویه های موجود با چالش جدی مواجه شد. فضای فعالیت برای افراطیون هر دو جناح فراهم تر گشت و بدنهء اجتماعی اصلاحات، هزینهء گزافی پرداخت نمود.
اما در بلند مدت، رهبری با دردسرهای فراوانی از برای حفظ این توازن شکنندهء سیاسی روبروست. اصولگرایی افراطی مترصد یک فرصت دیگر است. اصلاح طلبان درصدد بازسازی ساختار ویران شدهء خویش و جایگزین کردن نیروهایی به جای ژنرال های زندانی گشتهء خویشند.
شاید بتوان گفت که امیدوارکننده ترین چشم انداز از آن جنبش سبز است. که به بهای هزینه هایی که در 9 ماه پرداخت نمود، امروز صاحب هویتی است، که به پشتوانهء آن، هنرمندان ، نویسندگان ، روشنفکران و دانشگاهیان را در دامان خویش گرد آورده. سرمایه ای بی نظیر که نوید دگرگونی های عظیمی را در فضای حاکم بر جامعهء ایران می دهد.
9 ماه منازعات سیاسی در بالاترین سطوح حاکمیت، امکان رشد و باروری جنبشی را فراهم ساخت که به رغم دنباله رو بودنش در 9 ماه گذشته، آینده ای روشن و تأثیر گذار را در معادلات آیندهء سیاست ایران وعده می دهد.

پی نوشت:
1-بدون شک مهمترین نقدی که به این نوشته وارد است پررنگ دیدن منازعات سیاسی در لایه های قدرت و کم رنگ دیدن و دنباله رو بودن جنبش اجتماعی سبز در قالب اعتراضات خیابانی است. واقعیت این است که در جامعه ای که فاقد احزاب فراگیر است و در فضایی که امکان سازماندهی تشکیلاتی فراهم نیست، اعتراضات خیابانی تنها تاکتیک هایی مقطعی برای بهره گیری از قدرت چانه زنی بیشترند و استفادهء افراطی از آنان، بی هدف، هزینه دار و گاها دارای اثری وارونه اند، همان طور که در عاشورا شاهدش بودیم. لذا دنباله رو دیدن اعتراضات خیابانی از تحولات لایه های فوقانی قدرت، تحلیلی دور از واقعیت نیست.
2- در طول 9 ماه گذشته، وقایع فراوان دیگری رخ داده است که از ذکر آنها به دلیل طولانی شدن این نوشته خودداری ورزیدم. وقایعی نظیر حضور هاشمی در نماز عید فطر رهبری، استعفای نمایشی حسینیان از نمایندگی مجلس(فشار روانی اصولگرایی افراطی)، دعوت از اصلاح طلبان در برنامه های صدا و سیمای تحت امر رهبری در قالب برنامهء رو به فردا(نشانه های عدم تمایل سرکوب کامل اصلاح طلبان پس از وقایع عاشورا علیرغم تمایل اصولگرایی افراطی) از جمله وقایعی است که در راستای تحلیل فوق قابل ارزیابی اند.

به یاد بازار ماهی فروشان

2010-03-17T09:52:00.000-07:00

نوشتن از بهار در سومین سال غربتی که نمی دانی انتهایش کجاست، آن هم برای چون منی که درد نوستالژی تا مغز استخوانم را می سوزاند، غم نامه ای می شود که خط به خط آن آرزوی قدم زدن در خیابانی را دارد که 30 سال از آن خاطره ساخته ام.
3 بهار است که بوی نم اتاقهای خانهء قدیمی، قدم زدن در زیر بارانهای شمال، عطر باقالی های دستفروش کنار خیابان، بوی تند سیر تازه و پیاده روی های بی هدف دربازار ماهی فروشان رشت، برایم آرزویی دست نیافتنی است.
یادش به خیر. شبهای عید، شبهای حکمرانی ماهی فروشانی بود که قرار بود سبزی پلوی شب عید ما را مزین به ماهی سفید کنند. سر تا سر بازار رشت مملو بود از حاکمان بی تاج و تختی که با یک زنبیل مملو از ماهی سفید، فاتحانه می نگریستند گیله مردی را که دست در جیب خالی از پول به این می اندیشید که از خریدن چه صرف نظر کند تا سفرهء شب عیدش خالی از ماهی سفید نباشد.
و من 3 بهار است که به یاد این روزها، زنده ام. اینک بهاری می رسد که بر خلاف 2 بهار قبلی، دیگر نمی دانم که تا کجای دنیا، باید به یاد ایران، به یاد تهران، به یاد رشت، به یاد تخت جمشید و به یاد آن میدان آزادی که شاهد آخرین وداع من با ایران بود، بنویسم.
در لحظهء تحویل سال، سفرهء هفت سینی را می نگرم که بوی غربت می دهد و گوش می سپارم به آخرین نفسهای سال کهنه و می دانم، می دانم که به یاد خواهم آورد، آخرین وداع مادرم را، خواهرم را، برادرم را و شاید هرگز به یاد نیاورم آخرین خاطرهء قدم زدنم را در بازار ماهی فروشان رشت .

اگر خاتمی مانده بود...

2010-03-14T17:38:00.000-07:00

یک سال پیش در چنین روزهایی، ایران بی تاب شنیدن یک خبر بود. نشانه ها دلالت بر انصراف خاتمی داشت. از سر و روی جوانان پویش دعوت از خاتمی غم می بارید. همگان نیک می دانستند که سید عزم رفتن دارد... و او رفت. سادگی رفتنش هرگز به سان سختی آمدنش نبود. رفت و ما را با هزار اما اگر و هزاران پرسش بی پاسخ تنها گذاشت. یک تصمیم به ظاهر کوچک، کشوری را به پهنای ایران به لرزه در آورد.
وقتی که در روزهای پرتلاطم خرداد 88، خیابانهای ایران به رنگ سبز درمی آمد، نخستین جمله ای که بر زبان هر اصلاح طلب جاری می شد، "به خیر گذشت" بود. دیگر کسی اشکهای بچه های ستاد 88 را در شبهای اسفند 87 به یاد نمی آورد. هر چه بود شور بود شادی. بوی طراوت، بوی آزادی. اما....
اما آن هنگام که سایه شوم تقلب، چون آواری بر سر ملت خراب شد، نخستین پرسشی که از ذهن هر اصلاح طلبی می گذشت این بود که اگر خاتمی مانده بود، چه می شد؟

در کشوری همچون ایران که در برگزاری انتخاباتش بیش از 1.5 میلیون نفر مشارکت دارند، در کشوری که نامزدهای انتخاباتی، هر یک از چنان پایگاهی در قدرت برخوردارند که حتی در سطح بالاترین رده های مسئولین کشور، رابطینی مطمئن در اختیار دارند، در مملکتی که همهء کاندیداها، ولو به صورت کج دار و مریض، ناظرانی در مراحل رأی گیری و رأی شماری در اختیار دارند، انجام یک تقلب وسیع چند میلیونی، آن هم بدون سر و صدا، امری محال است. در چنین ممالکی پروژهء تقلب زمانی کلید می خورد که درک متقلبین از آرا، یک انتخابات نزدیک و پایاپای باشد.
آن روز که ماندن در قدرت به هرقیمت، سرلوحهء شعار آقایان شد، آن روز که پروژهء تقلب روی میز احمدی نژاد و دوستان قرار گرفت، بدون شک در نخستین گام، مدیران درگیر این مأموریت خطیر، امکان سنجی این طرح را مورد بررسی قرار داده اند.
اعلام کاندیداتوری خاتمی، و به تبع آن نخستین سفرهای استانی وی به شیراز و یاسوج و استقبال بی نظیر مردم از رئیس جمهور 8 سالهء خود، چنان وحشتی در دل محافظه کاران افکند، که چارهء کار را در نرسیدن خاتمی به کارزار انتخابات دیدند. تردید ندارم که موجی که خاتمی در بهمن 87 به راه انداخت تا خرداد 88 به چنان طوفانی بدل می گشت که ابله ترین مدیر دولت احمدی نژاد هم به زیر بار خفت تقلب در انتخابات نمی رفت. بدون شک طرح تقلب در انتخابات در برابر خاتمی در همان نخستین مراحل طرح از سوی تمامی مدیران ارشد نظام مردود گشت. لذا دو راه بیشتر پیش پای اصولگرایان نبود، یا می بایست مملکت را دو دستی تقدیم اصلاح طلبان می کردند و یا همهء تلاش خویش را معطوف نیامدن خاتمی می ساختند.
وقتی که تهدید و ارعاب و طرح احتمال رد صلاحیت و پیش بینی ترور خاتمی نتوانست وی را از ادامهء مسیر منصرف سازد، تنها شانس رفتن خاتمی، آمدن موسوی شد.
زمین گرد است و چرخ بازیگر هم با کسی تعارف ندارد. همان ها که 12 سال، همه کار کردند که پای موسوی به صحنهء انتخابات باز نگردد، این بار ترفندها به کار بستند و پیغام ها بردند و چراغ سبزها نشان دادند ورهبر به منزل پدر موسوی رفت تا شاید موسوی بیاید تا خاتمی نیاید که موسوی آمد و خاتمی هم رفت به همین سادگی.
آمدن موسوی همان و سکوت اصولگرایان همان. شمشیرها در غلاف رفت نه از آن رو که دل با موسوی داشتند بلکه از آن جهت که موسوی همانی بود که باید باشد. این طرف تردید بود و هیاهو. پویشی ها غمگین، هشتاد و هشتی ها عصبانی، احزاب اصلاح طلب سردرگم، خاتمی مضطرب از عدم اجماع. کروبی در شیپور اصلاح طلبی می دمید و هر روز رادیکال تر از دیروز و موسوی اصلاح طلبی بود که به اصول رجعت می کرد. اصولگرایان نظاره گر این همه تشتت و احمدی نژاد در حال مهندسی انتخابات.
موسوی به سان اسب تروایی می مانست که از سوی اصولگرایان به اصلاح طلبان پیشکش گشته بود و اصلاح طلبان در یک بازی خود ساخته به دام افتاده بودند. شواهد و قرائن گواهی می داد که موسوی بلیط شکست اصلاح طلبان است.
نظر سنجی ها از رأی نزدیک 3 کاندید با قدری برتری برای احمدی نژاد حکایت داشت. دیدار موسوی از شهر اهواز با استقبال اندک مردم همراه شد. خبرهایی از آمدن کاندیدی جدید به عرصهء انتخابات به گوش می رسید. اندک اندک، پروژهء تقلب در انتخابات، قابل بررسی می گشت.
واپسین روزهای فروردین، تمام نظرسنجی ها گواهی می داد که هیچ کاندیدی حائز 50 درصد آرا نیست. عزل و نصب ها آغاز شد. ستاد انتخابات کشور، لحظه به لحظه، رنگ و بوی تقلب به خود می گرفت. زبان ها به اعتراض باز شد. هشدارها از هر سو شنیده می شد. اما عزم دولتیان جزم بود.
وقتی که در واپسین روزهای اردی بهشت سید محمد خاتمی، پا به پای موسوی به برنامه های تبلیغاتی وی می رفت، وقتی که احزاب اصلاح طلب، یکی پس از دیگری به اردوی موسوی می پیوستند، وقتی که مردم از دو راهی موسوی- کروبی می گذشتند و برای به زیر کشیدن احمدی نژاد، رأی خود را به نام موسوی می نوشتند، وقتی که تهران سبزترین روزهای تاریخ خود را سپری می کرد، شک ندارم که تردید سر تا پای مدیران دولت خدمتگذار را فرا گرفت. شاید اگر احمدی نژاد خود ذینفع این بازی نبود، در واپسین لحظات از خیر این بازی پر خطر می گذشت. اما جاه طلبی مفرط وی نمی گذاشت تا به کمتر از فتحی 23 میلیونی راضی باشد تا به زعم خود هم موسوی را به زیر کشیده باشد و هم رکورد خاتمی را.
هر موجود ذی شعوری می دانست که که علیرغم همهء عزل و نصب ها، ساختار برگزاری انتخابات ایران به گونه ای است که تقلب در انتخاباتی که یکی برتری محسوسی به دیگران دارد، بدل به یک افتضاح سیاسی می گردد اما معجزهء هزارهء سوم از برای بقای خود، همهء حیثیت نظام را به پای میز قماری کشاند که هیچ شانسی برای پیروزیش متصور نبود.
در طول این 9 ماه بارها و بارها حوادث این یک سال را از نظر گذراندم و هر بار بیشتر از پیش به این نکته رسیدم که در صورت ماندن خاتمی، طرح تقلب در انتخابات حتی به مرجلهء بحث هم نمی رسید. اما در اینکه خاتمی اگر عزم ماندن می کرد، به خود انتخابات می رسید یا نه، هیچ اطمینانی ندارم.

رسانه های جنبش سبز در قبضهء کودتا

2010-03-12T13:28:00.000-08:00

فیلتر کردن وبسایت های اصلاح طلب، قطع اس ام اس های موبایل، پایین آوردن سرعت اینترنت، سانسور روزنامه های در حال چاپ و بازداشت چند چهرهء شاخص و تأثیر گذار همهء توانی بود که کودتاچیان در فاصلهء 48 ساعت به کار بستند تا فردای تقلبشان در رأی گیری، شاهد شکل گیری هیچ اعتراضی در سطح کشور نباشند. چرا که خلاء اطلاعاتی و بی خبری محض از تحولات پر شتاب روزهای پس از انتخابات، شرط لازم و کافی برای خفه کردن هر اعتراضی در نطفه بود.

انقلاب سایبری

اما ضربه از جایی وارد آمد که کودتاچیان تصورش را هم نمی کردند. دهها شبکهء سراسری، از تلفن و موبایل و اس ام اس گرفته تا ایمیل و فیس بوک و تویتر و یوتیوب و فرندفید، در سراتاسر دنیا، به سرعت برق و باد فعال شد و نقشی را برعهده گرفت که شاید هرگز سازندگانشان بدان نیاندیشیده بودند. صدها هزار ایرانی در سرتاسر جهان با بهره گیری از شبکه هایی که کنترلش دور از دسترس حاکمان کودتا بود، نه تنها خلاء رسانه های معدوم شده اصلاح طلبان را پر نمودند، بلکه در بسیج نیروهای جنبش سبز چنان نظمی را به تصویر کشیدند که کودتاچیان حیرت زده دریافتند که از وجود چه پدیدهء دهشتناکی غفلت ورزیده بودند.
اوج قدرت نمایی این شبکه ها، راهپیمایی پرشکوه 25 خرداد بود که در یک نبرد نفس گیر 24 ساعته، همهء رسانه های کودتا را مغلوب قدرت خود ساختند. رسانه های کودتا و در رأس آنان صدا و سیما، ظرف 24 ساعت، همه کار کردند که پای مردم به خیابانها نرسد. از ارعاب و تهدید گرفته تا نقل قول کذب از طرف موسوی مبنی بر لغو راهپیمایی و ....
اما در فضایی که هر 5 دقیقه یک خبر تولید میشد و در روزهایی که نسبت شایعات به اخبار صحیح 10 به 1 بود، صدها هزار ایرانی در پای کامپیوترهای خود با سرعتی فراتر از نور به فیلتر کردن اخبار و انعکاس آنان اهتمام ورزیدند و عملا با دست خالی به جنگ رسانه های میلیاردی کودتا رفتند.
شاید بتوان گفت که از فردای انتخابات تا نماز جمعهء تاریخی هاشمی رفسنجانی، همین شبکه های نوظهور، با تلاشی خستگی ناپذیر، عملا دستگاه پر طمطراق کودتا را زمین گیر ساختند. اما... اما از آنجا که تهدیدها، همیشه پتانسیل بدل گشتن به فرصت ها را دارا می باشند، پس از گذشت چند ماه، در بر پاشنهء دیگری چرخید.

بیانیهء 11 میرحسین موسوی

شاید میر حسین موسوی نخستین کسی بود که به نقش تحسین برانگیز شبکه های اجتماعی در شکل گیری جنبش سبز اشاره کرد. وی با علم به محدود شدن فعالیت احزاب اصلاح طلب و وجود خلایی انکار ناپذیر در امر سازماندهی نیروهای جنبش سبز، تنها راهکار موجود را گسترش شبکه های اجتماعی و بسط آن در همهء لایه های اجتماع دانست. در واقع موسوی جنبش سبز را مشتمل بر هزاران شبکهء محلی می دید که از دهها طریق، پیوندی نا گسستنی با یکدیگر به تصویر کشیدند و هر عضو این جنبش را همچون یکی از درایه های ماتریسی می دید که علاوه بر وظیفهء گسترش این شبکه، نقش آگاهی بخشی و انتقال اطلاعات به دیگر درایه های این ماتریس را داراست.
اشکال مدل ترسیمی موسوی در بیانیه 11 در این بود که از معرفی منبع تغذیهء این شبکه غفلت ورزید و شاید هم محدودیت های امنیتی مانع از آن شد که شخص یا گروه یا حزبی را به عنوان مرجع ذیصلاح و مورد وثوق رهبران جنبش سبز معرفی گردد تا تدوین استراتژی های بلند مدت و کوتاه مدت و ارائه تاکتیک های مقطعی، سمت و سویی مشخص به خود بگیرد. و از چند پاره گشتن این شبکه ها و فرسایش نیروهای آنها ممانعت گردد. همین نکتهء به ظاهر کم اهمیت، پاشنهء آشیل جنبش سبز شد.

نقطهء آسیب پذیر شبکه های اجتماعی

شبکهء بزرگ جنبش سبز که در نخستین روزهای خود استحکامی فراتر از یک شبکه کووالانسی از خود به نمایش گذاشت، اندک اندک در برابر پرسشهایی بی پاسخ قرار گرفت. پرسشهایی نظیر:
1- چه فرد یا گروهی صلاحیت تزریق و انتشار اخبار و اطلاعات را به این شبکه ها داراست؟
2- انتخاب چه راهبردی تقویت کنندهء استحکام این شبکه هاست؟ و حرکت در چه مسیری این شبکه های منسجم را چند پاره می سازد؟
3- اتخاذ چه تاکتیک هایی متناسب با پتانسیل این جنبش است؟
و سوالاتی دیگر از این دست.
هر چند که موسوی در بیانیه شمارهء 11 به بخشی از این سوالات پاسخ گفت ولی همچنان تعیین گروههایی صاحب صلاحیت برای بارگذاری اخبار و اطلاعات در این شبکه ها، مجهول ماند. همین عدم شفافیت در اعلان رسمی رهبران و مراجع ذیصلاح ارائه کنندهء تاکتیک های مبارزه، زمینه ساز شکل گیری این نظریه گشت که همان شبکه های اجتماعی، خود عهده دار نقش راهبری جنبش نیز باشند. و این شروع داستان بود.

آغاز حرکت تیم اطلاعاتی-امنیتی کودتا برای از هم گسستن این شبکه ها

پس از چند ماه سرگردانی و پریشانی، کودتاچیان با بهره گیری از کارشناسانی مجرب، ارزیابی جامعی از نقاط قوت و ضعف و مسیر حرکت این شبکه ها به دست آوردند.
در نخستین گام همهء سرچشمه های اطلاعاتی این شبکه ها را که در روزهای نخست وظیفهء خبر رسانی به همهء اجزاء این شبکه ها را برعهده داشتند، شناسایی شدند و یکی پس از دیگری به زندان افتادند. گام بعدی نوبت به زندان افکندن همهء آنهایی بود که توان سازماندهی و توسعهء کمی و کیفی این شبکه ها را دارا بودند.
پس از آنکه جنبش برخی از نیروهای سازماندهی کننده و منابع موثق اطلاعاتی خود را از دست داد، افت جنبش به لحاظ کمی و کیفی قابل پیش بینی بود، لذا دولت کودتا در گام سوم با نفوذ در همین شبکه های مجازی و ترویج و بزرگنمایی شعار رهبریت جنبش به دست مردم و دنباله رو بودن موسوی و دیگر رهبران از مردم و اصرار فراوان بر خودجوش بودن این جنبش فاصله ای محسوس ما بین رهبران و بدنهء جنبش سبز پدید آورد.

پس از چند ماه چیزی که از این شبکه های عظیم باقی مانده بود، خیل عظیم مردمی بود که بسیاری از آنان تحلیل گران حرفه ای دنیای سیاست نبودند و از توان لازم برای مقابله با بازی های پیچیدهء امنیتی برخوردار نبودند. دیگر فضا به سادگی روزهای نخست نبود. از یک سو اپوزسیون برانداز و خشونت طلب که از ابتدا همراه و هم مسیر جنبش سبز نبود، نقاب را به کناری افکنده بود و فرمان خشونت صادر می کرد و با همهء توان سعی در نفوذ در این شبکه ها و قبضهء آنان داشت، و از سوی دیگر این دولت کودتا بود که با نقاب انقلابی گری دست در دست خشونت طلبان خارج نشین، تخم نفاق و تفرقه می پاشید وهمهء اهتمام خود را صرف ایجاد فاصلهء بیشتر بین رهبران و بدنهء جنبش می کرد برای این مهم از دو روش بهره می گرفت.

1- ارائهء اخبار و تحلیلهایی با شکل و شمایلی رادیکال و تزریق آنها در شبکه های اطلاع رسانی جنبش سبز، با هدف دور کردن جنبش از مسیر مبارزهء بدون خشونت و ایجاد شکاف و چند دستگی و فرسایش نیروهای جنبش سبز
2- رصد کردن اخبار و تحلیل هایی که تأمین کنندهء هدف های بند فوق باشند از طرف برخی از افراد منتسب به جنیش سبز و کمک به انتشار آنان در داخل این شبکه ها. تحلیل هایی که در حالت عادی توسط خود اعضای این شبکه معدوم و فیلتر میشد، به کمک دوپینگ نیروهای امنیتی، وزن و اعتباری یافته و به نگاه غالب این شبکه ها بدل می گشتند.

در این فضای مغشوش، نیروهای مردمی جنبش به دلیل طولانی شدن مبارزه و عدم دستیابی به دستاوردهای کوتاه مدت کم رمق گشته، قسمت اعظم اصلاح طلبان به زندان افتاده و بخشی دیگر دچار خودسانسوری گشتند. نتیجهء قهری این وقایع افتادن بخش عظیم شبکه های اطلاع رسانی جنبش سبز به دست افراطیون برانداز و افراطیون حاکم بود که در یک توافق نا نوشته مرکز ثقل این شبکه ها را به سمت نیروهای رادیکال برانداز هدایت می کردند. پر واضح است که در این بلبشو بازار کسی پیروز است که هم از پول و امکانات فراوانی برای سازماندهی برخوردار است و هم از حاشیهء امنیت.
هدف ترسیم چهره ای خشن و غیر عقلانی از جنبش سبز بود. پیروزی کودتاچیان در دور کردن جنبش از چهره ای بود که در 25 خرداد از خود به نمایش گذاشت. نقطه اوج این تلاش، فضای حاکم بر این شبکه های مجازی در فاصلهء بین عاشورا و 22 بهمن بود که با ترسیمی هخا گونه از فضای سیاسی ایران، سعی در این داشتند که حرکت به سمت خشونت را تنها راه پیش پای چنبش سبز نشان دهند. تلاش برای سوق دادن جنبش سبز به سمت آکسیون نهایی و عدم تحقق آن و رساندن جنبش به پایان کار، تمام پروژهء کودتاچیان بود که خط به خط به اجرا درآمد. عصر 22 بهمن تیم سایبری دولت کودتا، لبخند پیروزی بر لب داشت.

چارهء کار

واقعیت این است که این شبکه ها تنها در بزنگاههای تاریخی و به صورت کوتاه مدت می توانند به عنوان جایگزین مناسبی برای رسانه های معدوم شدهء جنیش سبز عمل نمایند. آن هم در صورتی که ارتباط واضحی بین این شبکه ها و رهبران جنبش برقرار باشد و گرنه تبدیل به ابزاری می گردند در دست حکومت کودتا.
به دلیل فقر اطلاعاتی فراوان این شبکه ها، تنها راه پیش روی جنبش سبز برای ترمیم و باز سازی این شبکه ها، ایجاد یک مرجع هماهنگ کننده می باشد که هم گام و همراه رهبران جنبش سبز گام بردارد. شاید بتوان نتیجه گیری کرد که راه اندازی یک شبکهء تلوزیونی ماهواره ای، اولین و آخرین راه پیش روی رهبران جنبش است. یادمان باشد که حفظ یک شبکه به مراتب دشوارتر از ایجاد آن است.

سلام بر تاج اصلاحات

2010-03-11T10:54:00.000-08:00

سلام بر مصطفی. سلام بر تاج اصلاحات. سلام بر تو که ترجمان مردانگی بودی. سلام بر اسوهء مقاومت. سلام بر مجاهد خستگی ناپذیر.
در عجبم که شاگردان مدرسهء مجاهدین انقلاب اسلامی در محضر کدام استاد، مبارزه در راه عقیده را تلمذ نموده اند که دیروز آرمین و آغاجری و امروز تاج زاده و نبوی و فردا نامدارانی دیگر، تمامیت خواهان سنگدل دخمه های بازجویی را انگشت به دهان کرده اند.
سلام بر تو که حاصل 9 ماه حبس وانفرادی و تحقیر یارانت، تنها سند حقارت بازجویانت شد. مشعوفم که قدم در راهی گذارده ام که پرچمدارش چون تو هستی. نیکبختم که در جنبشی نفس می کشم که نمادش تاج زاده ها و نبوی ها و موسوی ها و خاتمی هاست.
9 ماه با زمزمه های شبانهء همسرت، گریستیم و دیشب با خنده های مستانهء تو و یارانت در نخستین ساعات آزادی،خندیدیم.
می دانیم، می دانیم که گریبان می درند همانان که سلطان دخمه های مخوف و تاریک اوینند. و تاب خنده های خورشید ندارند که شب پرستان را با نور چه کار؟
قدمت مبارک و خجسته باد که جنبش سبز بی تاب آمدنت بود.

دهه 80، دههء انحطاط روشنفکران ایرانی

2010-03-10T11:00:00.000-08:00

در همهء جوامع دنیا و در همهء دورانها، روشنفکران، منابع ارتزاق سیاست مدارانند. آنهایی که جامهء سیاست به تن می کنند، مبانی نظری خود را برای ادارهء جامعه از اندیشه هایی وام می گیرند که روشنفکران جامعه تولید و توزیع می نمایند. از سوی دیگر از آنجا که روشنفکران در بیان و اظهار عقاید خود، منافع فردی و جناحی ندارند، بیش از سیاست مداران مورد وثوق جامعه می باشند و به واسطهء پیروان و طرفدارانی که دارند، به نوعی منشاء مقبولیت و مشروعیت سیاست مداران در جامعه نیز می باشند.
در ایران، حداقل در 100 سال گذشته، رد پای فراوانی از روشنفکران هر عصر در تحولات همان دوره به وضوح به چشم می رسد. لذا همان طور که در حرکتمان در مسیر کسب آزادی و عدالت، مدیون روشنفکرانیم، نخستین مسببان دوره های انحطاط و عقب گردهای تاریخی نیز روشنفکرانند.
پیش از آنکه دل خوش باشیم به جنبشی سبز که آرمانش همچون 100 سال گذشته آزادی است و برابری و پیش از آنکه زبان به تحسین باز کنیم از پرورش نسلی چنین آگاه که ستم ستمکاران را برنتابیده و به پا خواسته است، بد نیست تا نگاهی به رد پای روشنفکرانمان بیاندازیم در ظهور پدیده ای کم نظیر به نام "محمود احمدی نژاد". پدیده ای که به لطف ظهورش، دیگر نه انتخاباتی برایمان باقی مانده و نه سیاست مداری زندان نرفته. هزینهء دهها کشته، صدها اخراجی از استاد و دانشجو، هزاران زندانی، مطبوعاتی سانسور شده، کتابهایی بی مجوز، افتصادی ویران، پولهایی به تاراج رفته و... به حدی است که طرح یک سوال را ضروری می سازد که روشنفکران دههء 80 چه تلاشی نموده اند برای در امان ماندن ایران از ظهور چنین پدیدهء شومی.

آن زمان که در انتخابات دومین دورهء شوراهای شهر و روستا، مجلس اصلاحات، به عنوان متولی برگزار کردن این انتخابات، آزاد ترین انتخابات پس از انقلاب را به تصویر کشید، کسی به خواب هم نمیدید که تهران بزرگ با مشارکت تنها 500 هزار نفر، رأی به شورایی دهد که شهردارش محمود احمدی نژاد باشد. سال 81 شاید به نوعی آغاز انحطاط روشنفکرانی بود که نمی دانستند با تئوریزه کردن نظریهء "تحریم" در دل آزاد ترین انتخابات نظام، عملا نظریهء "مانع بودن نظارت استصوابی" را بلا موضوع می کنند.
در همان روزها کم نبودند کسانی که به هر طریقی هشدار می دادند که صدای پای فاشیست ها به گوش می رسد، اما در همهمهء اسم های پر طمطراقی که آن روزها از بی فایده بودن شرکت در انتخابات سخن می گفتند، بی اثر شدند و تنها تبدیل به برگهایی گشتند از برای ثبت در تاریخ.
در فاصلهء 4 هفته به انتخابات سال 84 نشریه عصر نو در تاریخ 31 اردی بهشت سال 84 با درج مطلبی شرایط و مقتضیات روی کار آمدن فاشیست ها را برشمرد و با قیاس آن با شرایط آن روزهای ایران نوید روی کار آمدن فاشیستهایی را داد که در همهء تاریخ آرام و بی صدا بر سر کار می آیند.در آن مطلب می خوانیم:

«فاشيسم در جوامعي گسترش مي‌يابد كه نخبگان سنتي حاكم در برابر دگرگونيهاي اجتناب ناپذير اجتماعي كه زمينه‌‌ساز پيدايش انواع اندیشه‌ها، ارزش‌ها، نهاد‌ها و نيروهاست، احساس درماندگي مي‌كنند. به عبارت ديگر آنان، در جوامعي رشد مي‌كنند كه طبقات يا قشرهاي محافظه‌كار قديمي هنوز قدرتمندند، اما در اثر دگرگوني‌هاي پرشتاب و مدرن اجتماعي، در معرض تهديد قرار گرفته‌اند.»

«محافظه‌كاران سنتي نه تروريست‌اند و نه توتاليتر، اما فاشيسم با سوء استفاده از هراس و نارضايتي آنان و با تكيه بر اراده، انضباط، خشونت و سخت‌كوشي، رضايت و يا دست كم سكوت محافظه‌كاران سنتي را جلب مي‌كند تا ارعاب را نهادينه و كنترل‌هاي همه جانبه را توجيه نمايد. رعب و وحشتي كه فاشيست‌ها براي حفظ ارزش‌ها و منافع محافظه‌كاران لازم مي‌خوانند.»

در فاصلهء یک هفته به انتخابات سال 84 بهنود نوشت که فاشیست ها با ساز و دهل نمی آیند اما در سوی دیگر اسم های پر رنگ تری بودند خوش خیالانه با القای غیر قابل یازگشت بودن دستاوردهای 8 سالهء اصلاحات از قهر سیاسی سخن می راندند.
احمد زیدآبادی، اکبر گنجی، شیرین عبادی و... نامهای کوچکی نبودند که هریک از نگاهی یا از ضرورت عدم شرکت در انتخابات و یا از بی فایده بودن شرکت در انتخابات سخن می راندند.
دههء 80، دهه ای بود که به واقع سیاست مداران ایران زمین چندین گام پیش تر از روشنفکران، مقتضیات روز را درک نموده و آگاهانه از پارادایم شیفتی سخن می راندند که لحظه به لحظه ایران به سمت پرتگاهی می برد که جمهوریت نظام را بلا موضوع کند و این همان چیزی بود که می بایست از سوی روشنفکران به سیاست مداران گوشزد می شد.
اما سالهای 81 تا 88 پر است از نظریه پردازی روشنفکرانی سیاست زده که گاها در سطح نیروی یک حزب سیاسی تنزل درجه می دادند. برخی شان در سال 88 تغییر رویه دادند و برخی دیگر هم چنان بر طبل تحریم کوفتند تا فاشیست هایی کم سر و صدا اما بسیار پر مدعا بی هیچ زحمتی بر اریکهء قدرت تکیه زنند.
اکبر گنجی درآستانهء انتخابات سال 84، به مدت یک هفته از زندان به مرخصی آمد، تا با استفاده از محبوبیت آن روزهای خود و با اعلام نظریهء تحریم انتخابات، بخشی از آرای دکتر معین را بکاهد. وی نه تنها حاضر نشد که مسئولیت خود را در آن انتخابات نزدیک و پایاپای بپذیرد، بلکه در انتخابات سال 88 همچنان از تحریم سخن راند و بی فایده بودن انتخابات در نظام سلطانی.
وقتی که عنایت فانی-خبرنگار بی بی سی- از اکبر گنجی دربارهء اشتباه بودن توصیه به عدم شرکت در انتخابات می پرسد، گنجی در پاسخ می گوید:
«اگر صرفا می خواهيم در انتخاباتی متقلبانه شرکت کنيم و به رژيم مشروعيت ببخشيم و بعد از تقلب هم هيچ عکس العملی نشان ندهيم، من قطعا مخالف شرکت در چنين انتخاباتی هستم. اما اگر شما از قبل اعلام کنيد که ما در اين انتخابات شرکت می کنيم، اما اگر تقلب شود ما به خيابان می آييم، من با اين شرکت موافق هستم.»
عمق مهمل بافی اکبر گنجی در پاسخ به این سوال به حدی است که حتم دارم خودش هم در بازبینی این جوابش به خنده می افتد. یعنی چون گنجی احتمال تقلب در انتخابات را می داده و حدسش بر این بوده که در صورت تقلب هیچ عکس العملی از سوی مردم مشاهده نمی گردد، لذا تحریم انتخابات را توصیه کرده تا در صورت پیروی مردم از نظریهء وی، احمدی نژاد بدون تقلب پیروز انتخابات گردد.
و گنجی پاسخ نمی دهد که دلیل تحریم انتخابات در سال 84 ترس از تقلب وزارت کشور خاتمی بوده؟
محسن سازگارا، مردی که خیلی دلش می خواهد سخنگوی جنبش سبز در آن سوی آبها باشد یکی دیگر از تحریمی های سال 84 و 88 بود. وی این روزها چنان عنوان "رئیس جمهور موسوی" را با غلظت به زبان می راند که اگر مردم به تبع وی انتخابات را تحریم می کردند، می بایست با همین غلظت از "رئیس جمهور احمدی نژاد" یاد می کرد.
شیرین عبادی که در سال 84 ماحصل پایورزی خود بر قهر سیاسی را پیروزی احمدی نژاد دید، با گفتن این جمله که " یک رئیس جمهور کم اختیار رفت و یک رئیس جمهور کم اختیار دیگر آمد" از خود رفع تکلیف کرد. اما شیرین عبادی زمانی که ماحصل 4 سال ریاست احمدی نژاد را با همهء وجود لمس کرد، دریافت که آن گاه که ردای ریاست جمهوری برتن بعضی ها بنشیند، گویا اختیارات به گونه ای دیگر تعریف می گردند. وی در سال 88 بی آنکه از عملکرد 4 سال گذشتهء خود اظهار پشیمانی کند، به کمپین انتخاباتی کروبی پیوست.
احمد زید آبادی و تشکل دفتر تحکیم وحدت از جمله کسانی بودند که در سال 84 در لباس تحریم بودند و در سال 88 در اردوی کروبی.
آن تحلیل به یاد ماندنی آقای زید آبادی که موسوی را انتخاب آقای خامنه ای می دانست هم برگ زرین دیگری بود که در روزهای انتخابات دست به دست طرفداران امروز کروبی و تحریمی های دیروز و امروز می گشت.
تحریمی های سال 84 و طرفداران کروبی در سال 88 چنان از شعارهای لیبرال منشانهء کروبی به شعف آمده بودند که به یاد نمی آوردند که آوانگارد ترین شعار کروبی، در حد درصد ناچیزی از برنامه های معین در 4 سال قبل هم نبود.
آنها در سال 84 در شرایطی دولت را به دست احمدی نژاد سپردند که معین از ارائه لایحهء عفو عمومی به مجلس سخن می راند و جبههء دموکراسی خواهی و حقوق بشر را وعده می داد و معاون اولش رضا خاتمی بود و قصدش استفاده از نیروهای ملی مذهبی در کابینه اش.
اما داستان سال 88 به گونه ای دیگر رقم خورد. روی آوردن مردم به موسوی، مبین این امر بود که ایرانیان با همهء وجود انحطاط روشنفکران دههء 80 را درک نموده اند. مردم ایران زمین نه تنها هیچ اقبالی به امثال گنجی ها نشان ندادند، بلکه حتی از کاندیدای پیشنهادی امثال زیدآبادی و عبادی و سروش هم رویگردان شدند. و در یک کلام محبوب ترین ایرانیان در نزد مردم، سیاست مداران اصلاح طلب گشتند و نه روشنفکران عقب مانده از جامعه.
امروز خون نداها و سهرابها بر زمین ریخته گشته از آن رو که روشنفکران ما 4 سال پیش نخواستند که به جای احمدی نژاد کسی چون معین سکان دار هدایت کشور گردد. صدها زندانی، هزاران اصلاح طلب آواره در سرتاسر دنیا، اقتصادی ویران و بازگشت از همهء دستاوردهای 8 سال اصلاحات که به قیمت جان کسانی چون سعید حجاریان حاصل گشته بود، تحفهء روشنفکرانی بود که فرقی بین احمدی نژاد و خاتمی نمی دیدند. شاید واژهء انحطاط ادا کنندهء حق مطلب برای کسانی که در وجب به وجب ویرانی کشور سهیمند، نباشد.
امروز که نهال جنبش سبز نیاز به آبیاری و مراقبت کسانی دارد که باید مبانی نظری این حرکت عظیم را تدوین و بارور کنند، نقد روشنفکران و صاحب نظرانی که بیشتر عادت به نقد کردن دارند تا نقد شدن، از اوجب واجبات است.
اگر روشنفکران و نخبگان جامعهء ما، مقتضیات امروز جامعه و پارادایم حاکم بر فضای سیاسی کشور را در نیابند، به جای آنکه پیشرو این جنبش عظیم گردند به مطرودانی بدل می گردند که تنها توان نظاره کردن امواج خروشان ملتی را دارند که از خلا نخبگان در رنج است و بی حاصل بر در و دیوار می کوبد.

باور کنید که موسوی یک بهانه است

2010-02-21T16:26:00.000-08:00

دوم خرداد 76 مردم به خاتمی رأی دادند، فقط به یک دلیل. آنهم این بود که می خواستند یک نه بزرگ به نظام بگویند و بس. اما چه کودن بود این خاتمی و شاید هم کمی فرصت طلب که فکر کرد که مردم به دنبال توسعه سیاسی و دموکراسی دینی و پیتزا یا قرمه سبزی هستند. مردم آمده بودند که بنویسند "نه به نظام" که چون شبیه "سید محمد" نوشته می شد، خاتمی خوانده شد.
اما این خاتمی فرصت طلب و بقیهء آخوند ها که گنجشک را رنگ کرده و به جای قناری می فروشند، خواستند با اصلاحات حکومتی شان این نظام را بیمه کنند. به همین خاطر کمی آزادی دادند تا نقش سوپاپ اطمینان این نظام را به خوبی ایفا کنند.
بعد از مدتی که خیانتشان کاملا برملا شد، این مردم به شدت سکولار و مخالف نظام و دموکراسی دینی، از اصلاحات رو برگرداندند و 8 سال بعد یک نه بزرگ به هاشمی غارتگر و کروبی مفت خور و معین اصلاحات چی گفتند و از بین 8 کاندیدا، به سراغ هالهء نوری رفتند که 4 سال بعدش، پس از آنکه نصف مملکت را چاپید و آبرو و حیثیت ایران و ایرانی رو به باد داد دوباره بساط انتخاباتی به پا شود و این مردم سکولار دور هم جمع شوند واین دفعه به زیر علم یک اصلاح طلب اصولگرایی گرد آیند تا یک نهء بزرگ دیگر به نظام و دموکراسی دینی بگویند و هالهء نور، تقلبی به پا کند و جنبش سبزی به خیابانها بیایند که در اعتراض به تقلب در انتخابات به دنبال همه چیز باشند جز تقلب در انتخابات.
بیایند و از جمهوری ایرانی سخن بگویند تا خداحافظی با دموکراسی دینی و جنبش سبزی که رهبر ندارد و مردم رهبرانش هستند و موسوی و کروبی به دنبال مردم می آیند و اسب تروایی که اگر اجرا نشد مقصرش جرس بود و مهاجرانی و سازش می کنند این رهبران جنبش سبز و چاقو دستهء خویش را نمی برد و مشکل این است که جنبش بی رهبر نمی شود و چه خوب است اگر مخملباف و سازگارا و نوری زاده قبول زحمت کنند تا مصدع اوقات پهلوی جان نگردیم و سروش از سکولاریسم سیاسی بگوید و گنجی از نظام سلطانی و هم چنان انتخابات تحریم است و جنبش سبز خوب اما براندازند این سبزی ها که اگر رأی نمی دادند، "نه" به مشروعیت نظام گفته بودند و حال که رأی دادند خواهان براندازی اند و... چه خوبند همهء آنهایی که روشن فکرند و دوستشان داریم که ای کاش بیشتر داشتیم از این گنجی ها و عبادی ها و مخمل باف و سازگارا
و سبزیها آمدند تا در اولین گام از همان کسی که دیروز به او رأی دادند تا رئیس جمهور شود، اما هالهء نور نگذاشت، گذر کنند و به دنبال همان سکولاریسم و جمهوری ایرانی باشند که یک روز به خاطرش به خاتمی رأی دادند و یک روز به یادش به هالهء نور. یک روز به نامش به موسوی رأی دادند و یک روز به اسمش از موسوی گذر کردند و چه مردم نجیبی هستند این ایرانیان و چه معنای فراخی دارد این سکولاریسم که شاید روزی به خاطرش به مصباح رأی دهند و فلاحیان و با همهء وجود فریاد برآورند که :
موسوی یک بهانه است
و صدالبته شک هم نکنید که مهمترین خواسته امروز جنبش سبز که مشتمل بر 98 درصد مردم ایران می باشند، سکولاریسم هست و جمهوری ایرانی.

پی نوشت: مطلب فوق انعکاس افکارانسانهای مغشوش و متوهمی است که مردم ایران را برانداز، سکولار و ضد حکومت دینی می شناسند. کسانی که استدلالهایشان در 3 پاراگراف، بیش از 30 بار نقیض یکدیگر است

عربدهء ولایت مداری از برای بقای تیغ استصواب

2010-02-20T08:25:00.000-08:00

آتش بارهای کیهان به راه افتاده اند. سرمقالهء روزنامهء کیهان در نخستین روز اسفند، بشارت دهندهء آن است که در روزهایی نه چندان دور، نظارت استصوابی شورای نگهبان، پس از 20 سال کشمکش آزادیخواهان و انحصار طلبان، توسط نهادی به چالش کشیده خواهد شد که هر چه کیهانیان و دوستانشان در این 20 سال به کار بستند، باز هم عاجز ماندند از فتح کامل آن.
مجمع تشخیص مصلحت نظام، همان نهادی است که گفته می شود این روزها طرحی در دست دارد که در صورت تصویب، به سلطهء 20 سالهء شورای نگهبان بر انتخابات پایان می بخشد. شورایی که در این 20 سال هر کاری کرد جز نظارت بر سلامت انتخابات.
از رد صلاحیت رقبای سیاسی تا مهندسی انتخابات، اخذ توبه نامه از رقبا و چماق ساختن آن در موقع لزوم، ابطال صندوق های رأی رقبایی که به هر نحو از فیلتر شورای نگهبان گذر کرده اند، جابجا کردن نفرات در انتخابات مجلس های گذشته، تنها گوشه هایی از عملکرد آیات عظامی بود که با این انتخابات آخر به اثبات رساندند که هنرهایشان را پایانی نیست.
هزل گویی این آیات معظم به جایی رسید که برای قلع و قمع رقبای انتخاباتی، هر که را که توان رد کردنش به بهانهء احراز عدم صلاحیت نبود، به بهانهء عدم احراز صلاحیت!! نابودش می کردند و کارزار انتخابات را به میدان شمع و گل و پروانه بدل می کردند و یک مشت کوتولهء سیاسی، بالماسکهء رقابت در انتخابات را به راه می انداختند و ثمره اش هم میشد مجلس هفتم و هشتم. که این آخری دیگر نوبری است در نوع خود که تاریخ ایران زمین از بدو مشروطهء تا کنون، ندیده چنین مجلس دست آموزی که چیزی نیستند جز پادوی همان هایی که سر کارشان آورده اند.
اینک چهارستون بدن کیهانیان به لرزه درآمده از شنیدن طرحی که از ثبت نام کنندگانش تنها التزام به قانون اساسی طلب می کند و اسلام را و کیهانیان نگرانند که چرا قرار است که اعتقاد به اصل مترقی ولایت فقیه و گل سرسبد اسلام به طور ویژه از فرم ثبت نام حذف گردد.
کیهانیان نیک می دانند که اگر تیغ نظارت استصوابی را از دستشان بگیری و اگر شورای نگهبانی نباشد که برایشان ترکیب انتخاباتی دستچین کند و اگر همهء کسانی که ملتزم به قانون و دین رسمی کشور می باشند از امکانی برابر برای رقابت برخوردار گردند، دیگر چگونه محفل نشینان طالبانی پایشان به خانهء ملت و ریاست جمهوری باز شود؟
جالب آنکه پایان این سرمقاله کیهان به هزلیاتی می رسد که نشان از فرط عصبانیت حسین شریعتمداری در نوشتن این مقاله دارد:

«بالاخره، ترديدي نيست كه اين طرح در همان صحن اصلي مجمع- با توجه به حضور افراد متعهد و هوشمند- رد خواهد شد و بر فرض تصويب، با مخالفت مجلس و شوراي نگهبان روبرو مي شود. ولي چرا بايد براي «هيچ» هزينه داد؟!»

آیا شریعتمداری نمی داند که مجمع تشخیص مصلحت نهادی فراتر و ناظر بر مجلس و شورای نگهبان است؟
آیا شریعتمداری نمی داند که شورای نگهبان و مجلس را توان مخالفت با مصوبهء تشخیص مصلحت نیست؟
روزهای آینده، فراوان خواهیم شنید صدای اعتراض تشنگان قدرتی که برای بقای تیغ استصواب، عربدهء ولایت مداری سر میدهند تا از کف نرود این کرسی های غصبی.

لینک این مطلب در بالاترین

استیصال و انحطاط پاسداران حریم ولایت

2010-02-16T18:40:00.000-08:00

26 اردی بهشت 88 نوشته ای خواندم از مسعود بهنود با عنوان "کار از دست آیبتا خارج شد". بهنود در این مقاله می نویسد:

«می گویند در سال های بعد از شهریور 20 که دیکتاتوری رفته و دموکراسی آمده بود آقا سیدضیا هم از فلسطین برگشته و خود دستگاهی به راه انداخته بود، نمایندگان مجلس و سیاست پیشه گان و ارباب جراید در قهوه فروشی آیبتا در چهارراه اسلامبول جمع می شدند و نقشه می کشیدند و گاه با همین نقشه کابینه ای [مثل کابینه صدر الاشراف] را سرنگون می کرد و گاه استیضاحی مطرح می شد و به این ترتیب مطابق قواعد معمول دموکراسی ها بر صحنه سیاسی اثر می گذاشتند. با آمدن سید ضیا و دایر شدن حزب اراده ملی، رضا آشتیانی زاده آقازاده سیاست پیشه و جسور، اصطلاحی را باب کرده بود که تعرض به بسیاری از ریزه کاری های سید داشت. هر وقت از نقشه های پارلمانتری و سیاسی کار بر نمی آمد می گفت کار از دست آیبتا خارج شده افتاد دست سرچمبک.

اشاره اش به مهدی ماست بند از بازار سرچمبک بود که دسته راه می انداخت، تظاهرات جور می کرد، روزنامه ای را وامی داشت که فحش های چاله میدانی بنویسد و زدوخوردی راه می انداخت و خلاصه کاری را جماعت فرنگی مآب قهوه خور آیبتا از عهده اش برنمی آمدند به فوت و فن مهدی ماست بند سرچمبک راه می افتاد. در این مواقع سید ضیا آدم می فرستاد دنبال آقا مهدی ماست بند.»

حالا این شده حکایت سینه چاکانی که آمده اند تا به زعم خویش حرمت از کف رفتهء ولایت را با مبتذل ترین روشها اعاده کنند. از باتوم به دست گرفتن و عربده کشی های خیابانی لباس شخصی ها خیری ندیدند، کار را به رجز خوانی های چاله میدانی و قمه کشی های قهوه خانه ای کشانده اند.
سیمای ضرغامی مستأصل از پخش صدها ساعت تئوری پردازی جنگ نرم و شبیخون فرنگی، راه حل بحران حاکمیت و جنبش سبز را در رجزخوانی جوانی می بیند که احتمالا با مدرکی نازل تر از دیپلم، با مبتذل ترین ادبیات، طرفداران جنبش سبز را به دعوای تن به تن در محله های جنوب شهر فرا می خواند.
داستان غم انگیز این جوان قداره بند و حاکمیتی که در قرن 21، بزرگترین معضل خویش را تعداد زیاد دانشجوهای علوم انسانی می داند، گواه این مهم است که بار دیگر زمام امور به دست سرچمبک ها افتاده است.

فیلم رجزخوانی یکی از پاسداران حریم ولایت

درسی از 22 بهمن 88

2010-02-12T01:17:00.000-08:00

یک جنبش اعتراضی بدون ارتباط درست و معنی دار با رهبران خود، جنبش نیست، چیزی در حد یک شورش کور خیابانی است که زودتر از آنچه که تصور شود به خاموشی می گراید. باید یاد بگیریم که جنبش، رهبر می خواهد، سخنگو می خواهد و اتفاقا هر کسی صلاحیت دارا بودن این عناوین را ندارد.
ماحصل شعار عوام پسندانهء "این جنبش رهبر ندارد و مردم راهبران این حرکت هستند" این شد که جنبش سبز صاحب دهها رهبر شد که بسیاری از آنان به دلیل هزاران کیلومتر دوری از مردم و به دلیل فقدان ارتباط درست و موثر با رهبران اصلی جنبش، چنان در محاسبات خود از توان جنبش ومخالفانش دچار توهم شدند که سخن از آکسیون نهایی در روزی به میان آوردند که ترافیک سنگین جاده های شمال، نشان از عزم جدی مردم برای تفرج در این روزهای تعطیل داشت و اراده ای برای به ثمر رساندن آکسیون نهایی نبود.
نتیجهء قهری بالا بردن سطح خواسته های جنبش، انتخاب روشهای پرهزینه، توجیه کردن خشونت به نام دفاع، ریزش فراوان نیروهایی بود که برای پرداخت هزینه در این جنبش، مرزی قائل هستند که محدودهء آن مرز، فقط به چشم کسانی می آید در میان این مردم زیسته باشند و نیازهای امروز جامعهء ایران را درک کرده باشند.
اگر در راهپیمایی 22 بهمن امسال به جای سخن گفتن از آکسیون نهایی و چند تکه کردن مردم و راندن آنها به سمت صدا و سیما و میدان آزادی و بیت رهبری و سرگردان کردن آنها در طول و عرض خیابان آزادی، همه را حول محل حضور رهبران جنبش گرد می آوردیم، جمعیتی داشتیم، منسجم، یکدل و یکصدا، که هم لرزه بر اندام حاکمان می انداخت و هم در فردای چانه زنی رهبران جنبش، برگ برندهء آنان محسوب می گشت.
اما وقتی که در این گردهمایی بزرگ، خاتمی در محاصرهء مخالفان، توان پیاده شدن از ماشینش را هم نمی یابد، وقتی که کروبی، به جای احاطه شدن توسط هوادارانش، به احاطهء گازهای اشک آور لباس شخصی ها در می آید، وقتی که موسوی در هیاهوی خیابانها، هوادارانش را نمی یابد، و در همان حال خبر از درگیرهای پراکنده از ونک و رویای اسب تروا در میدان آزادی و پرسه زدن هواداران در خیابان آزادی می رسد، ما را به این مهم می رساند صلاحیت سخنگویی و ارائهء تاکتیک برای جنبش سبز را به بد کسانی سپرده ایم.
وقتی که میرحسین موسوی از شرکت در راهپیمایی با حفظ هویت سخن می گوید، وقتی که همهء احزاب اصلاح طلب از به همراه آوردن نماد سبز سخن می گوید، وقتی که مهدی کروبی از حضور خود در میدان صادقیه خبر می دهد، این کدام مرجع ذیصلاح است که حامیان جنبش را به حضور در میدان آزادی با لباس بسیجیان و افسانهء اسب تروا فرا می خواند؟
این کدام مرجع ذیصلاح است که به خود حق ارائهء تاکتیکی می دهد که با همهء راهبردهای رهبران جنبش سبز در تنافر است؟
آیا در این بازار پر هیاهو، که هر کسی از هر سو خواهان کشاندن این جنبش به مسیر دلخواه خویش است، راه برای دستگاه اطلاعاتی کودتا فراهم تر نیست که با توجه به توان بالایش برای سازماندهی، در لباس جنبش سبز برایمان ارائه مسیر کند و فردای 22 بهمن به ریش همهء ما رهبران جنبش بخندد؟
آیا زمان آن نرسیده که به جای گوش سپردن به هر کس و نا کسی، سعی در یکدل و یکصدا کردن جنبش و کم کردن فاصلهء راهبران و بدنهء جنبش نماییم؟

از 22 خرداد تا 22 بهمن

2010-02-09T06:56:00.000-08:00

تهران در التهاب و اضطراب است. اگر گوش بسپاری، از میان برف و باران و ترافیک مرگ آور پایتخت، آنچه که می شنوی صدای طپش قلبهای سبزی است که می آیند تا بودنشان را فریاد کنند و حکومتیانی که می آیند تا سردی این زمستان به سبزی بهار نیانجامد.
تردید از سر تا پای همه می بارد. از یک سو سبزهایی را می بینی که برخی شان یک راهپیمایی سکوت اما بی شمار، همچون 25 خرداد را چون خاری در چشم حکومت می بینند که تا مدت مدیدی، بقا و حیات این جنبش را ضمانت می کند و برخی شان تکیه بر شعارهای رنگارنگی دارند که این روزها شنیده می شود از سوی هر رسانه ای که سهمی می خواهد و آرزویی دارد به قدمت 30 سال ناکامی و غربت نشینی.
از سوی دیگر حکومتیانی را می بینی که برخی شان در آرزوی سپردن این نهال نو پا به تیغ جلادان تشنهء خون، بر طبل خشونت و عصیان می کوبند و برخی شان در حیرتند از این درخت سبزی که هر چه بر آن تبر می کوبند تناورترش می بینند.
اما آنچه که در واپسین ساعات مانده به سبزترین بهمن انقلاب به چشم می رسد، تنگ تر شدن عرصهء حضور بر همهء کسانی است که در دو سوی این میدان بر طبل جنگ می کوبیدند.
دیگر از کسانی که تا همین چند روز پیش از قریب الوقوع بودن سقوط نظام و اشغال پادگانها و تسخیر صدا و سیما سخن می راندند، کمتر صدایی به گوش می رسد. از آن سو هم وعدهء ادامهء اعدامهای معترضان جنبش سبز در حال رنگ باختن است.
کسی چه می داند، شاید فردای 22 بهمن، دنیا به کام کسانی شود که 8 ماه تمام، سبز بودن و سبز ماندن را به زیبا ترین شکلش به تصویر کشیدند. کسانی که با مچ بند و شال و روسری و پیراهن سبز خود و با مهر سکوت بر لب، رساترین فریاد آزادیخواهان تاریخ را در برابر کسانی به تصویر می کشند، که با خشم و نفرت، بی شمار بودنمان را به نظاره می نشینند.
و تاریخ گواه است که آنان نیز روزی سر تعظیم به پیشگاه ملتی فرود می آورند که سرلوحهء شعارشان " ان الله مع الصابرین" است.

ما، 22 بهمن و سبز موسوی

2010-02-03T21:13:00.000-08:00

22 بهمن در راه است. برای اثبات بی شمار بودن خود، نیاز مند پرهیز از تشتتیم. برای نشان دادن قدرت خود، نیازمند دوری از تفرقه ایم. اگر هر کس برمداری بتازد و داعیهء رهبری کند و سعی در تحمیل رویاهای خود نماید، دیگر جنبش بی کران سبز نیستیم، جمعی معترضیم که آمده ایم به وزن و تعداد خود، سهم و جایگاه خویش را طلب کنیم.
اما زمان، زمان عرضهء خویشتن نیست. در نبرد با کسانی که هویت میلیونی جنبش سبز را به رسمیت نمی شناسند، خود محوری و چند دستگی، همان راز مرگ و نابودی است.
22 بهمن زمان وزن کشی و یارگیری احزاب سیاسی نیست. 22 بهمن زمان فریاد سبزترین جوانان این میهن است که می آیند تا زنده بودن و بی شمار بودن خویش را عرضه کنند. از این رو، حتی تکرار راهپیمایی سکوت 25 خرداد که با هزاران پوستر و نماد سبز همراه بود، همهء رویاهای کسانی که آرزوی مرگ و نابودی این جنبش را در سر می پرورانند، نقش بر آب می سازد.
ما هم چنان سبزیم و هم پیمان موسوی. ما هم چنان پایبند همان عهدی هستیم که 1 سال پیش با موسوی بستیم. 22 بهمن به خیابانها میاییم تا به حاکمیت کودتا نشان دهیم که توان چند پاره کردنمان را ندارد. میاییم تا نشان دهیم که 22 بهمن پایان جنبش سبز نیست که آغاز راه سبز امید است. میاییم تا نشان دهیم تا روزی که حاکمیت در برابر همهء خواسته های این ملت به زانو در نیاید از پا نمی نشینیم میاییم تا نشان دهیم که تنها راه حل این بحران و رسیدن کشور به سرمنزل آرامش، پذیرش ما، هویت ما و خواسته های ما در چارچوب بیانیه 17 موسوی است.
حضور سبز ما در خیابانهای ایران، نوید دهندهء طراوت و شادابی و سرزندگی کسانی است که می خواهند تا رویش جوانه های آزادی در این مرز و بوم، سبز باقی بمانند.
ما بی شماریم

آقای موسوی، پیام تسلیتتان را ندیدیم

2010-01-28T18:27:00.000-08:00

روزهء سکوت گرفته ای برادر؟ 2 جوان رعنای این مملکت پرپرشده و صدایی از تو نمی شنویم؟
اینها پیش مرگان جنبش سبز بودند. اینها رفتند تا هم کودتاچیان از سوی حامیانشان به بی عرضگی متهم نگردند و هم یک مو از سران اصلاح طلبان جنبش سبز کم نگردد.
قرعهء فال به نام این 2 تن افتاد که بی کس تر از آنان در این زمانه نبود. اقلا چیزی بگو تا بدانیم که درد تو کمتر از ما نیست. چیزی بگو تا مرهم مادر داغدیده شان باشد. چیزی بگو تا بدانیم مرز قانون مداری و قانون پذیری تو فرسنگها دورتر از پذیرش اعدام 2 جوان به جرم عضویت در انجمن پادشاهی است. چیزی بگو تا بدانیم که اعدام کسانی که همهء اعترافات جعلی شان، کارهایی بوده که می خواستند به انجام برسانند و هیچ کدامش را به انتها نبرده بودند، در چارچوب قانون نیست.
فریاد کن مرد. گریبان پاره کن. فرزندان ایران زمین را پرپر می کنند. همهء ما را از دم تیغ می گذرانند که جرممان همان رأیی است که به نام تو نوشتیم.
مظلومیت مان را فریاد بکش که اگر ساکت بنشینی، آه مادران و بغض پدرانی که دست در زیر تابوت مان دارند نه از حکومت ظالمان نوکیسهء امروز چیزی باقی می گذارند، نه از نظامی که حاصل همهء عمر تو و یارانت است

هدفمند کردن یارانه ها، تیر خلاص یا راز بقا

2010-01-24T21:00:00.000-08:00

می گویند که هدفمند کردن یارانه ها تورم 60 درصدی به همراه دارد، می گویند که نابود کنندهء اقتصاد است، می گویند که نابود کنندهء ریال است. سوال اینجاست که این همه اصرار احمدی نژاد برای عملی کردن آن بهر چیست؟ آیا در این بحبوحهء تاریخی که دولت با این موج عظیم نارضایتی روبرو است، در صدد برآمده که تیر خلاص بر پیشانی خویش وارد آورد؟
واقعیت این است که محمود احمدی نژاد سالهاست بازار هدف خود را برگزیده و به تنها چیزی که می اندیشد همان است و بس. خرابه های فقر و تهیدستی، همان ویرانه میدانی است که 5 سال محمود، آنجا را برای قدم زدن برگزیده است.
طرح هدفمند کردن یارانه ها بدون شک توان مالی 3 دهک پایین جامعه را ارتقا می دهد. مردی که با 5 سر عائله، حقوقی زیر ماهی 300 هزار تومان دارد، پس از دریافت یارانه های چه به صورت نقدی و چه به شکل غیر نقدی، شاهد افزایش درآمد ماهیانهء خود تا مرز 100 درصد هم خواهد بود و حتی تورم 60 درصدی هم کاهندهء قدرت خرید وی نخواهد بود. فشار به آن طبقه ای وارد می گردد که نسبت آن چیزی که دریافت می کنند به حقوق فعلی شان حتی به 20 درصد هم نمی رسد. و اینان طبقه متوسط جامعه اند. همان ها که این روزها خیابانهای ایران زمین را سبز کرده اند. همان که محمود از ابتدا نادیده گرفتشان.
محمود می داند که پایه های حکومتی به لرزه می افتد که 3 دهک پایین جامعه را به همراه نداشته باشد. طبقهء متوسط جامعه در بدترین حالت، مخالفانی نجیبند که حوزهء مخالفتشان هرگز مرزهای مدنیت را نمی درد. اما از دست دادن 3 دهک پایین جامعه، همان اشتباهی است که ناگوار ترین پیامدها را برای حکومت محتمل می کند و این همان سرانجام تلخی بود بر سر شاه نگون بخت آمد.
از این رو تلاش بی وقفهء محمود برای هر چه سریعتر عملی کردن هدفمند کردن یارانه ها، نه تنها به منزلهء تیر خلاص به پیشانی حاکمیت نیست، بلکه به خاطر جلب مجدد اعتماد همان هایی است که در 5 سال گذشته همواره با آنان و با ادبیات آنان سخن گفته. اینها همان هایی هستند که به لطف اقتصاد ویران ما کم نیستند. کسانی که به گاه رضایت صدایشان مسموع نیست چون نه اهل غوغایند و نه رسانه ای برای سخن گفتن دارند. نه فرصتی برای عرض اندام در فضای مجازی دارند و نه حتی پولی برای خرید کامپیوتر و اینترنت.
چون نیستند تا صدای رضایتشان را از کرامات احمدی نژادی بشنویم، آن گاه طبقهء متوسط جامعه می شوند رسانهء آنها و به جای آنها فریاد می کشند.
از زبان خود و فقرای جامعه فریاد اعتراض بر می آوریم و از عدم همراهی آنها حیرت می کنیم و محمود به رویمان لبخند می زند. او نیک می داند که به قیمت نابودی اقتصاد ایران زمین هم که شده، همچون همهء فاشیست های تاریخ، پایه های حکومت خود را بر خرابه های فقر و جهل مستحکم ساخته.
آیا می توان به این زودیها، در چنین جامعهء فقرزده ای از دموکراسی و توسعهء سیاسی سخن گفت؟

پیام مهم موسوی برای جوانان جنبش سبز

2010-01-01T08:48:00.000-08:00

میر حسین موسوی در اولین واکنش خود پس از وقایع عاشورا و پس لرزه های آن، نه تنها با صدای بلند حیات جنبش سبز و عزم راسخ این جنبش را بر ادامهء راه سبز امید فریاد کشید، بلکه برای نخستین بار نکاتی را به بدنهء اجتماعی جنبش سبز یادآور شد تا پیش از آنکه دیر شود از حرکت آن به سمت کجراههء انحراف پیش گیری کند.
پیام موسوی در 4 بند از 5 خواستهء خود خطاب به حاکمیت، بار دیگر آزادی زندانیان سیاسی، به رسمیت شناختن اجتماعات مردمی، آزادی رسانه های مستقل و تضمین لازم برای برگزاری انتخابات آزاد را مهمترین شروط این جنبش برای خروج کشوراز بحران دانست.
اما مهمترین بخش این بیانیه، همان بند نخست آن بود که که هرچند خطاب به دولت نگاشته شده، اما با ذکر کلمهء دولت و درخواست برای پاسخگو بودن و مسئولیت پذیر بودن آن در برابر مجلس و قوهء قضاییه و مردم، شیوه و راهبرد مبارزهء کسی را نشان داد که سخن از اصلاح می زند و قصدش اجرای اصول بر زمین ماندهء قانون اساسی است نه کسی که قصدش براندازی یک نظام و رساندن کشور به مرز جنگ داخلی است.
موسوی در این بند به همهء ما متذکر شد که آن هنگام که دولت سکاندار هدایت کشور شد، تنها راه اعتراض به غیر قانونی بودن آن، اعتراضات مسامت آمیز مردمی برای وادار کردن آن به استعفا و یا مجاب کردن مجلسیان به ارائهء طرح عدم کفایت دولت و یا قوهء قضاییه برای به دادگاه کشاندن دولتیان است. مادامی که همهء روشهای فوق به درستی طی نگشته نباشند، آن آزمون فیصله بخشی که همهء اقشار ملت را مجاب به اصلاح ناپذیر بودن حاکمیت کند، رخ نداده است. و مادامی که همهء اقشار ملت برای ناکارآمد بودن حاکمیت مجاب نگشته باشند و وفاق حداکثری برای اصلاحات ساختار شکنانه رخ ندهد، جز هدر رفتن نیرو و سرمایه های جنبش دست آور دیگری عایدمان نمی گردد.
از این رو بر همهء ماست که با بازنگری تمام رفتارهای و واکنش های چند ماه گذشتهء خود، از تلاش برای بردن خواسته های جنبش به سمت شعارهای رادیکالی که تنها دست آوردش، ریزش بخش عمدهء نیروهای اصلاح طلب و مذهبی جنبش، چه در سطح رهبران و چه در سطح نیروهای اجتماعی بود، دست برداریم همهء سعی خود را بر برگرداندن این قطار خستگی ناپذیر به همان مسیری نماییم که در روزهای نخستین با راهپیمایی سکوت میلیونها معترض، دنیا را انگشت به دهان کردیم.